Συνάντηση Ζελένσκι–φον ντερ Λάιεν στη Νέα Υόρκη: η ΕΕ συνδέει τη βοήθεια με μεταρρυθμίσεις
Στις 22 Σεπτεμβρίου, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι συναντήθηκε σε τεταμένο κλίμα με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ζήτησε την επιτάχυνση της εκταμίευσης δανείου 90 δισ. ευρώ. Η Επιτροπή δήλωσε ότι 37 δισ. ευρώ παραμένουν διαθέσιμα για το τρέχον ημερολογιακό έτος, αλλά η περαιτέρω στήριξη του προϋπολογισμού εξαρτάται από την πρόοδο των μεταρρυθμίσεων στη Βερχόβνα Ράda.
Βασικά σημεία
- Στις 22 Σεπτεμβρίου, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ο Ζελένσκι συναντήθηκε με τη φον ντερ Λάιεν σε κλίμα που το Bloomberg χαρακτήρισε τεταμένο.
- Η Ουκρανία ζήτησε επιτάχυνση της εκταμίευσης δανείου έως 90 δισ. ευρώ, το οποίο εγκρίθηκε τον Φεβρουάριο του 2026 από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ.
- Η Επιτροπή ανέφερε ότι 37 δισ. ευρώ παραμένουν διαθέσιμα για το τρέχον έτος, ενώ έως 20 δισ. ευρώ σε στήριξη προϋπολογισμού μπορούν να αποδεσμευτούν μετά την υλοποίηση των συμφωνημένων μεταρρυθμίσεων.
- Η μεταρρυθμιστική ατζέντα που έχει συμφωνηθεί με τις ουκρανικές αρχές και έχει επικυρωθεί από τη Βερχόβνα Ράda αφορά κυρίως το κράτος δικαίου και την καταπολέμηση της διαφθοράς.
- Η ΕΕ εξέφρασε ενστάσεις για τους υπολογισμούς του ουκρανικού ελλείμματος και πρότεινε τη συμμετοχή Καναδά, Νορβηγίας και Ιαπωνίας σε πρόσθετη χρηματοδότηση.
- Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι οι ομάδες θα συναντηθούν ξανά σε 7–10 ημέρες και εξέφρασε την ελπίδα επίτευξης συμφωνίας, ενδεχομένως μέσω προκαταβολής από το δάνειο των 90 δισ. ευρώ.
- Το Κίεβο εξέφρασε δυσαρέσκεια για την άρση των κυρώσεων της ΕΕ κατά των Ρώσων ολιγαρχών Αλισέρ Ουσμάνοφ και Μιχαήλ Φρίντμαν.
Γιατί έχει σημασία
Η ταχύτητα εκταμίευσης της εναπομείνασας ευρωπαϊκής στήριξης για το 2026 εξαρτάται πλέον άμεσα από την πρόοδο των μεταρρυθμίσεων στην Ουκρανία, δεσμεύοντας τη χρηματοδότηση στην εσωτερική πολιτική πρόοδο της χώρας. Παράλληλα, η συνάντηση ανέδειξε τριβές μεταξύ ΕΕ και Ουκρανίας, τόσο για το μέγεθος του δημοσιονομικού ελλείμματος όσο και για την άρση κυρώσεων σε Ρώσους ολιγάρχες. Οι διαπραγματεύσεις, που θα συνεχιστούν σε 7–10 ημέρες, αφορούν ενδεχόμενη προκαταβολή από το δάνειο των 90 δισ. ευρώ.
