Η Ουκρανία ζητά επιπλέον 27 δισ. δολάρια από τους Ευρωπαίους εταίρους πριν από το τέλος του έτους
Ο Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ενημέρωσε Ευρωπαίους εταίρους ότι η Ουκρανία χρειάζεται πρόσθετη χρηματοδότηση 27 δισ. δολαρίων έως το τέλος του 2026, ποσό που εξέπληξε τους Ευρωπαίους αξιωματούχους, οι οποίοι εξετάζουν τόσο το μέγεθος όσο και τα αίτια του ελλείμματος. Η Ουκρανία ζητά παράλληλα τη χρήση των δεσμευμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων, ενώ το Βέλγιο αντιτίθεται στη δήμευσή τους.
Βασικά σημεία
- Ο Ζελένσκι δήλωσε σε Ευρωπαίους εταίρους ότι η Ουκρανία χρειάζεται επιπλέον 27 δισ. δολάρια έως το τέλος του 2026.
- Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δεν ανέμεναν τέτοιο μέγεθος ελλείμματος και αναρωτιούνται κατά πόσον οι ανάγκες της Ουκρανίας έχουν υπερεκτιμηθεί.
- Οκτώ Ευρωπαίοι διπλωμάτες θεωρούν την επιτάχυνση της εκταμίευσης του δανείου της ΕΕ άνω των 100 δισ. δολαρίων μία από τις πιο ρεαλιστικές επιλογές, αν και δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί.
- Η Ουκρανία ζήτησε βοήθεια επίσης από το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και την Ιαπωνία.
- Ζητήθηκε η χρήση των άνω των 200 δισ. δολαρίων δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στο Euroclear· το Βέλγιο αντιτίθεται στη δήμευση.
- Η κάλυψη του κενού εξαρτάται από την εκπλήρωση τουλάχιστον 36 διεθνών υποχρεώσεων της Ουκρανίας, οι οποίες δεν έχουν τηρηθεί εγκαίρως.
- Το αμερικανικό δημοσιογραφικό δίκτυο NYT ανέφερε στις 9 Σεπτεμβρίου την έκπληξη των Ευρωπαίων, επικαλούμενο ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές.
Γιατί έχει σημασία
Το αίτημα δημιουργεί μια άμεση χρηματοδοτική πρόκληση για την Ουκρανία σε μια περίοδο που χρειάζεται τη συνεχή στήριξη των συμμάχων της, ενώ οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αξιολογούν εάν το έλλειμμα αντανακλά πραγματική χρηματοδοτική ανεπάρκεια ή υπερεκτιμημένες ανάγκες. Η πιθανή επιτάχυνση του δανείου της ΕΕ θα παρείχε ταχύτερα κεφάλαια, αλλά θα μείωνε τα διαθέσιμα ποσά για το επόμενο έτος. Η διαφωνία γύρω από τη χρήση των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων αφήνει μια σημαντική πιθανή πηγή χρηματοδότησης ανεπίλυτη.
Τι συνέβη
Ο Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ενημέρωσε τους Ευρωπαίους εταίρους ότι η Ουκρανία χρειάζεται πρόσθετα 27 δισ. δολάρια έως το τέλος του έτους, ποσό που εξέπληξε τους Ευρωπαίους αξιωματούχους, οι οποίοι δεν ανέμεναν τέτοιο έλλειμμα. Οκτώ Ευρωπαίοι διπλωμάτες θεωρούν την επιτάχυνση της εκταμίευσης του ήδη εγκεκριμένου δανείου της ΕΕ, άνω των 100 δισ. δολαρίων, ως μία από τις πιο ρεαλιστικές επιλογές, αν και η συγκεκριμένη λύση δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί και θα μείωνε τα διαθέσιμα κεφάλαια για το 2027. Η Ουκρανία απευθύνθηκε επίσης στο Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και την Ιαπωνία για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού, ενώ παράλληλα ζητά τη χρήση των άνω των 200 δισ. δολαρίων δεσμευμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων στο Euroclear. Το έλλειμμα, σύμφωνα με τον Ζελένσκι, αφορά κυρίως αμυντικές δαπάνες: προμήθειες όπλων, μισθούς στρατιωτικών και ενισχύσεις σε οικογένειες πεσόντων. Η Ουκρανία δεν έχει δημοσιοποιήσει ακόμη πλήρη ανάλυση των βραχυπρόθεσμων δημοσιονομικών αναγκών της, ενώ η πρόσβαση σε κεφάλαια συνδέεται με την εκπλήρωση τουλάχιστον 36 διεθνών υποχρεώσεων που δεν έχουν τηρηθεί εγκαίρως.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Η ουκρανική κάλυψη δίνει έμφαση στο μέγεθος της πρόσθετης χρηματοδοτικής ανάγκης και στην άμεση πίεση στις αμυντικές δαπάνες, παρουσιάζοντας τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία ως σημαντική πιθανή πηγή ταχείας χρηματοδότησης. Ουκρανοί αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων ο Πρωθυπουργός Σερχίι Κορέτσκιι και ο Υπουργός Άμυνας Γεβχένιι Χμάρα, μίλησαν δημόσια για το έλλειμμα των 27 δισ. δολαρίων στον αμυντικό προϋπολογισμό, ενώ ο Υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα κάλεσε τους Ευρωπαίους να μην αντιμετωπίζουν τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία απλώς ως μοχλό για μελλοντικές διαπραγματεύσεις, τονίζοντας ότι «τα κεφάλαια χρειάζονται τώρα».
