Ο Τραμπ υπέγραψε τον «νόμο Γκράχαμ» για κυρώσεις κατά της Ρωσίας — δασμοί έως 100% στους μεγαλύτερους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε στις 19 Σεπτεμβρίου 2026 τον νόμο που φέρει το όνομα του αποβιώσαντος ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Λίντσι Γκράχαμ, ο οποίος του παρέχει την εξουσία να επιβάλλει πρόσθετους δασμούς έως και 100% στις χώρες που παραμένουν μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων εισαγωγέων ρωσικού αργού πετρελαίου. Το Κρεμλίνο δήλωσε ότι η υπογραφή δεν συμβάλλει στην «αναβίωση των διμερών σχέσεων» ούτε σε ειρηνική διευθέτηση της ρωσικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας.
Βασικά σημεία
- Στις 19 Σεπτεμβρίου 2026, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε τον νόμο Γκράχαμ για την ενίσχυση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και του Ιράν.
- Ο νόμος δίνει στον Αμερικανό πρόεδρο τη δυνατότητα να επιβάλλει δασμούς από ελάχιστα πάνω από 0% έως 100% στους μεγαλύτερους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου.
- Το Τμήμα 113 στοχεύει χώρες που συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο και βρίσκονται στην πεντάδα των μεγαλύτερων εισαγωγέων βάσει όγκου τους τελευταίους 12 μήνες.
- Η λίστα των χωρών θα αναθεωρείται κάθε 180 ημέρες και ο τελικός κατάλογος θα καθοριστεί από την Υπηρεσία Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ.
- Στις χώρες που εξετάστηκαν κατά την προετοιμασία του νόμου περιλαμβάνονται Κίνα, Ινδία, Σλοβακία, Ουγγαρία και Αζερμπαϊτζάν.
- Η Ινδία εισήγαγε περίπου 1,87 εκατ. βαρέλια ρωσικού πετρελαίου την ημέρα τον Αύγουστο, μετά το ρεκόρ των 2,79 εκατ. βαρελιών/ημέρα τον Ιούλιο.
- Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι η υπογραφή του νόμου «δύσκολα συμβάλλει» στην ειρηνική διευθέτηση και ότι η Ρωσία έχει προσαρμοστεί σε πάνω από 30.000 κυρώσεις.
Γιατί έχει σημασία
Ο νόμος παρέχει στον Αμερικανό πρόεδρο ένα νέο, ευέλικτο εργαλείο πίεσης κατά των χωρών που συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσική ενέργεια, χωρίς να επιβάλλει άμεσο εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο. Τα ποσοστά δασμών μπορούν να κλιμακώνονται (από ελάχιστα πάνω από 0% έως 100%) ανάλογα με το πόσο μειώνει μια χώρα τις αγορές ρωσικού πετρελαίου, δημιουργώντας μοχλό πίεσης αντί για αυτόματη αποκοπή. Χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία, η Τουρκία, η Σλοβακία, η Ουγγαρία και το Αζερμπαϊτζάν — όλες σημαντικοί αγοραστές ρωσικού πετρελαίου — θα μπορούσαν να επηρεαστούν, με συνέπειες για τις παγκόσμιες ροές ενέργειας. Ο νόμος σηματοδοτεί επίσης τη συνεχιζόμενη αμερικανική νομοθετική δράση κατά της Ρωσίας και θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τους εμπορικούς δεσμούς μεταξύ της Ρωσίας και των υπολοίπων μεγάλων ενεργειακών πελατών της.
