Αποκαλύφθηκαν πληρωμές 197 δισ. ευρώ της ΕΕ στη Ρωσία για ορυκτά καύσιμα — ο Ζελένσκι λέει ότι η Μόσχα δεν τήρησε την ενεργειακή εκεχειρία
Αναφορές δείχνουν ότι τα κράτη της ΕΕ πλήρωσαν περίπου 197 δισ. ευρώ (περίπου 209 δισ. δολάρια) στη Ρωσία για ορυκτά καύσιμα μεταξύ Μαρτίου 2022 και Ιουλίου 2026 — ποσό που έρχεται σε αντίθεση με τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι η ΕΕ πλήρωσε 250 δισ. δολάρια. Ο Τραμπ ανακοίνωσε στις 9 Οκτωβρίου ότι συμφώνησε με τον Βλαντίμιρ Πούτιν την επανέναρξη των ρωσικών εξαγωγών ντίζελ στις αμερικανικές και παγκόσμιες αγορές, προκαλώντας δικομματική αντίθεση στη Γερουσία των ΗΠΑ, και κήρυξε «από αυτή τη στιγμή» ενεργειακή εκεχειρία Ουκρανίας-Ρωσίας που περιορίζεται στα διυλιστήρια. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία δεν χτύπησε ρωσικές ενεργειακές υποδομές για δύο ημέρες μετά την ανακοίνωση, αλλά η Ρωσία συνέχισε να πλήττει ουκρανικές εγκαταστάσεις, και πρότεινε η συμφωνία για το ντίζελ να συνδεθεί με εγγυήσεις προστασίας του ουκρανικού ενεργειακού συστήματος.
Βασικά σημεία
- Μεταξύ Μαρτίου 2022 και Ιουλίου 2026, τα κράτη της ΕΕ πλήρωσαν περίπου 197 δισ. ευρώ (≈209 δισ. δολάρια) στη Ρωσία για ορυκτά καύσιμα.
- Ο Τραμπ έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η ΕΕ πλήρωσε 250 δισ. δολάρια — ποσό υψηλότερο.
- Στις 9 Οκτωβρίου, ο Τραμπ ανακοίνωσε συμφωνία με τον Πούτιν για επανέναρξη των εξαγωγών ρωσικού ντίζελ στις αμερικανικές και παγκόσμιες αγορές.
- Επτά γερουσιαστές των ΗΠΑ (Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί) δήλωσαν ότι η απόφαση παραβιάζει τον αμερικανικό νόμο του 2022 που απαγορεύει τις εισαγωγές ρωσικών ενεργειακών προϊόντων.
- Ο Τραμπ κήρυξε ενεργειακή εκεχειρία «από αυτή τη στιγμή» μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, που περιορίζεται σε πλήγματα σε διυλιστήρια.
- Η Ουκρανία διαθέτει μόνο ένα διυλιστήριο — μη λειτουργικό σε πλήρη δυναμικότητα και επανειλημμένα στόχο ρωσικών επιθέσεων — έναντι του εκτεταμένου ρωσικού διυλιστηριακού δικτύου.
- Η κυβέρνηση Τραμπ προειδοποίησε ότι θα διακόψει την ανταλλαγή πληροφοριών και τις αμερικανικές πωλήσεις όπλων μέσω ευρωπαϊκών χωρών, εάν το Κίεβο δεν σταματήσει τα πλήγματα σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές.
Γιατί έχει σημασία
Η συνεχιζόμενη ροή ευρωπαϊκών πληρωμών προς τη Ρωσία — ακόμη και μετά τη ραγδαία μείωση χάρη στο REPowerEU — υπενθυμίζει ότι η ενεργειακή απεξάρτηση δεν έχει ολοκληρωθεί. Παράλληλα, η αμερικανική συμφωνία για επανέναρξη εισαγωγών ρωσικού ντίζελ προκάλεσε δικομματική αντίθεση στη Γερουσία των ΗΠΑ και εγείρει ερωτήματα σχετικά με τον νόμο του 2022 που απαγόρευε τέτοιες εισαγωγές. Η κηρυγμένη «εκεχειρία» περιορίζεται στα διυλιστήρια — ασύμμετρη ρύθμιση, δεδομένου ότι η Ουκρανία διαθέτει μόνο ένα, ενώ η Ρωσία διαθέτει εκτεταμένο δίκτυο — ενώ η Ουάσιγκτον φέρεται να ασκεί πιέσεις στο Κίεβο να σταματήσει τα πλήγματα σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές, απειλώντας ακόμη και με διακοπή της ανταλλαγής πληροφοριών και των αμερικανικών πωλήσεων όπλων μέσω ευρωπαϊκών χωρών.
