Σκληραίνει η ρήξη Τραμπ–Ζελένσκι: απειλούνται αμερικανική βοήθεια, πληροφορίες και Starlink προς Ουκρανία
Η αντιπαράθεση μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι κλιμακώνεται, θέτοντας σε κίνδυνο κρίσιμες μορφές αμερικανικής υποστήριξης προς την Ουκρανία. Οι ΗΠΑ φέρονται να εξετάζουν περιορισμούς στην ανταλλαγή πληροφοριών και στις παραδόσεις όπλων, ενώ έχουν εξαιρέσει τα ρωσικά εξαγωγικά προϊόντα από βασικές κυρώσεις και δασμούς λίγο πριν αυτά τεθούν σε ισχύ. Παράλληλα, αναφέρθηκαν διακοπές στο Starshield, τη στρατιωτική εκδοχή του Starlink της SpaceX, για τις οποίες ο Λευκός Οίκος αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή.
Βασικά σημεία
- ΗΠΑ και Ουκρανία βρίσκονται σε ανοιχτή ρήξη που απειλεί την αμερικανική στήριξη: πληροφορίες, όπλα και δορυφορικές υπηρεσίες.
- Οι ΗΠΑ εξαίρεσαν τα ρωσικά εξαγωγικά προϊόντα από κυρώσεις και δασμούς λίγο πριν τεθούν σε ισχύ· ο Ζελένσκι δήλωσε ότι αυτό ενθαρρύνει τη Μόσχα να συνεχίσει τις επιθέσεις.
- Ο Τραμπ κατηγορεί τα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές για τις υψηλές τιμές ενέργειας· ο Ζελένσκι αρνείται να σταματήσει τα πλήγματα όσο η Ρωσία χτυπά την Ουκρανία.
- Αναφέρθηκαν παρεμβάσεις στο Starshield της SpaceX· ο Ζελένσκι είπε ότι η ταχύτητα του Starlink έχει πέσει στα περίπου 161 km/h, εμποδίζοντας τα ουκρανικά drones αναχαίτισης και τον εφοδιασμό του μετώπου.
- Δύο αμερικανοί και ένας δυτικός αξιωματούχος ανέφεραν ότι οι περιορισμοί Starshield δόθηκαν μετά από εντολή του Λευκού Οίκου, την οποία ο Λευκός Οίκος αρνείται.
- The Telegraph: ο Έλον Μασκ πρότεινε στον Τραμπ τον περιορισμό του εύρους ζώνης Starlink/Starshield για τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις· ο Τραμπ δεν διαφώνησε, σύμφωνα με το Axios.
- Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποίησαν τους ουκρανούς διοικητές για πιθανή μείωση ή πλήρη διακοπή της μεταφοράς πληροφοριών· ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι η κοινοποίηση πληροφοριών συνεχίζεται.
Γιατί έχει σημασία
Η σύγκρουση Τραμπ–Ζελένσκι δεν είναι απλώς ρητορική: αν οι ΗΠΑ προχωρήσουν σε περικοπές στην ανταλλαγή πληροφοριών, στις παραδόσεις όπλων και στο εύρος ζώνης του Starlink/Starshield, μειώνεται σημαντικά η ικανότητα της Ουκρανίας να αμυνθεί κατά των ρωσικών πληγμάτων αυτόν τον χειμώνα. Παράλληλα, η εξαίρεση ρωσικών εξαγωγών από κυρώσεις και δασμούς λίγο πριν τεθούν σε ισχύ σηματοδοτεί οικονομική χαλάρωση πίεσης προς τη Μόσχα, την οποία ο Ζελένσκι ερμηνεύει ως έμμεση ενθάρρυνση των επιθέσεων. Πρώην αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι η ρήξη βλάπτει τις προοπτικές τερματισμού του πολέμου, ενώ η Ουκρανία προσπαθεί να διατηρήσει ανοιχτό δίαυλο μέσω των απεσταλμένων του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζέιρεντ Κούσνερ.
