Κάλλας: Τρεις άξονες της απάντησης της ΕΕ στις ρωσικές επιθέσεις στη Μαύρη Θάλασσα

Γιατί έχει σημασία

Οι ρωσικές επιθέσεις πλήττουν τις ουκρανικές εξαγωγικές οδούς και μειώνουν τα έσοδα από εξαγωγές. Η απάντηση της ΕΕ συνδυάζει οικονομική στήριξη, θαλάσσια προστασία, στρατιωτικό συντονισμό και διπλωματική πίεση. Περιστατικά κοντά σε Ρουμανία και Βουλγαρία έχουν οδηγήσει σε προτάσεις για ενισχυμένη συνεργασία με το ΝΑΤΟ και πρόσθετες στρατιωτικές δυνατότητες. Οι διεθνείς διαπραγματεύσεις για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας παραμένουν κεντρικές για την αντιμετώπιση της κατάστασης στη Μαύρη Θάλασσα.

Τι συνέβη

Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας Κάγια Κάλλας μίλησε στις 20 Οκτωβρίου σε ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο και παρουσίασε τρεις κατευθύνσεις της ευρωπαϊκής αντίδρασης στις ρωσικές επιθέσεις στη Μαύρη Θάλασσα: στήριξη των ουκρανικών αγροτικών εξαγωγών, ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας και αύξηση της διεθνούς διπλωματικής πίεσης προς τη Ρωσία.

Η Κάλλας ανέφερε ότι, εξαιτίας των εντεινόμενων ρωσικών επιθέσεων στις εξαγωγικές οδούς από τα μέσα Ιουλίου, η Ουκρανία χάνει περίπου 60 εκατ. ευρώ ημερησίως σε εξαγωγικά έσοδα. Παράλληλα, οι εξαγωγές σιτηρών μέσω των «Διαδρόμων Αλληλεγγύης» ΕΕ–Ουκρανίας αυξήθηκαν κατά σχεδόν 2 εκατ. τόνους από τον Ιούλιο. Η Ρωσία, σύμφωνα με την ίδια, πλήττει σημεία συνοριακής διέλευσης με τη Μολδαβία, τη Ρουμανία και την Πολωνία, απειλώντας εναλλακτικές οδούς εξαγωγών.

Στον τομέα της θαλάσσιας ασφάλειας, τα κράτη-μέλη της ΕΕ μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες θαλάσσιας επιτήρησης μέσω του δικτύου MARSUR, ενώ η Ρουμανία και η Βουλγαρία, με τη στήριξη της ΕΕ, δημιουργούν κοινό Κέντρο Θαλάσσιας Ασφάλειας στη Μαύρη Θάλασσα. Η πρωτοβουλία Eastern Flank Watch καλύπτει την επιτήρηση και την άμυνα από τη Βαλτική έως τη Μαύρη Θάλασσα σε στενό συντονισμό με το ΝΑΤΟ, ενώ μέσω του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας αναπτύσσονται μέσα αντιμετώπισης ναρκών νέας γενιάς και μη επανδρωμένα θαλάσσια συστήματα. Η Κάλλας ανέφερε επίσης ότι η Ουκρανία πρότεινε μια συμφωνία για τη Μαύρη Θάλασσα, την οποία η Ρωσία απέρριψε, και χαρακτήρισε τα πρόσφατα περιστατικά με ρωσικά drones στον εναέριο χώρο κρατών-μελών και τις επιθέσεις σε πολιτικά δεξαμενόπλοια κοντά στις ακτές της Ρουμανίας ως επικίνδυνη και μη αποδεκτή κλιμάκωση.

Σε διπλωματικό επίπεδο, στις 23 Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη 51 κράτη και η ΕΕ καταδίκασαν από κοινού τη ρωσική επιθετικότητα και ζήτησαν την εξασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα. Η ΕΕ συνεργάζεται με την Τουρκία, την Ινδία, χώρες της Αφρικής και ευρύτερα του Παγκόσμιου Νότου για μια συμφωνία επί του θέματος.

Πώς το περιγράφουν οι διεθνείς πηγές

Η διεθνής κάλυψη εστιάζει στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας, στην προστασία των πολιτικών μεταφορών και στην ασφάλεια των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ και της ΕΕ στη Μαύρη Θάλασσα. Τονίζεται ο συντονισμός της επιτήρησης, οι κοινές στρατιωτικές προμήθειες, η συνεργασία με το ΝΑΤΟ και η διπλωματική επαφή με εταίρους όπως η Τουρκία, η Ινδία και χώρες του Παγκόσμιου Νότου. Οι πρόσφατες επιθέσεις σε πλοία και τα περιστατικά με drones κοντά στη Ρουμανία παρουσιάζονται ως μη αποδεκτή κλιμάκωση.

Ιστορικό

Η πρωτοβουλία «Διάδρομοι Αλληλεγγύης» ΕΕ–Ουκρανίας παρέχει εναλλακτικές οδούς για τις ουκρανικές εξαγωγές. Τα κράτη-μέλη της ΕΕ ανταλλάσσουν πληροφορίες θαλάσσιας επιτήρησης μέσω του δικτύου MARSUR. Ρουμανία και Βουλγαρία δημιουργούν Κέντρο Θαλάσσιας Ασφάλειας στη Μαύρη Θάλασσα με τη στήριξη της ΕΕ. Η πρωτοβουλία Eastern Flank Watch καλύπτει την επιτήρηση και την άμυνα από τη Βαλτική έως τη Μαύρη Θάλασσα σε συντονισμό με το ΝΑΤΟ. Στις 23 Σεπτεμβρίου, 51 κράτη και η ΕΕ εξέδωσαν κοινή δήλωση καταδικάζοντας τη ρωσική επιθετικότητα. Η ΕΕ συνεργάζεται με την Τουρκία, την Ινδία, χώρες της Αφρικής και του Παγκόσμιου Νότου για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Ρουμανικά F-16 φέρονται να κατέρριψαν drones που εισήλθαν στον ρουμανικό εναέριο χώρο πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα. Με πρωτοβουλία της Ρουμανίας, είχε προγραμματιστεί για την Τρίτη ειδική συνεδρίαση του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου του ΝΑΤΟ για θέματα άμυνας και αποτροπής στη Μαύρη Θάλασσα.