Επίθεση με drones σε δύο πλοία στη Βουλγαρία – πνίγηκε το ένα, το άλλο εκκενώθηκε
Στις 6 Οκτωβρίου, drones επιτέθηκαν σε δύο εμπορικά πλοία στην αποκλειστική οικονομική ζώνει της Βουλγαρίας στη Μαύρη Θάλασσα. Το ALFA WATAN (σημαία Τόγκο) βυθίστηκε με το πλήρωμά του αγνοούχενο, ενώ το ALBLE (σημαία Παλάου) τυλίχθηκε στις φλόγες – και τα 18 μέλη του πληρώματος διασώθηκαν από το βουλγαρικό ferry DIOSCIURIA. Ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ συγκάλεσε έκτακτη σύσκεψη και χαρακτήρισε το περιστατικό «κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου», ενώ ο Πρόεδρος Ζελένσκιι απέδωσε την ευθύνη στη Ρωσία.
Βασικά σημεία
- 6 Οκτωβρίου: drones επιτέθηκαν σε δύο εμπορικά πλοία στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Βουλγαρίας στη Μαύρη Θάλασσα, περίπου 80 ναυτικά μίλια ανατολικά του ακρωτηρίου Σβέτι Ατάνας και της πόλης Μπιάλα.
- Τα πλοία ήταν το ALFA WATAN (σημαία Τόγκο) και το ALBLE (σημαία Παλάου).
- Το ALFA WATAN υπέστη κρίσιμες ζημιές στο κύτος και βυθίστηκε – το πλήρωμά του θεωρείται αγνοούμενο· η έρευνα διάσωσης διακόπηκε το βράδυ χωρίς ευρήματα.
- Στο ALBLE ξέσπασε πυρκαγιά· και τα 18 μέλη του πληρώματος (11 Τούρκοι και 7 Ινδοί πολίτες, δύο τραυματίες) διασώθηκαν από το βουλγαρικό ferry DIOSCIURIA και μεταφέρθηκαν σε νοσοκομεία.
- Πρώτη γνωστή επίθεση με drones σε πλοία εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης της Βουλγαρίας· ο πρωθυπουργός Ράντεφ συγκάλεσε έκτακτη σύσκεψη με τα υπουργεία Άμυνας, Εσωτερικών, Μεταφορών και άλλες υπηρεσίες.
- Η Πρόεδρος της Επιτροπής Φον ντερ Λάιεν καταδίκασε τις επιθέσεις και εξέφρασε αλληλεγγύη στα κράτη-μέλη της ΕΕ στο ανατολικό μέτωπο.
- Στις 5 Οκτωβρίου, το τουρκικό πλοίο Royad Mammadov (μεταφορά σιτηρών από την Ουκρανία προς την Ιταλία) είχε πληγεί από drones ανοιχτά της Ρουμανίας – δύο νεκροί και 11 διασωθέντες, σύμφωνα με το ρουμανικό υπουργείο Εσωτερικών.
Γιατί έχει σημασία
Πρόκειται για την πρώτη γνωστή επίθεση με drones σε εμπορικά πλοία εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ, διευρύνοντας τη σύγκρουση στη Μαύρη Θάλασσα πέρα από την άμεση γραμμή του πολέμου. Ένα πλοίο βυθίστηκε με αγνοούμενο πλήρωμα, ενώ το δεύτερο εκκενώθηκε με τραυματίες, καταδεικνύοντας άμεση βλάβη σε υπό ξένες σημαίες πλοία. Το γεγονός ότι η επίθεση ήρθε μία μόλις μέρα μετά το πλήγμα στο Royad Mammadov ανοιχτά της Ρουμανίας υποδηλώνει πιθανό μοτίβο πληγμάτων κατά εμπορικής ναυτιλίας κοντά σε χώρες του ΝΑΤΟ.
Τι συνέβη
Στις 6 Οκτωβρίου, drones επιτέθηκαν σε δύο εμπορικά πλοία στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Βουλγαρίας στη Μαύρη Θάλασσα, περίπου 80 ναυτικά μίλια ανατολικά του ακρωτηρίου Σβέτι Ατάνας και της πόλης Μπιάλα. Το ένα πλοίο, το ALFA WATAN (σημαία Τόγκο), υπέστη κρίσιμες ζημιές στο κύτος και βυθίστηκε – το πλήρωμά του θεωρήθηκε αγνοούμενο, αν και το ρουμανικό υπουργείο Εσωτερικών ανέφερε δύο νεκρούς και 11 διασωθέντες. Στο δεύτερο πλοίο, το ALBLE (σημαία Παλάου), ξέσπασε πυρκαγιά, αλλά και τα 18 μέλη του πληρώματος (11 Τούρκοι και 7 Ινδοί πολίτες, δύο τραυματίες) διασώθηκαν από το βουλγαρικό ferry DIOSCIURIA και μεταφέρθηκαν σε νοσοκομεία της ακτόλης. Η επίθεση, που συνδύασσε θαλάσσια και εναέρια drones, ήταν η πρώτη γνωστή του είδους της στη ζώνη αυτή. Ο πρωθυπουργός Ρούμεν Ράντεφ συγκάλεσε έκτακτη σύσκεψη με τα υπουργεία Άμυνας, Εσωτερικών, Μεταφορών, Περιβάλλοντος, την προεδρυαλή διοίκηση και τις μυστικές υπηρεσίες· η πρόεδρος Ιλιάνα Γιότοβα ακύρωσε επίσκεψή της στο Βέλικο Ταρνόβο.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Οι ουκρανικές πηγές προβάλλουν κυρίως τις δηλώσεις του Προέδρου Ζελένσκι, ο οποίος απέδωσε την ευθύνη στη Ρωσία, τόνισε ότι οι ουκρανικές δυνάμεις δεν δρούσαν στην περιοχή και περιέγραψε την επίθεση ως μέρος της ρωσικής προσπάθειας να καταστήσει το δυτικό τμήμα της Μαύρης Θάλασσας ακατάλληλο για ναυσιπλοΐα. Ο υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα ζήτησε ενίσχυση της Ουκρανίας και περιορισμό της ρωσικής ικανότητας επιθετικότητας. Ο Αντρίι Κλίμενκο από το Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών της Μαύρης Θάλασσας επεσήμανε ότι και τα τρία πλοία ανήκουν σε τουρκικές εταιρείες, υποδηλώνοντας μοτίβο «κυνηγιού» τουρκικών εμπορικών πλοίων από τη Ρωσία από τις 5 Οκτωβρίου.
