Η Βρετανία διαθέτει 17 εκατ. λίρες για την αποκατάσταση του Τσερνόμπιλ
Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ανακοίνωσε στις 14 Οκτωβρίου ότι θα διαθέσει 17 εκατομμύρια λίρες στερλίνες (πάνω από 20 εκατ. ευρώ) για την αποκατάσταση του Νέου Ασφαλούς Κώνου (protective arch) που καλύπτει τον κατεστραμμένο τέταρτο αντιδραστήρα του πυρηνικού σταθμού του Τσερνόμπιλ. Η βοήθεια εντάσσεται σε διεθνές πρόγραμμα που συντονίζει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD) με την κυβέρνηση της Ουκρανίας και δωρητές της G7.
Βασικά σημεία
- 14 Οκτωβρίου: ο Καγκελάριος και ο Υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου ανακοίνωσαν 17 εκατ. λίρες για επισκευές στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνόμπιλ.
- Τα κονδύλια προορίζονται για την αποκατάσταση της προστατευτικής κατασκευής πάνω από τον τέταρτο αντιδραστήρα, του συστήματος εξαερισμού και για την παράταση της διάρκειας ζωής του κώνου.
- Η βρετανική συνεισφορά εντάσσεται σε διεθνές πρόγραμμα που συντονίζει η EBRD με την ουκρανική κυβέρνηση και δωρητές της G7.
- Ο προστατευτικός θόλος είχε υποστεί ζημιές από πλήγμα ρωσικού drone με εκρηκτική κεφαλή τον Φεβρουάριο του 2025, με φωτιά και τρύπα στην κατασκευή.
- Η βρετανική βοήθεια ισοδυναμεί με πάνω από 20 εκατ. ευρώ· άλλοι δωρητές έχουν ήδη δεσμευτεί: ΕΕ 75 εκατ. ευρώ, Γερμανία 50 εκατ. ευρώ, Νορβηγία πάνω από 9 εκατ. ευρώ.
- Από την έναρξη της πλήρους εισβολής της Ρωσίας, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει παράσχει στην Ουκρανία σχεδόν 25 δισ. λίρες (πάνω από 33 δισ. δολάρια) σε συνολική στήριξη.
Γιατί έχει σημασία
Η χρηματοδότηση αφορά μια κρίσιμη υποδομή πυρηνικής ασφάλειας που προστατεύει την Ευρώπη από κινδύνους ραδιενέργειας μετά τη ζημιά που προκάλεσε ρωσικό πλήγμα στις αρχές του 2025. Εντάσσεται σε συντονισμένη διεθνή προσπάθεια υπό την EBRD, την ουκρανική κυβέρνηση και δωρητές της G7, και αποτελεί μέρος της ευρύτερης βρετανικής πολιτικής, στρατιωτικής και οικονομικής στήριξης προς την Ουκρανία, η οποία αθροιστικά αγγίζει τα 25 δισ. λίρες από την έναρξη της πλήρους εισβολής.
