Τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ-Πούτιν και συμφωνία για ρωσικό ντίζελ προκάλεσαν οξείες αντιδράσεις Ζελένσκι
Στις 9 Οκτωβρίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και ανακοίνωσε συμφωνία για την προμήθεια εκατομμυρίων τόνων ρωσικού ντίζελ στις ΗΠΑ, κίνηση που ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε «απολύτως τρομερή» και «δώρο γενεθλίων στον Πούτιν». Σύμφωνα με τον σύμβουλο του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσακόφ, ο Πούτιν απέρριψε κατηγορηματικά κάθε πιθανότητα επανέναρξης ειρηνευτικών συνομιλιών και δήλωσε ότι η Ρωσία θα συνεχίσει τις επιχειρήσεις «μέχρι να επιτευχθούν οι στόχοι της».
Βασικά σημεία
- Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε στις 9 Οκτωβρίου τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και συμφωνία για προμήθεια ρωσικού ντίζελ στις ΗΠΑ.
- Σύμφωνα με τον Γιούρι Ουσακόφ, ο Πούτιν απέρριψε κάθε επανέναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών και δήλωσε ότι η Ρωσία θα συνεχίσει τον πόλεμο «μέχρι να επιτευχθούν οι στόχοι της».
- Κατά τις ανακοινώσεις, οι όγκοι της συμφωνίας ανέρχονται σε 300.000 τόνους άμεσα, 500.000 τόνους τον Νοέμβριο, 1 εκατ. τόνους και στη συνέχεια 3 εκατ. τόνους — συνολικά πάνω από 4,8 εκατ. τόνους ντίζελ.
- Το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε προσωρινή γενική άδεια που επιτρέπει την εισαγωγή ρωσικού ντίζελ έως τις 7 Απριλίου 2027.
- Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε τη συμφωνία «απολύτως τρομερή», «δώρο γενεθλίων στον Πούτιν» και «προφανή αδυναμία που παίζει στα χέρια της Ρωσίας».
- Η ανακοίνωση έγινε ενώ διεξάγονταν στο Μαϊάμι οκτάωρες συνομιλίες μεταξύ αμερικανών απεσταλμένων Steve Witkoff και Jared Kushner με ουκρανική αντιπροσωπεία και διπλωμάτες από Γερμανία, Γαλλία, ΗΒ, ΕΕ και ΝΑΤΟ.
- Κατά το Axios, η απόφαση του Τραμπ προέκυψε μετά την άρνηση της Ουκρανίας να σταματήσει μονομερώς τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια.
Γιατί έχει σημασία
Η συμφωνία σηματοδοτεί ουσιαστική μετατόπιση της αμερικανικής προσέγγισης, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ δέχεται να αρθούν οι κυρώσεις σε σημαντική ρωσική ενεργειακή εξαγωγή, ενώ παράλληλα διεξάγονται ειρηνευτικές συνομιλίες στο Μαϊάμι. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που επικαλούνται οι ουκρανικές και ευρωπαϊκές πηγές, η ροή αυτή αναμένεται να ενισχύσει τη ρωσική πολεμική οικονομία με πρόσθετα δισεκατομμύρια, τη στιγμή που η Ουκρανία αντιμετωπίζει εντατικά ρωσικά πλήγματα στις ενεργειακές υποδομές της. Η οξεία δημόσια ρήξη με τον Ζελένσκι, που κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι χρησιμοποίησε τις διαπραγματεύσεις ως «προπέτασμα», αποκαλύπτει βαθιά αναντιστοιχία στρατηγικών προτεραιοτήτων μεταξύ Κιέβου και Ουάσιγκτον σχετικά με τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια.
