Πρόταση για μεταφορά των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων σε ειδικό μέσο της ΕΕ
Μια νέα πρόταση που παρουσιάστηκε στις Βρυξέλλες από τον πολιτικό σχολιαστή Hugo Dixon και συν-συγγραφείς προβλέπει τη μεταφορά των παγωμένων λογαριασμών της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας από το Euroclear στο Βέλγιο, τη Clearstream στο Λουξεμβούργο και άλλους θεματοφύλακες στο εσωτερικό της ΕΕ σε ένα ειδικό μέσο-θεματοφύλακα. Στόχος είναι η προστασία των θεματοφυλάκων από τις ρωσικές αγωγές και η δημιουργία νομικής βάσης για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Βασικά σημεία
- Η πρόταση παρουσιάστηκε στο αναλυτικό κέντρο EPC στις Βρυξέλλες από τον πολιτικό σχολιαστή Hugo Dixon μαζί με τους Lee Buchheit και Daleep Singh.
- Προβλέπει τη μεταφορά των παγωμένων λογαριασμών της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας από Euroclear, Clearstream και άλλους θεματοφύλακες στο ισολόγιο ειδικού μέσου της ΕΕ.
- Η ΕΕ θα πρέπει να παράσχει πλήρη νομική και χρηματοπιστωτική προστασία στους θεματοφύλακες και στο Βέλγιο έναντι πιθανών ρωσικών αντιμέτρων.
- Ο μηχανισμός αντλεί από το προηγούμενο μεταφοράς των λογαριασμών της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράκ μετά την πτώση του καθεστώτος Σαντάμ Χουσέιν.
- Η νέα δομή αίρει την ανάγκη μεμονωμένων εγγυήσεων από κράτη-μέλη, που προκαλούσε σημαντικές διαφωνίες.
- Στις 15 Μαΐου, ρωσικό διαιτητικό δικαστήριο στη Μόσχα δικαίωσε σε κλειστή συνεδρίαση αγωγή της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας κατά του Euroclear ύψους περίπου 18,17 τρισ. ρουβλίων (περίπου 250 δισ. δολάρια).
- Ο Ουκρανός υπουργός Οικονομικών Serhiy Marchenko δήλωσε ότι η χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για τη χρηματοδότηση του κρατικού προϋπολογισμού είναι πλέον επιβεβλημένη λόγω του ελλείμματος.
Γιατί έχει σημασία
Η πρόταση προσφέρει μια νέα νομική οδό για να τεθούν τα παγωμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία στην υπηρεσία της Ουκρανίας χωρίς άμεση δήμευση, προσέγγιση που το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είχε προηγουμένως απορρίψει. Παρουσιάζεται ως τρόπος θωράκισης του Euroclear, της Clearstream και του Βελγίου έναντι των ρωσικών αγωγών και αντιμέτρων, που κλιμακώθηκαν μετά την απόφαση του διαιτητικού δικαστηρίου της Μόσχας κατά του Euroclear. Ο Ουκρανός υπουργός Οικονομικών Serhiy Marchenko έχει δημόσια ταχθεί υπέρ της επανεξέτασης της χρήσης των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων, επικαλούμενος οξύ έλλειμμα στον προϋπολογισμό εξαιτίας των ρωσικών πληγμάτων στην οικονομία.