Τι συνέβη
Δημοσιεύματα αποκαλύπτουν ότι μεταξύ Μαρτίου 2022 και Ιουλίου 2026 τα κράτη της ΕΕ πλήρωσαν στη Ρωσία περίπου 197 δισ. ευρώ (περίπου 209 δισ. δολάρια) για ορυκτά καύσιμα — ποσό που έρχεται σε αντίθεση με τη δήλωση του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η ΕΕ πλήρωσε 250 δισ. δολάρια. Στις 9 Οκτωβρίου, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι συνομίλησε με τον Πούτιν και συμφώνησε την επανέναρξη των εξαγωγών ρωσικού ντίζελ στις αμερικανικές και παγκόσμιες αγορές — απόφαση που επικρίθηκε από επτά γερουσιαστές των ΗΠΑ από Ρεπουμπλικανικό και Δημοκρατικό Κόμμα, οι οποίοι υποστήριξαν ότι παραβιάζει τον αμερικανικό νόμο του 2022 που απαγόρευε τις εισαγωγές ρωσικών ενεργειακών προϊόντων. Ο Τραμπ κήρυξε επίσης «από αυτή τη στιγμή» ενεργειακή εκεχειρία μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, που περιορίζεται σε πλήγματα σε διυλιστήρια. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία δεν χτύπησε ρωσικές ενεργειακές υποδομές για δύο ημέρες μετά την ανακοίνωση, αλλά ότι η Ρωσία συνέχισε να πλήττει ουκρανικές εγκαταστάσεις, χωρίς να έχει ακούσει επιβεβαίωση της ρωσικής συμφωνίας. Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να απειλεί με διακοπή της ανταλλαγής πληροφοριών και των αμερικανικών πωλήσεων όπλων μέσω ευρωπαϊκών χωρών, εάν το Κίεβο δεν σταματήσει τα πλήγματα σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές. Ο Ζελένσκι πρότεινε η συμφωνία για το ντίζελ να συνδεθεί με εγγυήσεις προστασίας του ουκρανικού ενεργειακού συστήματος.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Τα ουκρανικά μέσα παρουσιάζουν τη δήλωση του Ζελένσκι ως κεντρικό στοιχείο, υπογραμμίζοντας την πρότασή του να συνδεθεί η συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ με εγγυήσεις προστασίας του ουκρανικού ενεργειακού συστήματος. Η κάλυψη τονίζει την ασυμμετρία της εκεχειρίας: η Ουκρανία διαθέτει μόνο ένα μη πλήρως λειτουργικό διυλιστήριο, έναντι του εκτεταμένου ρωσικού διυλιστηριακού δικτύου, πλαισιώνοντας τη συμφωνία ως περισσότερο επωφελή για τη Μόσχα. Ο Ζελένσκι εμφανίζεται ως δεκτικό μέρος που αναμένει τη ρωσική και αμερικανική συμμόρφωση.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Δύο είναι οι κύριες αποκλίσεις που καταγράφονται. Πρώτον, τα δημοσιεύματα τοποθετούν τις πληρωμές της ΕΕ προς τη Ρωσία για ενεργειακά προϊόντα μεταξύ Μαρτίου 2022 και Ιουλίου 2026 σε περίπου 197 δισ. ευρώ (≈209 δισ. δολάρια), ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι το ποσό ανέρχεται σε 250 δισ. δολάρια. Δεύτερον, ο Τραμπ ανακοίνωσε ενεργειακή εκεχειρία «από αυτή τη στιγμή» μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας με τη συμφωνία αμφοτέρων, ενώ ο Ζελένσκι δήλωσε ότι δεν έχει ακούσει επιβεβαίωση της ρωσικής συμφωνίας και ότι η Ρωσία συνεχίζει να πλήττει ουκρανικές ενεργειακές υποδομές.
Ιστορικό
Το σχέδιο REPowerEU σταδιακά μείωσε την εξάρτηση της ΕΕ από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα — χωρίς αυτό, εκτιμάται ότι οι δαπάνες της ΕΕ θα είχαν φτάσει περίπου τα 475 δισ. ευρώ, και η μειωμένη εξάρτηση απέτρεψε πρόσθετο κόστος περίπου 278 δισ. ευρώ. Οι ρωσικές ενεργειακές προμήθειες είχαν πέσει στο ≈6% των συνολικών δαπανών της ΕΕ για ορυκτά καύσιμα έως το 2023. Το 2022, το Κογκρέσο των ΗΠΑ απαγόρευσε τις εισαγωγές ρωσικών ενεργειακών προϊόντων, ώστε αμερικανικά κεφάλαια να μην χρηματοδοτούν τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Η Ουκρανία διαθέτει μόνο ένα διυλιστήριο — επανειλημμένα στόχο ρωσικών επιθέσεων — έναντι του εκτεταμένου ρωσικού δικτύου.