Ο Μαρτσένκο στις Βρυξέλλες: «32,6 δισ. δολάρια το ακάλυπτο έλλειμμα του προϋπολογισμού της Ουκρανίας για το 2027»
Ο υπουργός Οικονομικών της Ουκρανίας Σερχίι Μαρτσένκο, που βρέθηκε στις Βρυξέλλες ενόψει της συνεδρίασης της Πλατφόρμας Δωρητών για την Ουκρανία, προειδοποίησε ότι η χώρα αντιμετωπίζει ακάλυπτο χρηματοδοτικό κενό 32,6 δισ. δολαρίων για τον προϋπολογισμό του 2027, επί συνολικών αναγκών 52,6 δισ. δολαρίων, εκ των οποίων μόνο περίπου 20 δισ. δολάρια καλύπτονται από δεσμεύσεις εταίρων. Κάλεσε την ΕΕ να βρει τρόπο αξιοποίησης των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, εκφράζοντας παράλληλα ανησυχία για την αποδυνάμωση της προσοχής των Ευρωπαίων εταίρων.
Βασικά σημεία
- Συνολικές ανάγκες 52,6 δισ. δολάρια, εκ των οποίων τα 32,6 δισ. δολάρια παραμένουν ακάλυπτα, σύμφωνα με τον Μαρτσένκο.
- Ο προϋπολογισμός του 2026 μπορεί να εκτελεστεί, αλλά το έλλειμμα του 2027 παραμένει ανοιχτό, δήλωσε ο ΥΠΟΙΚ.
- Πρώτη υστέρηση εσόδων από φόρους και τελωνεία από το 2022 — περίπου 400 εκατ. ευρώ μόνο τον Σεπτέμβριο.
- Ο Μαρτσένκο ζήτησε αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων χωρίς αναγκαστικά κατάσχεση.
- Η ΕΕ έχει ήδη εκταμιεύσει σχεδόν 15 δισ. ευρώ από το πρόγραμμα μακροοικονομικής βοήθειας 45 δισ. ευρώ, με στόχο την πλήρη εκταμίευση για το 2026.
- Περίπου 20 δισ. ευρώ εκκρεμούν υπό όρους μεταρρυθμίσεων, ενώ η Ουκρανία αναμένει 30 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών κονδυλίων για την άμυνα.
- Η Κάγια Κάλας δήλωσε ότι πολλά κράτη-μέλη στηρίζουν την πρόωρη εκταμίευση κονδυλίων του δανείου της ΕΕ για το 2027.
Γιατί έχει σημασία
Η Ουκρανία παρουσιάζεται να εισέρχεται στο 2027 με μερικώς ακάλυπτες ανάγκες δεκάδων δισεκατομμυρίων και μερική μόνο εταιρική στήριξη. Η πρώτη από το 2022 υστέρηση εσόδων, σε συνδυασμό με τη μείωση της εξαγωγικής δυναμότητας στη Μαύρη Θάλασσα, δείχνει ότι ο πόλεμος πλήττει πλέον τη φορολογική βάση και όχι μόνο τις υποδομές. Η δημόσια πίεση προς την ΕΕ για αξιοποίηση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων ή για πρόωρη εκταμίευση του δανείου του 2027 σηματοδοτεί πιθανή στροφή στη στρατηγική χρηματοδότησης.
Τι συνέβη
Ο υπουργός Οικονομικών της Ουκρανίας Σερχίι Μαρτσένκο εμφανίστηκε στις Βρυξέλλες σε εκδήλωση του αναλυτικού κέντρου EPC ενόψει της συνεδρίασης της Πλατφόρμας Δωρητών για την Ουκρανία. Ανέφερε ότι οι συνολικές ανάγκες για το 2027 ανέρχονται σε 52,6 δισ. δολάρια, εκ των οποίων μόνο περίπου 20 δισ. καλύπτονται από δεσμεύσεις εταίρων (ΕΕ, Ιαπωνία, ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα), αφήνοντας ακάλυπτο κενό 32,6 δισ. δολαρίων. Διευκρίνισε ότι ο προϋπολογισμός του 2026 μπορεί να εκτελεστεί, αλλά το έλλειμμα του 2027 παραμένει ανοιχτό. Κάλεσε την ΕΕ να βρει τρόπο αξιοποίησης — χωρίς αναγκαστικά κατάσχεση — των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων. Εξέφρασε ανησυχία ότι η προσοχή των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών χωρών «διαχέεται», εν μέσω εσωτερικών προβληματισμών. Για πρώτη φορά από το 2022, οι φορολογικές και τελωνειακές αρχές θα υπολείπονται του στόχου εσόδων, με εκτίμηση 400 εκατ. ευρώ μόνο τον Σεπτέμβριο και αρκετά δισ. ευρώ έως το τέλος του έτους — εξέλιξη που αποδίδει στις ρωσικές επιθέσεις, στη μερική αναστολή λειτουργίας της μεταλλουργίας και στον αποκλεισμό της Μαύρης Θάλασσας που περιορίζει τις εξαγωγές σιτηρών στο 40% του δυναμικού. Σημείωσε ότι υπάρχει επιπλέον στρατιωτικό αίτημα περίπου 45 δισ. δολαρίων εκτός του τυπικού προϋπολογισμού, ενώ παρέλειψε κάθε σκέψη «τυπογραφείου χρήματος» ως ασυμβίβαστη με τις υποχρεώσεις προς το ΔΝΤ. Από την πλευρά της ΕΕ, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Γκιγιόμ Μερσιέ επιβεβαίωσε την παρουσία του υπουργού στο πλαίσιο της Πλατφόρμας Δωρητών, σημειώνοντας ότι έχουν ήδη εκταμιευτεί σχεδόν 15 δισ. ευρώ από το πρόγραμμα μακροοικονομικής βοήθειας 45 δισ. ευρώ, με στόχο την πλήρη εκταμίευση για το 2026, και ότι περίπου 20 δισ. ευρώ παραμένουν δεσμευμένα υπό όρους μεταρρυθμίσεων. Η Ύπατη Εκπρόσωπος Κάγια Κάλλας δήλωσε ότι πολλά κράτη-μέλη στηρίζουν την πρόωρη εκταμίευση κονδυλίων του δανείου της ΕΕ για το 2027.
Ιστορικό
Η ΕΕ έχει ήδη εκταμιεύσει σχεδόν 15 δισ. ευρώ από το πρόγραμμα μακροοικονομικής βοήθειας 45 δισ. ευρώ, με στόχο την πλήρη απορρόφηση του μεριδίου του 2026. Περίπου 20 δισ. ευρώ δημοσιονομικής στήριξης παραμένουν υπό όρους μεταρρυθμίσεων — ζήτημα που έθιξαν η πρόεδρος της Επιτροπής Φον ντερ Λάιεν και η επικεφαλής του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα. Παλαιότερη απόφαση της ΕΕ το 2025 είχε χορηγήσει στην Ουκρανία δάνειο 90 δισ. ευρώ, το οποίο ο Μαρτσένκο χαιρετίζει αλλά θεωρεί ανεπαρκές. Το πρόγραμμα SPUR-2 της Παγκόσμιας Τράπεζας αναμένεται να κινητοποιήσει έως 6 δισ. δολάρια για τη χρηματοδοτική δέσμη. Παρά τη Σεπτεμβριανή υστέρηση — πρώτη από το 2022 — τα φορολογικά και τελωνειακά έσοδα παρέμειναν αυξημένα κατά 14,5% τους πρώτους οκτώ μήνες, φθάνοντας τα 34,1 δισ. δολάρια.