Πλοίο με ουκρανικό σιτάρι χτυπήθηκε στη Μαύρη Θάλασσα — δύο νεκροί, ο Ζελένσκι κατηγορεί ρωσικά drones
Στις 5 Οκτωβρίου το φορτηγό πλοίο Royad Mammadov, που μετέφερε σιτηρά από το ουκρανικό λιμάνι Izmail προς την Ιταλία, τυλίχθηκε στις φλόγες στη Μαύρη Θάλασσα κοντά στις ακτές της Ρουμανίας, με αποτέλεσμα τον θάνατο δύο μελών του πληρώματος. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι το πλοίο χτυπήθηκε από δύο ρωσικά drones σε ουδέτερα ύδατα.
Βασικά σημεία
- Στις 5 Οκτωβρίου το Royad Mammadov τυλίχθηκε στις φλόγες κοντά στις ακτές της Ρουμανίας, 13 ναυτικοί επέβαιναν
- Δύο μέλη του πληρώματος σκοτώθηκαν και 11 διασώθηκαν, εκ των οποίων ο ένας τραυματίστηκε
- Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, το πλοίο χτυπήθηκε από δύο ρωσικά drones ενώ μετέφερε αραβόσιτο σε ουδέτερα ύδατα
- Το πλοίο είχε αναχωρήσει από το Izmail με προορισμό την Ιταλία και ανήκε σε τουρκική εταιρεία, ενώ το πλήρωμα αποτελούνταν από πολίτες Αζερμπαϊτζάν και Ινδίας
- Ρουμανικά πλοία διάσωσης και ελικόπτερο του Υπουργείου Εσωτερικών επιχείρησαν στο σημείο μετά το σήμα κινδύνου που ελήφθη στις 10:37
- Η Ρωσία δεν έχει αναλάβει επίσημα την ευθύνη· Τουρκία και ΟΗΕ οργανώνουν νέες συνομιλίες για εκεχειρία στη Μαύρη Θάλασσα
Γιατί έχει σημασία
Η προσβολή ενός πολιτικού φορτηγού πλοίου που μετέφερε ουκρανικά σιτηρά σε ουδέτερα ύδατα κλιμακώνει τις ανησυχίες για την ασφάλεια της εμπορικής ναυσιπλοΐας στους διαδρόμους σιτηρών της Μαύρης Θάλασσας και απειλεί τις ήδη εύθραυστες προσπάθειες που καταβάλλουν η Τουρκία και ο ΟΗΕ για την αποκατάσταση της κατάπαυσης του πυρός για τις εξαγωγές σιτηρών. Το χτύπημα κοντά σε ρουμανική υποδομή φυσικού αερίου εντός ή πλησίον ουδέτερων υδάτων φέρνει στο προσκήνιο και μια διάσταση που αφορά το ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Εντάσσεται δε σε ένα ευρύτερο μοτίβο αναφερόμενων ρωσικών πληγμάτων σε ουκρανικά λιμάνια και εμπορικά πλοία από τον Ιούλιο.
Τι συνέβη
Τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου, το φορτηγό πλοίο Royad Mammadov, υπό σημαία Saint Kitts and Nevis, το οποίο μετέφερε σιτηρά — ο Ζελένσκι ανέφερε ειδικότερα αραβόσιτο — από το ουκρανικό λιμάνι Izmail με προορισμό την Ιταλία, τυλίχθηκε στις φλόγες στη Μαύρη Θάλασσα κοντά στις ακτές της Ρουμανίας και στη συνέχεια βυθίστηκε. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι το πλοίο χτυπήθηκε από δύο ρωσικά drones ενώ έπλεε σε ουδέτερα ύδατα. Το πλοίο λειτουργούνταν, σύμφωνα με τη τουρκική ναυτιλιακή έκδοση Denizhaber, από την τουρκική εταιρεία Spring Marine με έδρα την Κωνσταντινούπολη, ενώ το πλήρωμα αποτελούνταν από πολίτες Αζερμπαϊτζάν και Ινδίας. Επρόκειτο για 13 άτομα, εκ των οποίων 11 διασώθηκαν — ένας εξ αυτών τραυματίας — και δύο σκοτώθηκαν, μεταξύ τους, σύμφωνα με τον Ζελένσκι, ο καπετάνιος. Το ρουμανικό Κέντρο Συντονισμού Θαλάσσιας Διάσωσης έλαβε το σήμα κινδύνου στις 10:37· δύο λεπτά αργότερα απέπλευσε το πρώτο ρουμανικό σκάφος διάσωσης. Στην επιχείρηση συμμετείχαν τα πλοία διάσωσης SAR Apollo, SAR Ares, SAR Artemis, μονάδα της ακτοφυλακής και ελικόπτερο της Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Αεροπορίας, το οποίο μετέφερε τον τραυματία για επείγουσα ιατρική φροντίδα. Η Ρωσία ουδέποτε ανέλαβε επίσημα ούτε διέψευσε την ευθύνη για το συγκεκριμένο πλοίο, αν και το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι είχε πλήξει δύο φορτηγά πλοία.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Οι ουκρανικές πηγές παρουσιάζουν το χτύπημα ως σκόπιμη πράξη «τρομοκρατίας» από τη Ρωσία σε βάρος πολιτικού τουρκικής ιδιοκτησίας πλοίου που μετέφερε ουκρανικά σιτηρά, και το εντάσσουν σε μια συνεχιζόμενη εκστρατεία πληγμάτων κατά ουκρανικών λιμανιών και εμπορικών πλοίων από τον Ιούλιο. Ο Ζελένσκι υπενθύμισε ότι τον Αύγουστο η Ουκρανία είχε προτείνει μέσω τρίτου μέρους την παύση των πληγμάτων κατά πολιτικών στόχων στη Μαύρη Θάλασσα, πρόταση που η Μόσχα απέρριψε. Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Σιμπίχα χαρακτήρισε τη ρωσική επίθεση «ιδιαίτερα κυνική», δεδομένων των τουρκικών ειρηνευτικών προσπαθειών.