Πώς το περιγράφουν οι διεθνείς πηγές
Η διεθνής κάλυψη υπογραμμίζει την έκπληξη των Ευρωπαίων αξιωματούχων για την κλίμακα του ελλείμματος, καθώς και τα ερωτήματα που θέτουν σχετικά με την αποτελεσματικότητα των δαπανών και την αιτιολόγηση του αιτήματος. Παρουσιάζει τους Ευρωπαίους αξιωματούχους να αξιολογούν το ακριβές μέγεθος και τα αίτια του κενού, σταθμίζοντας τις επιλογές χρηματοδότησης έναντι των εγχώριων δημοσιονομικών προτεραιοτήτων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αντίθεση του Βελγίου στη δήμευση των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, ως βασικό περιορισμό για τη χρήση τους προς στήριξη της Ουκρανίας.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Οι πηγές διαφωνούν ως προς το χρονικό διάστημα στο οποίο οι ρωσικές επιθέσεις στην ουκρανική βιομηχανία και στους διαδρόμους εξαγωγής σιτηρών προκάλεσαν απώλεια περίπου του μισού των αναμενόμενων εσόδων: ορισμένες αναφορές το αποδίδουν στο 2025, ενώ άλλες στον προηγούμενο μήνα. Επιπλέον, τα διαθέσιμα στοιχεία δίνουν δύο διαφορετικές εκτιμήσεις για την πρόσθετη διεθνή βοήθεια που απαιτείται έως το τέλος του έτους: 27 δισ. δολάρια σε σχέση με το έλλειμμα του αμυντικού προϋπολογισμού και 29,5 δισ. δολάρια σύμφωνα με τη Ροξολάνα Πίντλας, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής επιτροπής προϋπολογισμού. Ο πρώην Υπουργός Άμυνας Μιχαήλο Φεντόροφ αρνήθηκε ότι τέτοιο μέγεθος ελλείμματος υπήρχε επί των ημερών του και απέδωσε το τρέχον κενό σε έργα της νέας ηγεσίας του υπουργείου.
Ιστορικό
Τον Απρίλιο του 2026, η ΕΕ ενέκρινε δάνειο άνω των 100 δισ. δολαρίων προς την Ουκρανία, με εκταμίευση σε δύο έτη — τα μισά το 2026 και τα υπόλοιπα το 2027. Περισσότερα από 200 δισ. δολάρια σε δεσμευμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία φυλάσσονται στο Euroclear, στο Βέλγιο, αλλά το Βέλγιο αντιτίθεται στη δήμευσή τους λόγω ανησυχιών για τη δημιουργία νομικού προηγούμενου, την πολιτική αστάθεια και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν διακόψει τη χρηματοδοτική στήριξη προς το Κίεβο, καθιστώντας την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ακόμη πιο κρίσιμη. Η Ουκρανία αναζητά επίσης βοήθεια από το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και την Ιαπωνία, ενώ δεν έχει ακόμη δημοσιοποιήσει πλήρη ανάλυση των βραχυπρόθεσμων δημοσιονομικών αναγκών της.