Πώς το περιγράφουν οι διεθνείς πηγές
Οι βουλγαρικές επίσημες πηγές (πρωθυπουργός Ράντεφ – που σε ορισμένα δημοσιεύματα αναφέρεται ως Ρόζεν Ζελιάζκοφ – και υπουργός Άμυνας Ντιμίταρ Στογιάνοφ) ανέφεραν ότι δεν είναι ακόμη γνωστό αν τα drones ήταν ρωσικά ή ουκρανικά, χαρακτήρισαν την κατάσταση «υβριδικό πόλεμο» και κάλεσαν το περιστατικό «κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου» χωρίς να αποδώσουν ευθύνες. Ο Ράντεφ δήλωσε επίσκης ότι δεν υπάρχουν λόγοι επίκλησης των άρθρων 4 και 5 του ΝΑΤΟ, επικαλιώμενος τον «ειδικό καθεστώς» των νερών (ουδέτερη ζώνη) περίπου 130 χλμ. από τις ακτές. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ουρσούλα φον ντερ Λάιεν καταδίκασε τις επιθέσεις και εξέφρασε αλληλεγγύη στα πληγέντα κράτη-μέλη, ενώ πηγή του πρακτορείου Reuters στον τομέα της θαλάσσιας ασφάλειας ανέφερε κατ' αρχήν ότι η Ρωσία ήταν πιθανότατα υπεύθυνη.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Τρία κύρια σημεία διαφωνίας: (1) Απόδοση ευθύνης – ο Ζελένσκι αποδίδει σαφώς την επίθεση στη Ρωσία, ενώ η βουλγαρική πλευρά (Ράντεφ, Στογιάνοφ) λέει ότι δεν είναι ακόμη γνωστό· πηγή του Reuters στη θαλάσσια ασφάλεια εκτιμά κατ' αρχήν ότι πρόκειται για τη Ρωσία. (2) Θύματα του ALFA WATAN – οι περισσότερες αναφορές κάνουν λόγο για αγνοούμενο πλήρωμα, αλλά το ρουμανικό υπουργείο Εσωτερικών ανέφερε δύο νεκρούς και 11 διασωθέντες. (3) Φορτίο και φύση του περιστατικού του Royad Mammadov (5 Οκτωβρίου) – οι αναφορές περιγράφουν το πλοίο ως μεταφορά σιτηρών από Ουκρανία προς Ιταλία, ενώ ο Ζελένσκι δήλωσε ότι μετέφερε καλαμπόκι και χτυπήθηκε από δύο ρωσικά drones.
Ιστορικό
Και τα δύο πλοία ανήκουν σε τουρκικές εταιρείες, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών της Μαύρης Θάλασσας (ALFA WATAN και Royad Mammadov συνδέονται με τη Spring Marine Denizcilik· ALBLE με την Ocean Eagle Shipping & Trading). Τα δεδομένα του Marine Traffic τοποθετούν το ALFA WATAN σε διαδρομή Αίγυπτος–Ρουμανία και το ALBLE σε διαδρομή Ρουμανία–Κωνσταντινούπολη, μεταφέροντας σιτάρη νότονα. Το πλήρωμα του ALBLE αποτελούνταν από 11 Τούρκους και 7 Ινδούς· το πλήρωμα του Royad Mammadov περιλάμβανε πολίτες Αζερμπαϊτζάν και Ινδίας. Στις 5 Οκτωβρίου, το Royad Mammadov είχε πληγεί ανοιχτά της Ρουμανίας (2 νεκροί, 11 διασωθέντες). Βουλγαρικά και ρουμανικά μέσα (ναυτικό σκάφος DIOSCIURIA, ταχύπλοο του Πολεμικού Ναυτικού, σκάφος ακτοφυλακής, ρουμανικά σκάφη και ελικόπτερο) συμμετείχαν στις επιχειρήσεις διάσωσης· η έρευνα για το πλήρωμα του ALFA WATAN διακόπηκε το βράδυ χωρίς ευρήματα. Σε διπλωματικό επίπεδο, Τουρκία και ΟΗΕ οργάνωναν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, νέες συνομιλίες Ρωσίας–Ουκρανίας για κατάπαυση του πυρός στη Μαύρη Θάλασσα· ο Πρόεδρος Πούτιν είχε αποκλείσει προηγουμένως τέτοιες συμφωνίες.