Τι συνέβη
Το βράδυ της Παρασκευής 9 Οκτωβρίου 2026, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω Truth Social ότι είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, την οποία περιέγραψε ως «εξαιρετικά παραγωγική», και ότι συμφώνησε στην προμήθεια εκατομμυρίων τόνων ρωσικού ντίζελ στις ΗΠΑ με στόχο τη μείωση των τιμών καυσίμων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου. Σύμφωνα με τον σύμβουλο του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσακόφ, ο Πούτιν απέρριψε κατηγορηματικά κάθε πιθανότητα επανέναρξης ειρηνευτικών συνομιλιών, δήλωσε ότι η Ρωσία θα συνεχίσει τις επιχειρήσεις μέχρι η Ουκρανία να παραδοθεί, ευχαρίστησε τον Τραμπ για το ενδιαφέρον του για διάλογο, υποστήριξε ότι η ουκρανική αντίσταση «δεν έχει προοπτικές» και ότι οι ρωσικές δυνάμεις κατέχουν πλήρως την πρωτοβουλία. Ο Τραμπ, σύμφωνα πάντα με τον Ουσακόφ, συνεχάρη τον Πούτιν για τα γενέθλιά του. Η ανακοίνωση έγινε την ώρα που οι αμερικανοί απεσταλμένοι Steve Witkoff και Jared Kushner συναντώνταν στο Μαϊάμι για οκτώ ώρες την ουκρανική αντιπροσωπεία (στελέχη David Arakhamia, Rustem Umerov, Kyrylo Budanov, Serhiy Kyslytsia) μαζί με διπλωμάτες από Γερμανία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, ΕΕ και ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο νέων αμερικανικών προτάσεων για τερματισμό του πολέμου. Το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε προσωρινή γενική άδεια που επιτρέπει την πώληση, παράδοση, εκφόρτωση και εισαγωγή ρωσικού ντίζελ έως τις 7 Απριλίου 2027. Οι όγκοι που ανακοινώθηκαν ανέρχονται σε 300.000 τόνους άμεσα, 500.000 τόνους τον Νοέμβριο, 1 εκατομμύριο τόνους βάσει δυναμικότητας διυλιστηρίων και στη συνέχεια 3 εκατομμύρια τόνους «σε σύντομο διάστημα» — συνολικά πάνω από 4,8 εκατομμύρια τόνους. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι καταδίκασε τη συμφωνία ως «απολύτως τρομερή», «δώρο γενεθλίων στον Πούτιν» και «προφανή αδυναμία που παίζει στα χέρια της Ρωσίας», υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν τις συνομιλίες του Μαϊάμι ως «προπέτασμα» για τη διευθέτηση με τη Μόσχα, και τη συνέκρινε με τη σύνοδο της Ανκορέιτζ («Alaska-2»).
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Η ουκρανική κάλυψη τοποθετεί στο επίκεντρο τη σκληρή κριτική του Ζελένσκι, αναδεικνύοντας τον χαρακτηρισμό «δώρο γενεθλίων στον Πούτιν» και τονίζοντας ότι η κίνηση παραχωρεί στον επιτιθέμενο δισεκατομμύρια για τη συνέχιση του πολέμου. Οι ουκρανικές πηγές υπογραμμίζουν ότι η συμφωνία ανακοινώθηκε την ώρα που οι αμερικανοί απεσταλμένοι συνομιλούσαν με την ουκρανική αντιπροσωπεία στο Μαϊάμι, με τον Ζελένσκι να καταγγέλλει ότι η Ουάσιγκτον χρησιμοποίησε αυτές τις συνομιλίες ως «προπέτασμα» για παράλληλες διευθετήσεις με τη Μόσχα. Πολλές ουκρανικές αναφορές παραθέτουν τον Ζελένσκι ότι οι ΗΠΑ δεν είχαν δείξει κανένα σημάδι ότι η συμφωνία για το ντίζελ ήταν στην ατζέντα κατά τις διαπραγματεύσεις με τους Witkoff και Kushner, και τον παραλληλισμό με τη σύνοδο Anchorage («Alaska-2»). Παράλληλα, η ουκρανική κάλυψη δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην κατηγορηματική άρνηση του Πούτιν να συζητήσει ειρήνη και στη δήλωσή του ότι η Ρωσία θα πολεμά μέχρι να παραδοθεί η Ουκρανία, ερμηνεύοντας την κλήση ως επιβεβαίωση της μη διαλλακτικής στάσης της Μόσχας.