Τι συνέβη
Στις 22 Σεπτεμβρίου, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι συναντήθηκε με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η συνάντηση, σύμφωνα με το Bloomberg που επικαλείται πηγή των συνομιλιών, πραγματοποιήθηκε σε τεταμένο κλίμα. Η ουκρανική πλευρά ζήτησε την επιτάχυνση της εκταμίευσης δανείου έως 90 δισ. ευρώ — το οποίο εγκρίθηκε τον Φεβρουάριο του 2026 από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ — για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας έως το τέλος του επόμενου έτους και την κάλυψη απρογραμμάτιστου δημοσιονομικού ελλείμματος. Η φον ντερ Λάιεν ανέφερε στο X ότι 37 δισ. ευρώ παραμένουν διαθέσιμα για το τρέχον ημερολογιακό έτος, αλλά ότι η πρόσθετη δημοσιονομική στήριξη θα ακολουθήσει μόνο καθώς προχωρούν οι μεταρρυθμίσεις στη Βερχόβνα Ράda. Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Guillaume Mercier δήλωσε ότι οι συμφωνημένες μεταρρυθμίσεις θα μπορούσαν να αποδεσμεύσουν 20 δισ. ευρώ, ενώ η εκπρόσωπος Arianna Podesta τόνισε ότι η Επιτροπή καλεί τους εταίρους να αυξήσουν την αμυντική τους στήριξη. Η ΕΕ εξέφρασε ενστάσεις για τους ουκρανικούς υπολογισμούς του ελλείμματος και πρότεινε τη συμμετοχή Καναδά, Νορβηγίας και Ιαπωνίας σε πρόσθετη χρηματοδότηση. Η Ουκρανία εξέφρασε ανησυχία για πιθανή κλιμάκωση των ρωσικών επιθέσεων τον χειμώνα και για τους περιορισμένους αμυντικούς πόρους, ενώ εξέφρασε δυσαρέσκεια για την άρση των κυρώσεων της ΕΕ κατά των Ρώσων ολιγαρχών Αλισέρ Ουσμάνοφ και Μιχαήλ Φρίντμαν. Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι οι ομάδες θα συναντηθούν ξανά σε 7–10 ημέρες, εκφράζοντας την ελπίδα συμφωνίας, ενδεχομένως μέσω προκαταβολής από το δάνειο των 90 δισ. ευρώ. Η Επιτροπή δεν απάντησε εάν συζητήθηκε ενδεχόμενη προκαταβολή μέρους του δανείου.
Πώς το περιγράφουν οι διεθνείς πηγές
Και οι δύο διαθέσιμες πηγές είναι ουκρανικές, ωστόσο μεταφέρουν τη θέση της ΕΕ, σύμφωνα με την οποία η πρόσθετη δημοσιονομική στήριξη συνδέεται άμεσα με την πρόοδο των μεταρρυθμίσεων στη Βερχόβνα Ράda, ιδίως σε θέματα κράτους δικαίου και καταπολέμησης της διαφθοράς. Παρουσιάζουν τα 20 δισ. ευρώ της στήριξης που συνδέεται με μεταρρυθμίσεις και τα 37 δισ. ευρώ που είναι διαθέσιμα για το τρέχον έτος ως σχετικά αλλά ξεχωριστά ποσά. Αναφέρουν επίσης ότι η ΕΕ αμφισβήτησε τους ουκρανικούς υπολογισμούς για το έλλειμμα και πρότεινε τη συμμετοχή Καναδά, Νορβηγίας και Ιαπωνίας σε πρόσθετη χρηματοδότηση. Σε ξεχωριστό μέτωπο, μετά τη συνάντησή του με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο Ζελένσκι δήλωσε έτοιμος για ενεργειακή κατάπαυση του πυρός με τη Ρωσία, υπό τον όρο ότι η Μόσχα θα σταματήσει τις επιθέσεις σε ουκρανικές υποδομές, και ζήτησε από τον Τραμπ να μεταφέρει τη θέση αυτή στη ρωσική πλευρά και να εμπλέξει τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ. Ο Τραμπ φιλοξενεί τον Σι στην Ουάσιγκτον αυτή την εβδομάδα.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Οι πηγές δίνουν διαφορετικά μεγέθη για το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ουκρανίας: το Укрінформ αναφέρει περίπου 26 δισ. ευρώ (30 δισ. δολάρια), ενώ το Радіо Свобода παραθέτει τον Ζελένσκι να δηλώνει 23 δισ. δολάρια.
Ιστορικό
Τον Φεβρουάριο του 2026, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ ενέκριναν κανονισμό για δάνειο έως 90 δισ. ευρώ προς στήριξη της Ουκρανίας, κατανεμημένο σε δύο σκέλη: ενίσχυση αμυντικών δυνατοτήτων και αμυντικής βιομηχανικής βάσης, και στήριξη της λειτουργίας κρατικών θεσμών, δημοσίων υπηρεσιών και οικονομικής ανθεκτικότητας. Η μεταρρυθμιστική ατζένα στην οποία η ΕΕ συνδέει τη στήριξη περιλαμβάνει μέτρα για το κράτος δικαίου και την καταπολέμηση της διαφθοράς, τα οποία έχουν συμφωνηθεί με τις ουκρανικές αρχές και έχουν επικυρωθεί από τη Βερχόβνα Ράda. Οι Επίτροποι Valdis Dombrovskis και Marta Kos έστειλαν την προηγούμενη εβδομάδα επιστολές στον πρόεδρο της Βερχόβνα Ράda και στον πρωθυπουργό της Ουκρανίας υπενθυμίζοντας τη σημασία των μεταρρυθμίσεων. Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα τόνισε επίσης τη σημασία των μεταρρυθμίσεων στις συνομιλίες της με τον Ουκρανό υπουργό Οικονομικών Σερχίι Μαρτσένκο.