Βουλγαρία: Προεδρικές εκλογές στις 25 Οκτωβρίου με φόντο τη συγκέντρωση εξουσίας στον Ράντεφ
Η Βουλγαρία προετοιμάζεται για τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών στις 25 Οκτωβρίου, με την υπηρεσιακή πρόεδρο Ιλιάνα Γιότοβα — πρώην αντιπρόεδρο του Ρούμεν Ράντεφ — να αντιμετωπίζει τον πρώην φιλοουκρανό πρωθυπουργό Άντρεϊ Γκιουρόφ. Δημοσκοπήσεις δίνουν στην Γιότοβα προβάδισμα 44–47% έναντι 24–26% του Γκιουρόφ, ενώ περίπου το 30% των ψηφοφόρων παραμένει αναποφάσιστο.
Βασικά σημεία
- Πρώτος γύρος προεδρικών εκλογών στη Βουλγαρία στις 25 Οκτωβρίου
- Η Ιλιάνα Γιότοβα, υπηρεσιακή πρόεδρος και πρώην αντιπρόεδρος του Ράντεφ, είναι υποψήφια με τον Κιρίλ Βίλτσεφ
- Ο Άντρεϊ Γκιουρόφ, πρώην φιλοουκρανός πρωθυπουργός, είναι υποψήφιος με τον Γκεόργκι Κάντεφ
- Δημοσκοπήσεις δίνουν 44–47% στο ζεύγος Γιότοβα–Βίλτσεφ και 24–26% στο ζεύγος Γκιουρόφ–Κάντεφ
- Περίπου 30% των ψηφοφόρων μπορεί να αλλάξει ψήφο την ημέρα των εκλογών, σύμφωνα με την Alfa Research
- Ο Ρούμεν Ράντεφ είναι πρωθυπουργός και ηγείται της «Προοδευτικής Βουλγαρίας», που κατέχει 131 από τις 240 έδρες στη Βουλγαρική Εθνοσυνέλευση
Γιατί έχει σημασία
Οι εκλογές διεξάγονται σε μια περίοδο πρωτοφανούς συγκέντρωσης εξουσίας στον Ράντεφ, ο οποίος μεταπήδησε από την προεδρία στην πρωθυπουργία, ενώ οι σύμμαχοί του ελέγχουν το κοινοβούλιο. Νίκη της Γιότοβα θα ενισχύσει τη δυνατότητα του Ράντεφ να παρεμποδίζει κυρώσεις της ΕΕ κατά προσώπων όπως ο Πατριάρχης Κιρίλ και ο πρώην επικεφαλής της Lukoil Βαγκίτ Αλεκπέροφ, και να αμφισβητεί δημοσίως την αλληλεγγύη της Σόφιας προς ΕΕ και ΝΑΤΟ, αν και πλήρης αποχώρηση της Βουλγαρίας δεν αναμένεται. Αντίθετα, νίκη του Γκιουρόφ θα μπορούσε να προσφέρει ένα φιλοδυτικό αντίβαρο στον Ράντεφ, παρότι η ευθυγράμμιση με τη Μόσχα είναι απίθανο να αναστραφεί πλήρως.