Πώς το περιγράφουν οι διεθνείς πηγές
Το ρουμανικό και ευρωπαϊκό ρεπορτάζ εστιάζει στην επιχείρηση διάσωσης, στη θέση του πλοίου κοντά στην πλατφόρμα Pescăruș της OMV Petrom, και στους αριθμούς διασωθέντων και θυμάτων, χωρίς να ονομάζει τη Ρωσία ως υπεύθυνη. Τα αγγλόφωνα διεθνή μέσα μεταφέρουν παράλληλα τόσο την κατηγορία του Ζελένσκι περί ρωσικών drones όσο και τη χωριστή ανακοίνωση του ρωσικού υπουργείου Άμυνας ότι έπληξε δύο φορτηγά πλοία, παρουσιάζοντας την απόδοση ευθύνης ως αμφισβητούμενη. Κάποια διεθνή ρεπορτάζ αναδεικνύουν και τη γεωγραφική διάσταση της επίθεσης — κοντά σε ρουμανική ενεργειακή υποδομή και σε ύδατα κοντά σε χώρα του ΝΑΤΟ — ως αυτοτελή ανησυχία ασφαλείας πέρα από τη διάσταση του διαδρόμου σιτηρών. Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλας δήλωσε ότι η διεθνής κοινότητα πρέπει να συμβάλει στην αποκατάσταση της παγκόσμιας εμπορικής οδού στη Μαύρη Θάλασσα, ενώ ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανέφερε ότι η Άγκυρα εντείνει τις διπλωματικές προσπάθειες για την επανέναρξη των εξαγωγών σιτηρών και έχει λάβει θετικό σήμα από την Ουκρανία.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Οι πηγές διαφωνούν σε σειρά σημείων: η ρουμανική ακτοφυλακή και το υπουργείο Εσωτερικών ανέφεραν δύο νεκρούς, ενώ ο Ζελένσκι στην αρχική του τοποθέτηση ανέφερε νεκρό τον καπετάνιο με αβέβαιη την τύχη ενός ακόμη μέλους του πληρώματος. Ο αριθμός των drones (δύο, κατά Ζελένσκι) δεν επιβεβαιώθηκε ανεξάρτητα από ρωσική ή ρουμανική πλευρά. Η απόσταση από τις ρουμανικές ακτές δίνεται ως περίπου 20 ναυτικά μίλια (ρουμανική υπηρεσία διάσωσης, Ziua de Constanța), περίπου 30 ναυτικά μίλια νότια του Sfântu Gheorghe (υπουργείο Εσωτερικών) και περίπου 9 ναυτικά μίλια νοτιοανατολικά της πλατφόρμας Pescăruș (ακτοφυλακή). Για το φορτίο, τα ρουμανικά και ευρωπαϊκά μέσα ανέφεραν γενικά «σιτηρά», ενώ ο Ζελένσκι προσδιόρισε αραβόσιτο. Ως προς την τύχη του πλοίου, η ρουμανική Ναυτιλιακή Αρχή μίλησε για πυρκαγιά, πηγές της Ziua de Constanța για βύθιση, και ο Ζελένσκι για πλήγμα από drones. Η Ρωσία δεν σχολίασε επίσημα το συγκεκριμένο πλοίο, αν και το υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι έπληξε δύο φορτηγά πλοία.
Ιστορικό
Η Ουκρανία είναι σημαντικός εξαγωγέας αραβοσίτου, σιταριού, ελαιοκράμβης, ηλιόσπορου και φυτικών ελαίων, με περίπου 90% των εξαγωγών πρώτων υλών να διέρχονται από τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας στην περιοχή της Οδησσού. Από τον Ιούλιο καταγράφεται κλιμάκωση πληγμάτων: μόνο τον Ιούλιο η Ουκρανία ανέφερε 35 επιθέσεις σε πλοία εντός λιμανιών, 22 επιθέσεις σε πλοία εν πλω και 67 πλήγματα σε λιμενικές υποδομές. Στις 3 Οκτωβρίου η Ρωσία έπληξε πολιτικό πλοίο υπό σημαία Λιβερίας σε λιμάνι της περιοχής της Οδησσού, σκοτώνοντας έναν ναύτη-μηχανικό. Τον Αύγουστο η Ρουμανία απογείωσε μαχητικά F-16 για να καταρρίψουν θαλάσσιο drone κοντά στην πλατφόρμα Neptun Deep, και η ίδια πλατφόρμα συνδέεται στο ρεπορτάζ και με το πεδίο της επίθεσης. Τον Αύγουστο επίσης η Ουκρανία είχε προτείνει στη Ρωσία, μέσω τρίτου μέρους, την παύση πληγμάτων σε πολιτικούς στόχους στη Μαύρη Θάλασσα, πρόταση που η Μόσχα απέρριψε· η Τουρκία είχε εκπονήσει σχέδιο ασφαλούς θαλάσσιας διέλευσης για τα σιτηρά. Ο Ουκρανός υπουργός Γεωργίας Ταράς Βυσότσκι εκτίμησε τις απώλειες από το κλείσιμο των λιμανιών σε τουλάχιστον 8 δισ. δολάρια για την περίοδο Ιούνιος 2026 – Ιούνιος 2027.