Τι συνέβη
Σε εκδήλωση του αναλυτικού κέντρου EPC στις Βρυξέλλες με θέμα τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, ο πολιτικός σχολιαστής Hugo Dixon, μαζί με τους Lee Buchheit (ομότιμος καθηγητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου) και Daleep Singh (αντιπρόεδρος και κύριος παγκόσμιος οικονομολόγος της PGIM), παρουσίασαν πρόταση για τη μεταφορά όλων των παγωμένων λογαριασμών της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας — από το Euroclear στο Βέλγιο, τη Clearstream στο Λουξεμβούργο και άλλα ιδρύματα στη Γαλλία και την ΕΕ — στο ισολόγιο ειδικού μέσου της ΕΕ που θα λειτουργεί ως θεματοφύλακάς τους. Η μεταφορά θα γίνει με αλλαγή θεματοφύλακα, διατηρώντας προς το παρόν τυπικά τα δικαιώματα ιδιοκτησίας της Ρωσίας, ενώ τόσο τα περιουσιακά στοιχεία όσο και οι συνδεδεμένες υποχρεώσεις μεταβιβάζονται. Η ΕΕ θα κληθεί να παράσχει πλήρη νομική και χρηματοπιστωτική προστασία στους θεματοφύλακες και στο Βέλγιο έναντι πιθανών ρωσικών αντιμέτρων. Ο Dixon περιέγραψε την πρόταση ως νέα και διακριτή από εκείνες που απορρίφθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την προηγούμενη χρονιά, τονίζοντας ότι αντλεί από το προηγούμενο μεταφοράς των λογαριασμών της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράκ μετά την πτώση του καθεστώτος Σαντάμ Χουσέιν. Σημείωσε ότι η πρωτοβουλία αίρει την ανάγκη μεμονωμένων εγγυήσεων από κράτη-μέλη — πηγή σημαντικών διαφωνιών — και ότι οι υποχρεώσεις προς τη Ρωσία θα μεταβιβαστούν απευθείας στην ΕΕ, συνεπώς ο Euroclear δεν θα χρειάζεται γραμμές έκτακτης ρευστότητας ή ειδικές κρατικές εγγυήσεις. Κατά τον Dixon, η πρωτοβουλία υποστηρίζεται ήδη από ορισμένα κράτη-μέλη της ΕΕ και από μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ, εφόσον εγκριθεί, θα παραμείνει ανοιχτή σε χώρες με σημαντικά ρωσικά περιουσιακά στοιχεία όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς και η Ιαπωνία. Ερωτηθείς από το Ukrinform, δήλωσε ότι δεν είχε λάβει ακόμη απάντηση από τη βελγική κυβέρνηση. Ο Ουκρανός υπουργός Οικονομικών Serhiy Marchenko τάχθηκε υπέρ της επανεξέτασης της χρήσης των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων, επικαλούμενος το οξύ έλλειμμα του προϋπολογισμού εν μέσω ρωσικών πληγμάτων.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Και τα τρία παρεχόμενα άρθρα είναι ουκρανικά και αναπαράγουν τις ίδιες αναφορές από τον Hugo Dixon, χωρίς ανεξάρτητη πηγή πέραν του Ukrinform. Εστιάζουν στο ουκρανικό συμφέρον, προβάλλοντας τη δήλωση του υπουργού Οικονομικών Serhiy Marchenko ότι η χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων είναι αναγκαία λόγω του ελλείμματος του πολεμικού προϋπολογισμού. Παρουσιάζουν την πρόταση ρητά ως τρόπο να ξεπεραστεί ο Πούτιν και να απελευθερωθεί χρηματοδότηση για την Ουκρανία, ενώ η απόφαση του δικαστηρίου της Μόσχας κατά του Euroclear χρησιμοποιείται ως απόδειξη ότι ο νέος μηχανισμός σε επίπεδο ΕΕ είναι επειγόντως απαραίτητος.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Ο Dixon δηλώνει ότι η πρωτοβουλία υποστηρίζεται ήδη από ορισμένα κράτη-μέλη της ΕΕ και από μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ, ερωτηθείς από το Ukrinform, απαντά ότι η βελγική κυβέρνηση δεν είχε ακόμη απαντήσει στην πρόταση.
Ιστορικό
Η Μόσχα ανακοίνωσε τη μεταφορά των παγωμένων λογαριασμών ως νομικό προηγούμενο. Στις 15 Μαΐου, διαιτητικό δικαστήριο της Μόσχας σε κλειστή συνεδρίαση δικαίωσε αγωγή της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας κατά του Euroclear, ύψους περίπου 18,17 τρισ. ρουβλίων (περίπου 250 δισ. δολάρια με την τρέχουσα ισοτιμία, περίπου 230 δισ. δολάρια κατά την υποβολή), που αντιστοιχεί περίπου στο μισό μέγεθος του ρωσικού ομοσπονδιακού προϋπολογισμού. Η αξίωση αφορούσε τα παγωμένα κεφάλαια, την αξία τίτλων που επλήγησαν από κυρώσεις και διαφυγόντα κέρδη. Το Euroclear δήλωσε ότι δεν αναγνωρίζει τη δικαιοδοσία του δικαστηρίου της Μόσχας. Προηγούμενες προτάσεις της ΕΕ απαιτούσαν μεμονωμένες εγγυήσεις από τα κράτη-μέλη, τις οποίες ο νέος μηχανισμός παρουσιάζεται ότι αίρει. Σημειώνεται επίσης ότι, σύμφωνα με τους New York Times, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δεν ανέμεναν τόσο μεγάλο έλλειμμα από την ουκρανική πλευρά και αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα της χρήσης των κεφαλαίων και τη δικαιολόγηση των αναγκών της Ουκρανίας.