Τι συνέβη
Η σχέση μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι εισήλθε σε οξεία φάση, με τη διαμάχη να επεκτείνεται σε τρία διακριτά πεδία: την ανταλλαγή πληροφοριών, τις παραδόσεις όπλων και τις δορυφορικές υπηρεσίες. Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποίησαν τους ουκρανούς διοικητές για πιθανή μείωση ή και πλήρη διακοπή της μεταφοράς πληροφοριών, κάτι που ο Τραμπ αρνείται, υποστηρίζοντας ότι η κοινοποίηση πληροφοριών συνεχίζεται κανονικά. Οι ΗΠΑ αναμένεται επίσης να εξετάσουν περιορισμούς στις παραδόσεις όπλων, εξέλιξη που θα δυσχεράνει την ουκρανική άμυνα απέναντι στα ρωσικά πλήγματα αυτόν τον χειμώνα. Στο μέτωπο των δορυφορικών υπηρεσιών, αναφέρθηκαν διακοπές στο Starshield της SpaceX· ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η ταχύτητα του Starlink περιορίστηκε στα περίπου 161 km/h, γεγονός που εμποδίζει τη λειτουργία ουκρανικών drones αναχαίτισης και τη μεταφορά νερού και εφοδίων στο μέτωπο. Ο Ζελένσκι σημείωσε ότι αντίστοιχες δοκιμές σε χώρες της ΕΕ δεν έδειξαν περιορισμούς, υπονοώντας στοχευμένη ενέργεια κατά της Ουκρανίας. Η επικαιρότητα περιλαμβάνει και την απόφαση των ΗΠΑ να εξαιρέσουν τα ρωσικά εξαγωγικά προϊόντα από κυρώσεις και δασμούς λίγο πριν αυτά τεθούν σε ισχύ, την οποία ο Ζελένσκι χαρακτήρισε ως ενθάρρυνση της Μόσχας. Παρά τη ρήξη, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα συνεχίσει τις επαφές τόσο με τον Ζελένσκι όσο και με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, λέγοντας «θέλω αυτός ο πόλεμος να τελειώσει».
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Οι δύο ουκρανικές πηγές που αναφέρονται (ZN.UA και Ukrajinska Pravda) τοποθετούν στο επίκεντρο την απειλή για την αμερικανική στήριξη προς την Ουκρανία, επικαλούμενες ρεπορτάζ των Reuters και Axios. Δίνουν έμφαση στην ουκρανική πλευρά της αντιπαράθεσης: στη δημόσια, οξεία κριτική Ζελένσκι, στην άρνησή του να σταματήσει τα πλήγματα σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές, και στον ισχυρισμό του ότι οι διακοπές του Starlink είναι πολιτικά υποκινούμενες και όχι τεχνικές. Παράλληλα, προβάλλουν τις δηλώσεις του επιτετραμμένου Ντένις Σένικ, ο οποίος τόνισε την ευγνωμοσύνη του Κιέβου προς τον Τραμπ και την ομάδα του και την ετοιμότητα για συνομιλίες με τη Ρωσία, ως αντίβαρο στην κλιμάκωση.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Τρία σημεία διαφωνίας καταγράφονται στις πηγές. Πρώτον, για την ανταλλαγή πληροφοριών: ο Ζελένσκι λέει ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποίησαν τους Ουκρανούς διοικητές για πιθανή μείωση ή πλήρη διακοπή, ενώ ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι η κοινοποίηση πληροφοριών συνεχίζεται. Δεύτερον, για την προέλευση των περιορισμών στο Starshield/Starlink: δύο Αμερικανοί και ένας δυτικός αξιωματούχος ανέφεραν στο Axios ότι οι περιορισμοί δόθηκαν μετά από εντολή του Λευκού Οίκου, ενώ ο Τραμπ δήλωσε ότι ο Λευκός Οίκος δεν εμπλέκεται και εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου διέψευσε το σχετικό ρεπορτάζ· η SpaceX αποδίδει το ζήτημα σε τεχνικό πρόβλημα, ενώ η διοίκηση Τραμπ και η SpaceX εναλλάσσουν τις ευθύνες μεταξύ τους. Τρίτον, για το ποιος ξεκίνησε την ιδέα του περιορισμού: η The Telegraph ανέφερε ότι ο Έλον Μασκ την πρότεινε στον Τραμπ, και το Axios, επικαλούμενο πηγή, έγραψε ότι ο Τραμπ δεν διαφώνησε — ο Λευκός Οίκος πάντως αρνείται ότι επιβράδυνε το Starlink.
Ιστορικό
Η ρήξη αυτή έχει προϊστορία: ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επικρίνει τον Ζελένσκι για τις υψηλές τιμές ενέργειας και για τα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια. Ο Ζελένσκι έχει αρνηθεί να σταματήσει αυτά τα πλήγματα όσο η Ρωσία συνεχίζει να πλήττει ουκρανικές πόλεις. Ουκρανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι εξακολουθούν να συνομιλούν με τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζέιρεντ Κούσνερ, ενώ ο επιτετραμμένος Ντένις Σένικ έχει δημόσια επαναβεβαιώσει την ετοιμότητα του Κιέβου για συνομιλίες με τη Ρωσία.