Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο αμφισβητεί την ετοιμότητα άμυνας της ΕΕ έως το 2030
Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) δημοσίευσε έκθεση στην οποία εκτιμά ότι η ΕΕ είναι απίθανο να επιτύχει τον στόχο της για αμυντική ετοιμότητα έως το 2030, εξαιτίας της εξάρτησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες και του κατακερματισμού των εθνικών αμυντικών συστημάτων. Παράλληλα, οι αμυντικές δαπάνες των χωρών της ΕΕ αυξήθηκαν κατά 79% μεταξύ 2020 και 2025, ενώ η πλειονότητα των προμηθειών συνεχίζει να πραγματοποιείται εκτός του μπλοκ.
Βασικά σημεία
- Το ΕΕΣ εκτιμά ότι η αμυντική ετοιμότητα της ΕΕ έως το 2030 παραμένει αβέβαιη λόγω εξάρτησης από τις ΗΠΑ και κατακερματισμού των εθνικών συστημάτων.
- Από τον Φεβρουάριο του 2022 έως τον Ιούνιο του 2023, το 78% των αμυντικών προμηθειών των χωρών της ΕΕ έγινε εκτός του μπλοκ.
- Από αυτές τις εξω-μπλοκ προμήθειες, το 63% πραγματοποιήθηκε προς τις ΗΠΑ.
- Οι αμυντικές δαπάνες των χωρών της ΕΕ αυξήθηκαν κατά 79% μεταξύ 2020 και 2025.
- Ο στόχος ετοιμότητας έως το 2030 είχε τεθεί ένα χρόνο νωρίτερα, μετά από προειδοποιήσεις υπηρεσιών πληροφοριών ότι η Ρωσία θα μπορούσε να είναι έτοιμη για μεγάλο πόλεμο στην Ευρώπη.
- Η Γαλλία και η Γερμανία εγκατέλειψαν κοινό πρόγραμμα μαχητικού αξίας 100 δισ. ευρώ λόγω αδυναμίας επίλυσης διαφορών για τη διοίκηση και τον έλεγχο.
- Η Ουκρανία ζήτησε εξαίρεση από τους κανόνες «Αγοράζουμε Ευρωπαϊκή» για να αγοράσει αμερικανικούς πυραύλους Patriot μέσω μέρους πιστωτικής γραμμής 90 δισ. ευρώ της ΕΕ.
Γιατί έχει σημασία
Η έκθεση θέτει ρητά υπό αμφισβήτηση το κατά πόσον η ΕΕ μπορεί να προετοιμαστεί αξιόπιστα για μεγάλη στρατιωτική απειλή έως το 2030, ορίζοντα που υποστηρίζεται από τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών. Παράλληλα ποσοτικοποιεί μια αύξηση 79% στις αμυντικές δαπάνες της ΕΕ μεταξύ 2020 και 2025, καταδεικνύοντας πραγματική επιτάχυνση παρά τη σκεπτικιστική συνολική κρίση των ελεγκτών. Δείχνει επίσης διαρθρωτική εξάρτησία από τις ΗΠΑ (63% των εξω-μπλοκ αμυντικών προμηθειών) και συγκεκριμένες αποτυχίες ολοκλήρωσης, όπως η εγκατάλειψη του κοινού προγράμματος μαχητικού Γαλλίας-Γερμανίας ύψους 100 δισ. ευρώ. Η έκθεση συνδέεται άμεσα με τις τρέχουσες ανάγκες της Ουκρανίας, καθώς το Κίεβο ζητά εξαίρεση από τους κανόνες «Αγοράζουμε Ευρωπαϊκή» για να αγοράσει αμερικανικούς πυραύλους Patriot με μέρος πιστωτικής γραμμής 90 δισ. ευρώ της ΕΕ.
Τι συνέβη
Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο δημοσίευσε έκθεση στην οποία εκτιμά ότι η ικανότητα της ΕΕ να ανταποκριθεί σε ξένη εισβολή έως το 2030 παραμένει αμφίβολη. Ως κύριες αιτίες αναφέρονται η συνεχιζόμενη εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και ο κατακερματισμός των εθνικών αμυντικών συστημάτων, καθώς και βιομηχανικά σημεία συμφόρησης. Η επιθεώρηση της αμυντικής πολιτικής της ΕΕ διεξήχθη υπό τον ελεγκτή-μέλος Marek Opiola.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, μεταξύ Φεβρουαρίου 2022 και Ιουνίου 2023, το 78% των αμυντικών προμηθειών των κυβερνήσεων των χωρών της ΕΕ πραγματοποιήθηκε εκτός του μπλοκ, και από αυτές το 63% αφορούσε τις ΗΠΑ. Οι ελεγκτές αναγνώρισαν ότι οι προμήθειες αμερικανικών όπλων αμέσως μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία ήταν δικαιολογημένες, λόγω της ανάγκης ταχείας απόκτησης κρίσιμων στρατιωτικών δυνατοτήτων, επισημαίνοντας ωστόσο ότι μακροπρόθεσμα η ΕΕ πρέπει να αναπτύξει δική της αμυντική παραγωγή. Οι αμυντικές δαπάνες των χωρών της ΕΕ αυξήθηκαν κατά 79% μεταξύ 2020 και 2025.
Ο Marek Opiola δήλωσε ότι η ΕΕ μπορεί ακόμη να σημειώσει σημαντική πρόοδο, εάν αυξήσει απότομα τις αμυντικές δαπάνες και επιταχύνει την παραγωγή πυρομαχικών. Η έκθεση καταγράφει επίσης συγκεκριμένες αποτυχίες ολοκλήρωσης, μεταξύ των οποίων η εγκατάλειψη από τη Γαλλία και τη Γερμανία κοινού προγράμματος μαχητικού αξίας 100 δισ. ευρώ λόγω διαφορών για τη διοίκηση και τον έλεγχο, και υπενθυμίζει ότι οι χώρες της ΕΕ ολοκλήρωσαν τον Νοέμβριο του 2024 την υπόσχεσή τους να παραδώσουν ένα εκατομμύριο πυρομαχικά στην Ουκρανία, οκτώ μήνες μετά την προθεσμία.
Ιστορικό
Ο στόχος ετοιμότητας της ΕΕ έως το 2030 είχε τεθεί ένα χρόνο νωρίτερα, μετά από προειδοποιήσεις υπηρεσιών πληροφοριών ότι η Ρωσία θα μπορούσε να είναι έτοιμη για μεγάλης κλίμακας πόλεμο στην Ευρώπη γύρω σε εκείνο το χρονικό ορίζοντα. Οι χώρες της ΕΕ ολοκλήρωσαν τον Νοέμβριο του 2024 την υπόσχεσή τους να στείλουν στην Ουκρανία ένα εκατομμύριο πυρομαχικά πυροβολικού, οκτώ μήνες μετά την προγραμματισμένη προθεσμία. Οι κανόνες της ΕΕ «Αγοράζουμε Ευρωπαϊκή» για κοινές αμυντικές δαπάνες ορίζουν την ευρωπαϊκή βιομηχανία ευρέως, συμπεριλαμβάνοντας παραγωγούς από στενά συνδεδεμένες χώρες όπως η Ουκρανία και η Νορβηγία. Πρόσφατη σειρά ρωσικών πυραυλικών και drones επιθέσεων στην Ουκρανία ώθησε το Κίεβο να ζητήσει εξαίρεση από τους κανόνες αυτούς για να αγοράσει αμερικανικούς πυραύλους Patriot. Τον έλεγχο της αμυντικής πολιτικής της ΕΕ διεξήγαγε το μέλος του ΕΕΣ Marek Opiola.