Τι συνέβη
Στις 19 Σεπτεμβρίου 2026, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε νόμο για την ενίσχυση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και του Ιράν, ο οποίος φέρει το όνομα του αποβιώσαντος ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Λίντσι Γκράχαμ, ενός εκ των συναποτυπωτών του. Ο νόμος δίνει στον Αμερικανό πρόεδρο την εξουσία να επιβάλλει πρόσθετους δασμούς έως και 100% σε χώρες που παραμένουν μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων αγοραστών ρωσικού αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου. Το Τμήμα 113 θέτει δευτερογενείς δασμούς σε χώρες που συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο μετά την έναρξη ισχύος του νόμου και βρίσκονται στην πεντάδα των μεγαλύτερων εισαγωγέων βάσει φυσικού όγκου τους τελευταίους 12 μήνες. Το ποσοστό του δασμού κυμαίνεται από ελάχιστα πάνω από 0% έως 100% και ο πρόεδρος μπορεί να το προσαρμόζει ανάλογα με το αν μια χώρα έχει λάβει «σημαντικά μέτρα» για τη μείωση των αγορών της. Η λίστα των πέντε μεγαλύτερων αγοραστών πρέπει να επανυπολογίζεται κάθε 180 ημέρες από την Υπηρεσία Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ, σε συνεργασία με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και το Υπουργείο Ενέργειας. Ο τελικός κατάλογος χωρών για την εφαρμογή δασμών θα καθοριστεί από την Υπηρεσία Εμπορικού Αντιπροσώπου. Στις χώρες που εξετάστηκαν κατά την προετοιμασία του νόμου περιλαμβάνονταν Κίνα, Ινδία, Σλοβακία, Ουγγαρία και Αζερμπαϊτζάν. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι η υπογραφή δεν συμβάλλει στην «αναβίωση των διμερών σχέσεων» ούτε στην ειρηνική διευθέτηση, και ότι η Ρωσία έχει προσαρμοστεί σε πάνω από 30.000 διαφορετικές κυρώσεις και έχει βρει τρόπους να ελαχιστοποιεί τις επιπτώσεις τους. Το Κρεμλίνο ανέφερε επίσης ότι δεν υπήρξε πρόοδος στις ειρηνευτικές συνομιλίες για την Ουκρανία.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Τα ουκρανικά μέσα παρουσιάζουν τη σημασία του νόμου όχι μέσα από το επικεφαλίδας ποσοστό δασμού αλλά μέσα από τον ευρύτερο μοχλό πίεσης που δίνει στον Αμερικανό πρόεδρο. Επισημαίνουν επίσης ανάλυση εμπειρογνώμονα, συγκεκριμένα του Μaksym Hardus, ο οποίος εκτιμά ότι η πλήρης εκτόπιση 1,5–2 εκατ. βαρελιών ρωσικού πετρελαίου την ημέρα από το ινδικό ενεργειακό ισοζύγιο θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη. Η εστίαση αυτή υπογραμμίζει τις πρακτικές αβεβαιότητες σχετικά με τον αντίκτυπο του νόμου στους μεγαλύτερους πελάτες ενέργειας της Ρωσίας, ιδίως στην Ινδία, παρά τη συμβολική ισχύ της υπογραφής.
Ιστορικό
Ο νόμος φέρει το όνομα του αποβιώσαντος ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Λίντσι Γκράχαμ, ενός εκ των συναποτυπωτών του. Το Τμήμα 113 αποτελεί τη βάση του μηχανισμού δασμών που στοχεύει τους πέντε μεγαλύτερους εισαγωγείς ρωσικού αργού, με τη λίστα των χωρών να επανεξετάζεται κάθε 180 ημέρες. Η κινεζική Sinopec έχει αυξήσει τις αγορές ρωσικού αργού τύπου ESPO εν μέσω προβλημάτων εφοδιασμού από τη Μέση Ανατολή, με το ρωσικό πετρέλαιο να φτάνει στην Κίνα μέσω οδών που δεν εξαρτώνται από το Στενό του Ορμούζ. Παράλληλα, οι συνολικές εισαγωγές πετρελαίου της Ινδίας μειώθηκαν στα 4,17 εκατ. βαρέλια την ημέρα, ενώ οι εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου κυμάνθηκαν μεταξύ περίπου 1,87 εκατ. βαρελιών/ημέρα τον Αύγουστο και ρεκόρ 2,79 εκατ. βαρελιών/ημέρα τον Ιούλιο. Η Ουγγαρία και η Σλοβακία λαμβάνουν ιστορικά πετρέλαιο μέσω του νότιου κλάδου του αγωγού Druzhba, ενώ μετά τη διακοπή των παραδόσεων μέσω Druzhba τον Ιανουάριο, αναγκάστηκαν να στραφούν σε εναλλακτικές θαλάσσιες παραδόσεις μέσω του Omišalj της Κροατίας και του αγωγού Adria/JANAF.