Τι συνέβη
Η Βουλγαρία ετοιμάζεται για τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών στις 25 Οκτωβρίου. Η υπηρεσιακή πρόεδρος Ιλιάνα Γιότοβα, πρώην αντιπρόεδρος του πρωθυπουργού Ρούμεν Ράντεφ, είναι υποψήφια μαζί με τον Κιρίλ Βίλτσεφ. Κύριος αντίπαλός της είναι ο Άντρεϊ Γκιουρόφ, πρώην φιλοουκρανός πρωθυπουργός, που κατεβαίνει με τον Γκεόργκι Κάντεφ. Πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν την Γιότοβα στο 44–47% και τον Γκιουρόφ στο 24–26%, με περίπου 30% των ψηφοφόρων να δηλώνουν ότι μπορεί να αλλάξουν ψήφο την ημέρα των εκλογών. Ως πιθανότερο σενάριο, η Γιότοβα θεωρείται ότι θα κερδίσει τις εκλογές, κάτι που θα ενίσχυε τη συγκέντρωση εξουσίας στον Ράντεφ.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Τα δημοσιεύματα των ουκρανικών μέσων «Українська правда» και «Європейська правда», που υπογράφουν αναλυτές του Foreign Policy Council «Ukrainian Prism», παρουσιάζουν τις εκλογές από σαφώς ουκρανική οπτική. Χαρακτηρίζουν τη Γιότοβα και τον Ράντεφ ως «φιλορώσους» και «σχεδόν συμμάχους του Κρεμλίνου», εστιάζοντας στους κινδύνους για την Ουκρανία από πιθανή νίκη της Γιότοβας, ιδίως σε ό,τι αφορά τη στήριξη των κυρώσεων της ΕΕ και της «συμμαχίας των προθύμων». Αντίθετα, παρουσιάζουν τον Γκιουρόφ ως «φιλοουκρανό» υποψήφιο, πλαισιώνοντας την εκλογή ως επιλογή μεταξύ μιας πορείας πιο κοντά ή πιο μακριά από τα συμφέροντα του Κιέβου.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Δύο είναι τα κύρια σημεία αντικρουόμενων αναφορών. Πρώτον, σχετικά με τη σύνοδο της 15ης Ιουλίου σε μορφή Ουκρανίας–Νοτιοανατολικής Ευρώπης: τα δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ο υπουργός Εξωτερικών της Βουλγαρίας υπέγραψε κοινή δήλωση για τη «συμμαχία των προθύμων» στο Κίεβο, αλλά ο πρωθυπουργός Ράντεφ δήλωσε δημοσίως ότι ο υπουργός δεν υπέγραψε τίποτα. Δεύτερον, σχετικά με κοινή δήλωση αλληλεγγύης προς την Ουκρανία τον Σεπτέμβριο στη Νέα Υόρκη: η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας φέρεται να δήλωσε ότι η Βουλγαρία προσχώρησε στην κοινή δήλωση, ενώ η τότε υπηρεσιακή πρόεδρος Γιότοβα ανέφερε ότι δεν υπέγραψε τίποτα.
Ιστορικό
Η Βουλγαρία βιώνει διαρκή πολιτική αστάθεια και επαναλαμβανόμενες πρόωρες εκλογές από το 2021. Το 2026, ο τότε πρόεδρος Ρούμεν Ράντεφ παραιτήθηκε πρόωρα και ηγήθηκε του νεοσύστατου σχηματισμού «Προοδευτική Βουλγαρία», ο οποίος κέρδισε 131 από τις 240 έδρες στις εκλογές του Απριλίου, παραγκωνίζοντας τα GERB, DPS και PP–DB και σχηματίζοντας την πρώτη σταθερή κυβέρνηση των τελευταίων ετών, βασισμένη σε μονοψήφια πλειοψηφία. Η κυβέρνηση Ράντεφ αντιτάχθηκε στις κυρώσεις της ΕΕ κατά του Πατριάρχη Κιρίλ και του πρώην επικεφαλής της Lukoil Βαγκίτ Αλεκπέροφ, συμβάλλοντας στην εξαίρεσή τους, ενώ απείλησε ουσιαστικά με βέτο σε ολόκληρο το πακέτο κυρώσεων. Παράλληλα, περιορίστηκε η κατασκευή εργοστασίων της Rheinmetall για παραγωγή πυρίτιδας και πυρομαχικών λόγω έλλειψης κονδυλίων, και το υπουργείο Άμυνας επιδιώκει την αγορά MiG-29 και ανταλλακτικών για σοβιετικά αεροσκάφη, δηλώνοντας ότι η άμυνα του βουλγαρικού εναέριου χώρου προέχει των αναγκών της Ουκρανίας.