Τι συνέβη
Στις 14 Οκτωβρίου, ο Καγκελάριος και ο Υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου ανακοίνωσαν ότι η χώρα θα διαθέσει 17 εκατομμύρια λίρες στερλίνες — ποσό ισοδύναμο με πάνω από 20 εκατ. ευρώ — για την αποκατάσταση του Νέου Ασφαλούς Κώνου (protective arch) που καλύπτει τον κατεστραμμένο τέταρτο αντιδραστήρα του πυρηνικού σταθμού του Τσερνόμπιλ. Η βοήθεια θα χρηματοδοτήσει κρίσιμες επισκευές στην προστατευτική κατασκευή και στο σύστημα εξαερισμού του σταθμού, καθώς και εργασίες για την παράταση της λειτουργικής ζωής του κώνου, και εντάσσεται σε διεθνές πρόγραμμα που συντονίζει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης με την κυβέρνηση της Ουκρανίας και δωρητές της G7. Η ζημιά στη στέγη είχε προκληθεί από πλήγμα ρωσικού drone με εκρηκτική κεφαλή τον Φεβρουάριο του 2025. Η ανακοίνωση συνοδεύτηκε από δηλώσεις βρετανικών και ουκρανικών αξιωματούχων που συνέδεσαν τη στήριξη με τη συνολική βοήθεια του Ηνωμένου Βασιλείου προς την Ουκρανία από την έναρξη της πλήρους εισβολής.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Η ουκρανική κάλυψη παρουσιάζει την επισκευή του κώνου του Τσερνόμπιλ ταυτόχρονα ως ζήτημα υποδομών και ως ζήτημα πυρηνικής ασφάλειας ευρωπαϊκής κλίμακας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο του διεθνούς προγράμματος υπό την EBRD, σε συνεργασία με την ουκρανική κυβέρνηση και εταίρους της G7, καθώς και στις παράλληλες συνεισφορές της ΕΕ, της Γερμανίας και της Νορβηγίας. Δηλώσεις του Υπουργού Ενέργειας Ντένις Σμιχάλ τοποθετούν τη χρηματοδότηση στο πλαίσιο της ενίσχυσης της πυρηνικής ασφάλειας και της προστασίας ολόκληρης της Ευρώπης από κινδύνους ραδιενέργειας.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Οι πηγές διαφωνούν ως προς την ταυτοποίηση ορισμένων βρετανών αξιωματούχων: ο Υπουργός Εξωτερικών αναφέρεται είτε ως Ντέιβιντ Λάμι είτε ως Εντ Μίλιμπαντ, και ο Πρωθυπουργός είτε ως Κιρ Στάρμερ είτε ως Άντι Μπέρναμ. Επιπλέον, μία πηγή αναφέρει ότι τα 17 εκατ. λίρες ισοδυναμούν με 22,5 εκατ. δολάρια, ενώ το συνολικό μέγεθος της βρετανικής στήριξης προς την Ουκρανία δίνεται ως «πάνω από 33 δισ. δολάρια» — τα δύο μεγέθη αφορούν διαφορετικά ποσά και δεν συγκρούονται, αλλά η εκτίμηση του δολαριακού ισοδύναμου του πακέτου δεν επιβεβαιώνεται από τις υπόλοιπες πηγές.
Ιστορικό
Τον Φεβρουάριο του 2025, ρωσικό drone με εκρηκτική κεφαλή έπληξε τον Νέο Ασφαλή Κώνο, προκαλώντας πυρκαγιά και τρύπα στην προστατευτική κατασκευή και ζημιές στο εξωτερικό και εσωτερικό κέλυφος, σε ανυψωτικό εξοπλισμό και σε συστήματα εξαερισμού και ηλεκτροδότησης. Το Διεθνές Πρακτορείο Ατομικής Ενέργειας (IAEA) ανέφερε τον Δεκέμβριο του 2025 ότι η αψίδα έχασε τις κύριες λειτουργίες ασφαλείας της, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας συγκράτησης ραδιενεργών ουσιών, ενώ οι φέρουσες κατασκευές και τα συστήματα παρακολούθησης παρέμειναν ανέπαφα. Τον Μάρτιο του 2025 διατέθηκαν 400.000 ευρώ από κονδύλια διεθνούς συνεργασίας για τη μελέτη των ζημιών· τον Απρίλιο του 2026 η Ουκρανία υπέγραψε συμφωνία για τη δημιουργία ειδικού λογαριασμού αποκατάστασης· τον Αύγουστο του 2026 η Γερμανία ανακοίνωσε 50 εκατ. ευρώ, η ΕΕ έχει δεσμεύσει 75 εκατ. ευρώ και η Νορβηγία πάνω από 9 εκατ. ευρώ. Το Ηνωμένο Βασίλειο υπήρξε ιδρυτικός δωρητής του Διεθνούς Λογαριασμού Συνεργασίας για το Τσερνόμπιλ (ICCA) το 2020 και είναι ο τρίτος μεγαλύτερος επιμέρους δωρητής του, με 8 εκατ. ευρώ, μετά τη Νορβηγία και τη Γαλλία.