Πώς το περιγράφουν οι διεθνείς πηγές
Η αγγλόφωνη και γαλλόφωνη κάλυψη δίνει έμφαση στη συμφωνία για το ντίζελ καθαυτή, παραθέτοντας αναλυτικά τους όγκους (300.000 τόνοι άμεσα, 500.000 τόνοι τον Νοέμβριο, 1 εκατ. και 3 εκατ. τόνοι στη συνέχεια, συνολικά πάνω από 4,8 εκατ. τόνους) και αναπαράγοντας τη χαρακτηριστική περιγραφή του Τραμπ για «εξαιρετικά παραγωγική» συνομιλία. Τα διεθνή μέσα επικαλούνται ανώνυμους αμερικανούς αξιωματούχους που εξηγούν την απόφαση ως συνέπεια της ουκρανικής άρνησης να σταματήσουν τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια, παραθέτοντας τη θέση ότι τα πλήγματα αυτά «πλήττουν τη Ρωσία αλλά πλήττουν και τις ΗΠΑ». Στο πλαίσιο αυτό αναδεικνύεται και το πλαίσιο του Μαϊάμι, με τις οκτάωρες συνομιλίες Witkoff-Kushner με τους Ευρωπαίους διπλωμάτες, καθώς και η εκτίμηση αμερικανού αξιωματούχου ότι ο Πούτιν, παρά τα σφοδρά πλήγματα, είναι «ανοιχτός σε συζήτηση για τερματισμό του πολέμου». Η γαλλόφωνη κάλυψη και τα αντλούμενα από το Axios στοιχεία τονίζουν τον χρονικό συσχετισμό με τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, πλαισιώνοντας τη συμφωνία ως μέτρο εγχώριας ενεργειακής πολιτικής — μια οπτική που δεν αναδεικνύεται ιδιαίτερα στην ουκρανική κάλυψη.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Δύο σημαντικές αποκλίσεις καταγράφονται μεταξύ των πηγών. Πρώτον, οι όγκοι της συμφωνίας: η Ουκρανική Πράβδα και ορισμένα μέσα κάνουν λόγο για «εκατομμύρια τόνους», το ΝΒ για «εκατοντάδες χιλιάδες τόνους», ενώ το Le Monde δίνει αναλυτική κατανομή — 300.000 τόνους άμεσα, 500.000 τόνους τον Νοέμβριο, 1 εκατ. τόνους βάσει δυναμικότητας και 3 εκατ. τόνους «σε σύντομο διάστημα», συνολικά πάνω από 4,8 εκατ. τόνους. Δεύτερον, υπάρχει αντικρουόμενη πληροφόρηση για το αν οι Witkoff και Kushner απείλησαν να διακόψουν την αμερικανική πληροφοριακή υποστήριξη προς την Ουκρανία εάν συνεχίζονταν τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια: ουκρανός αξιωματούχος που επικαλείται το Axios ανέφερε ότι η απειλή διατυπώθηκε, ενώ αμερικανός αξιωματούχος το διέψευσε, χαρακτηρίζοντας τις ΗΠΑ «αξιόπιστο εταίρο» σε πληροφορίες και πυρομαχικά.
Ιστορικό
Στις 8 Οκτωβρίου, ο Ζελένσκι ανακοίνωσε τη σύνθεση της ουκρανικής αντιπροσωπείας για τις συνομιλίες στις ΗΠΑ (David Arakhamia, Rustem Umerov, Kyrylo Budanov, Serhiy Kyslytsia), με τις συναντήσεις να έχουν προγραμματιστεί στο Μαϊάμι. Στις 20 Σεπτεμβρίου, το Axios είχε αναφέρει ότι ο Τραμπ είχε επανειλημμένα πιέσει τον Ζελένσκι να σταματήσει τα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια, με τη λέξη «ντίζελ» να αναφέρεται πολλές φορές. Σύμφωνα με το Axios, οι ειδικοί απεσταλμένοι Steve Witkoff και Jared Kushner σχεδίαζαν να παρουσιάσουν στο Μαϊάμι νέες προτάσεις για την άρση του διπλωματικού αδιεξόδου. Οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ είναι προγραμματισμένες για τις 3 Νοεμβρίου, γεγονός που η γαλλόφωνη αναφορά συνδέει με τη σκοπιά Τραμπ περί μείωσης των τιμών καυσίμων. Το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε προσωρινή γενική άδεια, έως τις 7 Απριλίου 2027, που επιτρέπει την πώληση, παράδοση, εκφόρτωση και εισαγωγή ρωσικού ντίζελ.