Ο Ζελένσκι συναντήθηκε με τη φον ντερ Λάιεν στη Νέα Υόρκη — διαψεύδει το «τεταμένο» δημοσίευμα του Bloomberg

Γιατί έχει σημασία

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε εν μέσω της μεγαλύτερης δημοσιονομικής κρίσης της Ουκρανίας από την έναρξη του πολέμου, με εκτιμώμενο έλλειμμα περίπου 30 δισ. δολαρίων και ευρωπαϊκή στήριξη υπό όρους μεταρρυθμίσεων. Η φον ντερ Λάιεν επιβεβαίωσε ότι 37 δισ. ευρώ παραμένουν διαθέσιμα και ανακοίνωσε νέο αντιβαλλιστικό πρόγραμμα, ενώ η ΕΕ ζήτησε πρόοδο σε νομοθεσίες κατά της παραοικονομίας, στα φορολογικά έσοδα και στην εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό δίκαιο πριν δώσει πρόσθετη χρηματοδότηση. Η αντίθεση μεταξύ του «τεταμένου» χαρακτηρισμού του Bloomberg και της «απολύτως θετικής» περιγραφής του Ζελένσκι διαμορφώνει την αντίληψη για τη δυναμική της σχέσης ΕΕ–Ουκρανίας.

Τι συνέβη

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι συναντήθηκε με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, για να συζητήσουν περαιτέρω οικονομική και αμυντική στήριξη. Η συνάντηση είχε προετοιμαστεί με προηγούμενη τηλεφωνική επικοινωνία των δύο ηγετών.

Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε μέσω X νέο πρόγραμμα ΕΕ–Ουκρανίας για την αντιμετώπιση βαλλιστικών απειλών, με στόχο την ταχεία κλιμάκωση της παραγωγής, και δήλωσε ότι 37 δισ. ευρώ παραμένουν διαθέσιμα εντός του τρέχοντος ημερολογιακού έτους για την Ουκρανία. Πρόσθετη δημοσιονομική στήριξη θα δοθεί καθώς προχωρούν μεταρρυθμίσεις στη Verkhovna Rada. Εκπρόσωποι της ΕΕ έθεσαν ως προϋποθέσεις για πρόσθετη χρηματοδότηση την πρόοδο σε νομοθεσίες κατά της παραοικονομίας, την αύξηση των φορολογικών εσόδων και την εναρμόνιση της ουκρανικής νομοθεσίας με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι ο πόλεμος εμποδίζει τη Verkhovna Rada να λειτουργεί σε κανονική ειρηνική λειτουργία και ζήτησε ευελιξία στις προθεσμίες. Η Ουκρανία θα στείλει οικονομική ομάδα σε διαπραγματεύσεις με την ευρωπαϊκή πλευρά για την προώθηση μέρους κονδυλίων του δεύτερου τμήματος, μεταξύ άλλων για αγορά drones, και ζήτησε περισσότερους αναχαιτιστές και πυρομαχικά για τα F-16. Εξέφρασε ανησυχία για πιθανή κλιμάκωση των ρωσικών επιθέσεων τον χειμώνα λόγω περιορισμένων αποθεμάτων αντιαεροπορικών πυραύλων.

Η Ουκρανία εξέφρασε οργή για την απόφαση της ΕΕ να άρει κυρώσεις κατά δύο Ρώσων ολιγαρχών, τους οποίους το Bloomberg κατονόμασε ως Αλισέρ Ουσμάνοφ και Μιχαήλ Φρίντμαν, στο πλαίσιο ανανέωσης των προσωπικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Η ΕΕ διαφώνησε με ορισμένα ουκρανικά μεγέθη και πρότεινε η πρόσθετη χρηματοδότηση να καλυφθεί από τρίτους εταίρους — τον Καναδά, τη Νορβηγία και την Ιαπωνία. Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε την άρση των κυρώσεων «αυτοκαταστροφική» και «αντιπαραγωγική».

Πού διαφέρουν οι αναφορές

Το Bloomberg, επικαλούμενο πηγή με γνώση της συνομιλίας, χαρακτήρισε τη συνάντηση Ζελένσκι – φον ντερ Λάιεν «τεταμένη». Ο Ζελένσκι διέψευσε δημόσια αυτό τον χαρακτηρισμό, λέγοντας ότι η συνάντηση ήταν «απολύτως θετική» και «πολύ θετική» και ότι αγνοεί από πού προήλθε ένα τέτοιο μήνυμα.

Ιστορικό

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Στις 18 Σεπτεμβρίου, ο Ζελένσκι είχε δηλώσει ότι θα αναζητήσει τρόπους να καλύψει αυτό που χαρακτήρισε «κοσμικό» δημοσιονομικό έλλειμμα. Στις 22 Σεπτεμβρίου, ο Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Ουκρανίας αρμόδιος για την ευρωπαϊκή και ευρωατλαντική ολοκλήρωση, Βσέβολοντ Τσέντσοφ, παρουσίασε στην Ομάδα Εργασίας του Συμβουλίου της ΕΕ για τη Διεύρυνση την πρόοδο της Ουκρανίας στις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο της ενταξιακής διαδικασίας. Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα συναντήθηκε επίσης με τον Ζελένσκι και τον κάλεσε να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις για να λάβει χρηματοδότηση. Η φον ντερ Λάιεν είχε δηλώσει προηγουμένως ότι αδιάθετα κονδύλια του ευρωπαϊκού αμυντικού προγράμματος SAFE θα κατευθυνθούν προς στήριξη της Ουκρανίας.