Επιθέσεις με drones σε εμπορικά πλοία ανοιχτά της Βουλγαρίας – ένα βυθίστηκε, 15 ναυτικοί διασώθηκαν

Γιατί έχει σημασία

Η επίθεση σημειώθηκε στα ύδατα κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ, αναγκάζοντας τη Βουλγαρία να καλέσει τη ρωσική πρέσβειρα, να ζητήσει βοήθεια από την ΕΕ και το ΝΑΤΟ και να προγραμματίσει επαφές με τον γ.γ. της Συμμαχίας. Ένα από τα πλοία μετέφερε επτά Ουκρανούς και οκτώ Αζέρους, γεγονός που ώθησε τον Ουκρανό ΥΠΕΞ να ζητήσει αυστηρότερες κυρώσεις και μέτρα για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καταδίκασε δημόσια τις επιθέσεις και χαρακτήρισε τη Μαύρη Θάλασσα νέο μέτωπο κλιμάκωσης, σηματοδοτώντας πιθανή περαιτέρω εμπλοκή της ΕΕ. Το περιστατικό εντάσσεται σε σειρά πληγμάτων κατά εμπορικών πλοίων στο δυτικό τμήμα της Μαύρης Θάλασσας, μετά τις επιθέσεις κοντά στη Ρουμανία στις 5 Οκτωβρίου και κατά δύο πλοίων στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Βουλγαρίας στις 6 Οκτωβρίου.

Τι συνέβη

Τη νύχτα της 12ης προς 13η Οκτωβρίου, drones έπληξαν δύο εμπορικά πλοία ανοιχτά της βουλγαρικής ακτής στη Μαύρη Θάλασσα, με το πρώτο σήμα κινδύνου να λαμβάνεται στη 01:30 τοπική ώρα. Το πρώτο πλοίο, το φορτηγό CHELSEA 3, φέρει σημαία Μάλτας, είναι εγγεγραμμένο στην Οδησσό και ανήκει σε ουκρανό ιδιοκτήτη. Χτυπήθηκε από τρία εναέρια drones περίπου 18 ναυτικά μίλια (περίπου 33 χιλιόμετρα) ανατολικά της πόλης Μπιάλα, με τα drones να πλήττουν το κατάστρωμα και την πλευρά του. Και τα 15 μέλη του πληρώματός του – επτά Ουκρανοί και οκτώ Αζέροι – διασώθηκαν και μεταφέρθηκαν στο λιμάνι της Βάρνας, ενώ πέντε ναυτικοί τυγχάνουν ιατρικής φροντίδας για ελαφρείς τραυματισμούς. Το δεύτερο πλοίο βυθίστηκε περίπου 17 ναυτικά μίλια (περίπου 31 χιλιόμετρα) ανατολικά του ακρωτηρίου Κράπετς· ένα μόνο μέλος του πληρώματός του έχει διασωθεί μέχρι στιγμής.

Ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας και ανακοίνωσε ότι θα καλέσει τη ρωσίδα πρέσβειρα Ελεονόρα Μιτροφάνοβα για εξηγήσεις, ενώ σχεδιάζει επαφές με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε. Δήλωσε ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν κατηγορηματικά στοιχεία για την προέλευση των drones που θα επέτρεπαν την απόδοση ευθύνης σε συγκεκριμένο κράτος, αλλά ότι «η λογική των όσων συμβαίνουν δείχνει ότι το αποτέλεσμα αυτών των επιθέσεων ωφελεί τη Ρωσική Ομοσπονδία». Η Βουλγαρία απευθύνθηκε στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ ζητώντας τεχνική βοήθεια για τη διερεύνηση και την ενίσχυση της επιτήρησης του εναέριου και θαλάσσιου χώρου της. Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα δήλωσε ότι στις επιθέσεις τραυματίστηκαν Ουκρανοί και Αζέροι πολίτες, καλώντας σε ισχυρότερες κυρώσεις και μέτρα για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.

Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές

Τα ουκρανικά μέσα αποδίδουν σαφώς την ευθύνη στη Ρωσία και παραθέτουν τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος τη χαρακτήρισε «συνδυασμένη ρωσική επίθεση με θαλάσσια και εναέρια drones» μετά από επαφές με τη βουλγαρική πλευρά. Ο Ουκρανός ΥΠΕΞ Αντρίι Σιμπίχα τονίζει ότι τραυματίστηκαν Ουκρανοί και Αζέροι πολίτες, καλεί σε ισχυρότερες κυρώσεις και παρουσιάζει τις επιθέσεις ως απειλή για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια, υποστηρίζοντας ότι «η Ρωσία μετατρέπει την πείνα σε όπλο». Οι αναφορές υπογραμμίζουν την ουκρανική ιδιοκτησία και την εγγραφή στην Οδησσό του CHELSEA 3 καθώς και την παρουσία επτά Ουκρανών μελών πληρώματος, δίνοντας έμφαση στον άμεσο αντίκτυπο σε ουκρανούς πολίτες.

Πώς το περιγράφουν οι διεθνείς πηγές

Η βουλγαρική επίσημη γραμμή, όπως μεταδίδεται, αποφεύγει να αποδώσει επίσημα την ευθύνη στη Ρωσία, επικαλούμενη έλλειψη κατηγορηματικών στοιχείων, ενώ παράλληλα ανακοινώνει την κλήση της ρωσίδας πρεσβευτή και την προσφυγή σε ΕΕ και ΝΑΤΟ. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν καταδίκασε τις επιθέσεις και χαρακτήρισε τη Μαύρη Θάλασσα νέο μέτωπο κλιμάκωσης, χωρίς ωστόσο να κατονομάσει ανοιχτά υπεύθυνο. Η μοναδική αγγλόφωνη πηγή του συνόλου, το αζερικό πρακτορείο APA, εστιάζει στους Αζέρους τραυματίες και παραθέτει τον Σιμπίχα για το σκέλος αυτό, χωρίς να προβαίνει η ίδια σε απόδοση ευθύνης.

Πού διαφέρουν οι αναφορές

Οι πηγές δεν συμφωνούν στον αριθμό θυμάτων από τη βύθιση του ALFA WATAN στις 6 Οκτωβρίου: τα περισσότερα μέσα αναφέρουν 12 αγνοούμενους, ενώ στοιχεία που αποδίδονται στο υπουργείο Εσωτερικών της Ρουμανίας κάνουν λόγο για δύο νεκρούς και 11 διασωθέντες. Επίσης, τα περισσότερα μέσα δεν κατονομάζουν το πλοίο που βυθίστηκε στις 12–13 Οκτωβρίου, αλλά μία πηγή αναφέρει ότι πρόκειται για το Azov Concord.

Ιστορικό

Στις 5 Οκτωβρίου, drones έπληξαν πλοίο που μετέφερε ουκρανικό σιτάρι προς την Ιταλία κοντά στις ρουμανικές ακτές, με τουλάχιστον έναν νεκρό. Στις 6 Οκτωβρίου, drones έπληξαν δύο εμπορικά πλοία στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Βουλγαρίας στη Μαύρη Θάλασσα — το ALFA WATAN υπό σημαία Τόγκο και το ABLE υπό σημαία Παλάου· το ALFA WATAN βυθίστηκε εντός περίπου τριών λεπτών και τα 12 μέλη του πληρώματός του αγνοούνται, ενώ το ABLE τυλίχθηκε στις φλόγες αλλά τα 18 μέλη του πληρώματός του διασώθηκαν. Ο Βούλγαρος πρωθυπουργός δήλωσε δημόσια ότι δεν υπάρχουν κατηγορηματικά στοιχεία για την προέλευση των drones, προσθέτοντας ότι «η λογική των όσων συμβαίνουν ωφελεί τη Ρωσική Ομοσπονδία».