Οι ΗΠΑ εξετάζουν χαλάρωση των κυρώσεων στον «σκιώδη στόλο» για να μειώσουν τα ναύλα
Η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο χαλάρωσης των αμερικανικών κυρώσεων κατά των πλοίων του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», προκειμένου να μειωθούν τα ρεκόρ υψηλά ναύλα των δεξαμενόπλοιων και να αυξηθούν οι εξαγωγές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο. Σύμφωνα με τις συζητήσεις, τα υπό κυρώσεις πλοία θα μπορούσαν να μεταφέρουν μόνο «νόμιμο πετρέλαιο» και όχι ρωσικό ή ιρανικό, ενώ οι εταιρείες θα χρειάζονται ειδικές άδειες από το Υπουργείο Οικονομικών.
Βασικά σημεία
- Η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει χαλάρωση των κυρώσεων κατά πλοίων του «σκιώδους στόλου» που μετέφεραν πετρέλαιο από Ρωσία, Ιράν και Βενεζουέλα.
- Στόχος είναι η μείωση των ιστορικά υψηλών παγκόσμιων ναύλων και η αύξηση των εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο.
- Η χαλάρωση θα αφορά μόνο «νόμιμο πετρέλαιο» — όχι ρωσικό ή ιρανικό που παραμένουν υπό κυρώσεις.
- Οι εταιρείες θα πρέπει να λαμβάνουν ειδικές μεμονωμένες άδειες από το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών.
- Ο Υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ ανέφερε το θέμα σε βιντεοσκοπημένη ομιλία του στο Παγκόσμιο Πετρελαϊκό Συνέδριο στο Ριάντ.
- Λίγες ημέρες νωρίτερα, ο Τραμπ είχε αναστείλει προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό ντίζελ, απόφαση που επικρίθηκε από τον Ζελένσκι και Ευρωπαίους ηγέτες.
- Αναλυτές της Energy Aspects εκφράζουν αμφιβολίες για το αν η χαλάρωση θα μειώσει ουσιαστικά τα ναύλα, καθώς τα πλοία είναι παλαιά και τεχνικά φθαρμένα.
Γιατί έχει σημασία
Μια χαλάρωση των κυρώσεων κατά του «σκιώδους στόλου» θα αναδιαμόρφωνε τις παγκόσμιες ροές μεταφοράς πετρελαίου και θα μπορούσε να μειώσει τα ρεκόρ υψηλά ναύλα, τα οποία έχουν καταστήσει το αμερικανικό αργό πολύ ακριβό για τα ασιατικά διυλιστήρια. Το μέτρο έρχεται λίγο μετά την προσωρινή άρση των κυρώσεων στο ρωσικό ντίζελ, που επικρίθηκε ως δώρο στον Πούτιν και κίνδυνος χρηματοδότησης του πολέμου κατά της Ουκρανίας. Οι υψηλές τιμές καυσίμων δημιουργούν πολιτική πίεση στον Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου.
Τι συνέβη
Η κυβέρνηση του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει τη χαλάρωση των κυρώσεων κατά πλοίων του «σκιώδους στόλου» που είχαν χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά πετρελαίου και πετρελαιοειδών από Ρωσία, Ιράν, Βενεζουέλα και άλλες χώρες. Στόχος είναι η μείωση των ιστορικά υψηλών παγκόσμιων ναύλων και η αύξηση των εξαγωγών πετρελαίου και προϊόντων του από τον Περσικό Κόλπο. Οι συζητήσεις επικεντρώνονται στη μεταφορά αποκλειστικά «νόμιμου πετρελαίου» — αργού και προϊόντων που δεν υπόκεινται σε αμερικανικές κυρώσεις — και όχι ρωσικού ή ιρανικού. Οι εταιρείες που θέλουν να χρησιμοποιήσουν υπό κυρώσεις δεξαμενόπλοια θα πρέπει να λάβουν ειδικές μεμονωμένες άδειες από το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών. Το θέμα παρουσίασε ο Υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ σε βιντεοσκοπημένη ομιλία του στο Παγκόσμιο Πετρελαϊκό Συνέδριο στο Ριάντ αυτή την εβδομάδα, σημειώνοντας ότι η αύξηση των ναύλων έχει μειώσει σημαντικά τη ζήτηση για το αμερικανικό αργό. Το αμερικανικό Υπουργείο Ενέργειας δήλωσε ότι οποιαδήποτε χαλάρωση δεν θα βοηθήσει τη Ρωσία να μεταφέρει πετρέλαιο ή προϊόντα του. Λίγες ημέρες νωρίτερα, ο Τραμπ είχε αναστείλει προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό ντίζελ, μετά τη συμφωνία του με τον Πούτιν για προμήθεια εκατοντάδων χιλιάδων τόνων ρωσικού ντίζελ στις παγκόσμιες αγορές, ώστε να μειωθούν οι τιμές ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Οι πηγές διαφέρουν ως προς την ακριβή διάρκεια της αναστολής των κυρώσεων στο ρωσικό ντίζελ: οι περισσότερες αναφορές και η άδεια του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών ορίζουν προθεσμία έως τις 7 Απριλίου 2027, ενώ μία αναφορά αναφέρει μόνο την 7η Απριλίου χωρίς έτος. Επίσης, ορισμένα ουκρανικά μέσα παρουσιάζουν τη χαλάρωση ως πιθανή διευκόλυνση των ρωσικών εξαγωγών (ιδίως μέσω της μεταφοράς ρωσικού ντίζελ), ενώ το αμερικανικό Υπουργείο Ενέργειας και άλλες πηγές επιμένουν ότι το μέτρο αφορά αποκλειστικά μη υπό κυρώσεις «νόμιμο πετρέλαιο» και δεν θα ωφελήσει τη Ρωσία.
Ιστορικό
Στις αρχές Οκτωβρίου, η κυβέρνηση Τραμπ ανέστειλε προσωρινά τις αμερικανικές κυρώσεις κατά του ρωσικού ντίζελ (έως τις 7 Απριλίου 2027 σύμφωνα με την άδεια του Υπουργείου Οικονομικών), απόφαση που επικρίθηκε από τον Πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ευρωπαϊκές χώρες και ορισμένους Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές ως δώρο στον Βλαντίμιρ πούτιν και πιθανή ενίσχυση της ρωσικής χρηματοδότησης του πολέμου. Παράλληλα, τα ναύλα των δεξαμενόπλοιων έχουν εκτοξευτεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα εξαιτίας των συγκρούσεων στο Ιράν και την Ουκρανία, ωθώντας τα ασιατικά διυλιστήρια να αναζητούν εναλλακτικές προμήθειες από τη Μέση Ανατολή και τη Λατινική Αμερική. Στις αρχές Οκτωβρίου, το Ηνωμένο Βασίλειο επέβαλε κυρώσεις σε οκτώ πλοία που εμπλέκονται στις εξαγωγές ρωσικού LNG, μεταξύ των οποίων τρία δεξαμενόπλοια του σκιώδους στόλου, δύο πλοία ανεφοδιασμού καυσίμων και τρία ρωσικά πλοία παγοβρεχικής κλάσης. Η Ουκρανία έχει δηλώσει ότι θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τα πλοία του ρωσικού σκιώδους στόλου ως στρατιωτικούς στόχους, ενώ η ΕΕ σχεδιάζει επέκταση της ναυτικής αποστολής της στη Μεσόγειο κατά του στόλου αυτού, με την επικεφαλής της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής Κάγια Κάλας να προειδοποιεί για κινδύνους πετρελαιοκηλίδων στις ευρωπαϊκές ακτές.