Τσεχία: συμβιβασμός για μείωση στο μισό των πληρωμών προς Ουκρανούς με προσωρινή προστασία
Ο κυβερνητικός συνασπισμός της Τσεχίας κατέληξε σε συμβιβασμό για τις τροπολογίες του νομοσχεδίου Lex Ukrajina, που μειώνουν τουλάχιστον στο ήμισυ τις ανθρωπιστικές πληρωμές προς Ουκρανούς με προσωρινή προστασία αντί για πλήρη κατάργηση. Οι τροπολογίες προβλέπουν εξοικονόμηση περίπου 4 δισ. τσεχικών κορωνών, η οποία έχει ήδη ενσωματωθεί στο σχέδιο προϋπολογισμού, ενώ παράλληλα αυστηροποιούνται οι όροι διαμονής και εισάγονται έλεγχοι για οχήματα με ουκρανική εγγραφή.
Βασικά σημεία
- Το κόμμα SPD ζητούσε πλήρη κατάργηση των πληρωμών, αλλά δέχτηκε συμβιβασμό για μείωση τουλάχιστον στο μισό.
- Η πρόταση προβλέπει μείωση δαπανών κατά περίπου 4 δισ. τσεχικές κορώνες (CZK).
- Σήμερα καταβάλλονται 8 δισ. CZK σε ανθρωπιστικά επιδόματα και 4 δισ. CKG για ασφάλιση υγείας μη εργαζομένων, σύνολο ~12 δισ. CZK.
- Οι τροπολογίες καταργούν τα ανθρωπιστικά επιδόματα για τους μη εργαζόμενους Ουκρανούς.
- Απαιτείται πραγματική παραμονή στην Τσεχία· απουσία άνω των 30 ημερών από τον Σένγκεν μπορεί να οδηγήσει σε ανάκληση της προστασίας.
- Σχεδιάζεται συγχώνευση μητρώων Υπουργείου Εσωτερικών, αστυνομίας και άλλων φορέων για έλεγχο νομιμότητας διαμονής.
- Από τα μέσα του 2027 οχήματα με ουκρανική εγγραφή θα υπόκεινται σε τεχνικό έλεγχο σε τσεχικά κέντρα, με πρόστιμα 10.000–30.000 CZK.
Γιατί έχει σημασία
Η ρύθμιση μειώνει ουσιαστικά την κρατική στήριξη προς τους Ουκρανούς με προσωρινή προστασία και η εξοικονόμηση έχει ήδη ενσωματωθεί στο σχέδιο προϋπολογισμού, γεγονός που δείχνει ότι η κυβέρνηση την αντιμετωπίζει ως δημοσιονομική βεβαιότητα. Παράλληλα, αυστηροποιούνται οι όροι διαμονής και δίνονται στις αρχές εργαλεία για ανάκληση της προστασίας και διοικητική απέλαση. Τα επιδόματα συνδέονται πλέον με την εργασία, με τους μη εργαζόμενους Ουκρανούς να χάνουν τα ανθρωπιστικά βοηθήματα, ενώ εισάγονται πρόσθετα μέτρα ελέγχου και για τα οχήματα ουκρανικής εγγραφής.
Τι συνέβη
Ο κυβερνητικός συνασπισμός της Τσεχίας κατέληξε σε συμβιβασμό για τις τροπολογίες του νομοσχεδίου Lex Ukrajina, μετά την πίεση του SPD για πλήρη κατάργηση των πληρωμών προς Ουκρανούς. Αντί για ολική κατάργηση, οι τροπολογίες προβλέπουν μείωση των πληρωμών τουλάχιστον στο μισό, που μεταφράζεται σε εξοικονόμηση περίπου 4 δισ. τσεχικών κορωνών (CZK). Το ποσό αυτό έχει ήδη ενσωματωθεί στο σχέδιο προϋπολογισμού, παρότι οι τροπολογίες βρίσκονται ακόμη σε προετοιμασία. Ο πρόεδρος της Βουλής και επικεφαλής του SPD, Tomio Okamura, δήλωσε ότι οι εταίροι του συνασπισμού ANO και Motorists δεν στηρίζουν την πλήρη κατάργηση. Σήμερα η Τσεχία καταβάλλει περίπου 8 δισ. CZK σε ανθρωπιστικά επιδόματα και 4 δισ. CKG σε ασφάλιση υγείας για μη εργαζόμενους Ουκρανούς, με το συνολικό κόστος να ανέρχεται γύρω στα 12 δισ. CZK.
Μεταξύ των βασικών ρυθμίσεων: κατάργηση των ανθρωπιστικών πληρωμών για τους Ουκρανούς που δεν εργάζονται, υποχρέωση πραγματικής παραμονής στη χώρα και ανάκληση της προστασίας σε περίπτωση απουσίας από τον χώρο Σένγκεν για περισσότερες από 30 ημέρες. Επιπλέον, προβλέπεται η συγχώνευση των μητρώων του Υπουργείου Εσωτερικών, της αστυνομίας και άλλων φορέων για τον ταχύ έλεγχο νομιμότητας διαμονής, με τη μη συμμόρφωση να επισύρει ανάκληση άδειας ή διοικητική απέλαση. Από τα μέσα του 2027 τα οχήματα με ουκρανική εγγραφή θα υπόκεινται σε τακτικό τεχνικό έλεγχο και έλεγχο εκπομπών σε τσεχικά κέντρα, με πρόστιμα 10.000–30.000 CKG σε περίπτωση παραβίασης.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Σχετικά με τη δημοσιονομική επίπτωση των Ουκρανών προσφύγων, το SPD υποστηρίζει ότι οι πληρωμές προς Ουκρανούς πρόσφυγες αποφέρουν στον τσεχικό προϋπολογισμό περισσότερα από όσα λαμβάνουν σε βοηθήματα από το 2024, ενώ η αφήγηση του ευρύτερου συνασπισμού παρουσιάζει τις περικοπές ως αναγκαία εξοικονόμηση περίπου 4 δισ. CZK από τις υφιστάμενες πληρωμές.
Ιστορικό
Το SPD είχε ασκήσει πιέσεις για πλήρη κατάργηση των πληρωμών και τελικά αποδέχτηκε τον συμβιβασμό της μείωσης στο μισό. Τον Σεπτέμβριο ο Okamura είχε ήδη προτείνει τη μείωση του ελλείμματος, μεταξύ άλλων μέσω της παύσης πληρωμών προς Ουκρανούς πρόσφυγες. Σε ξεχωριστό πλαίσιο, το κόμμα SPD ισχυρίζεται ότι οι πληρωμές προς τους πρόσφυγες παράγουν καθαρό θετικό αποτέλεσμα για τον τσεχικό προϋπολογισμό από το 2024. Άλλες προτάσεις που συνδέονται με τον συνασπισμό περιλαμβάνουν τη συγχώνευση μητρώων του Υπουργείου Εσωτερικών, της αστυνομίας και άλλων φορέων για τον έλεγχο νομιμότητας διαμονής, καθώς και την υπαγωγή, από τα μέσα του 2027, των οχημάτων με ουκρανική εγγραφή σε τσεχικό τεχνικό έλεγχο και έλεγχο εκπομπών.