Συνεχίζεται η ανταλλαγή πληροφοριών ΗΠΑ–Ουκρανίας, δηλώνουν Σιμπίχα και Ουίκερ στο Φόρουμ της Βαρσοβίας

Γιατί έχει σημασία

Οι αμερικανικές πληροφορίες για τις εκτοξεύσεις ρωσικών πυραύλων είναι κρίσιμες για την έγκαιρη προειδοποίηση του ουκρανικού πληθυσμού και την αεράμυνα· η αμφισβήτηση της συνέχισής τους αγγίζει άμεσα την ικανότητα της Ουκρανίας να προστατεύσει τις πόλεις της. Ταυτόχρονα, οι δηλώσεις του γερουσιαστή Ουίκερ —για τη «διπλής κυκλοφορίας» σχέση, τον «άξονα επιθετικότητας» και την πιθανή αύξηση του αμερικανικού αμυντικού προϋπολογισμού στο 1,5 τρισ. δολάρια, εφόσον εγκριθεί από το Κογκρέσο μετά τις ενδιάμεσες εκλογές— δείχνουν ότι η Ουάσιγκτον αναγνωρίζει τη στρατηγική σημασία της Ουκρανίας παρά τις πιέσεις που ασκεί ο Λευκός Οίκος για τα πλήγματα σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές.

Τι συνέβη

Στο πλαίσιο του 13ου Φόρουμ Ασφάλειας της Βαρσοβίας, ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Άντριι Σιμπίχα και ο Αμερικανός γερουσιαστής Ρότζερ Ουίκερ, πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσιαστικής Σωματοποιίας, επιβεβαίωσαν ότι η αμερικανο-ουκρανική ανταλλαγή πληροφοριών παραμένει ενεργή και αμφίδρομη. Οι δηλώσεις τους έρχονται ως απάντηση σε δημοσιεύματα των Axios, Financial Times, Bloomberg και CNN, σύμφωνα με τα οποία οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ είχαν απειλήσει σε διαπραγματεύσεις στο Μαϊάμι ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα διέκοπτε την πρόσβαση του Κιέβου σε αμερικανικές πληροφορίες εάν η Ουκρανία δεν σταματούσε τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια. Αμερικανός αξιωματούχος και πηγές του Reuters διέψευσαν τις απειλές. Το BBC, επικαλούμενο στρατιωτική πηγή, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ συνεχίζουν να παρέχουν πληροφορίες σε τέσσερις τομείς.

Ο Σιμπίχα εξήγησε επίσης ότι η καθυστερημένη αναγγελία αεροπορικής επιδρομής στο Κίεβο κατά τη ρωσική επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους το απόγευμα της 12ης Οκτωβρίου οφείλεται στη χρήση «ειδικού τύπου όπλου» από τη Ρωσία, ενώ ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι οι εταίροι δεν είχαν προειδοποιήσει για την επίθεση. Ο εκπρόσωπος της Πολεμικής Αεροπορίας Γιούριι Ιχνάτ σημείωσε ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι πληροφορίες δεν φτάνουν έγκαιρα και ότι «δεν είναι η πρώτη φορά». Ο Σιμπίχα παρουσίασε επίσης τις προτεραιότητες της Ουκρανίας: ενίσχυση της αεράμυνας (συστήματα, πύραυλοι αναχαίτισης, πυρομαχικά για F-16), άνοιγμα δύο ακόμη κεφαλαίων ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ και το σκεπτικό ότι «η μοίρα της Ευρώπης και της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής ασφάλειας κρίνεται στην Ουκρανία».

Ο Ουίκερ χαρακτήρισε τη σημερινή διεθνή κατάσταση ασφαλείας ως τη «σοβαρότερη και πιο επικίνδυνη από ό,τι πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο», μίλησε για «άξονα επιθετικότητας» μεταξύ Ρωσίας, Κίνας, Βόρειας Κορέας και Ιράν και τόνισε ότι η Ρωσία δεν θα μπορούσε να δρα στην Ουκρανία χωρίς τη βοήθεια της Κίνας. Εξήρε τις χώρες του ΝΑΤΟ που δεσμεύτηκαν να διαθέσουν 5% του ΑΕΠ τους για την άμυνα, κάλεσε σε συνεργασία με τη Νότια Κορέα και άλλους συμμάχους στην περιοχή Ασίας–Ειρηνικού, ανέφερε ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει προτείνει αύξηση του αμερικανικού αμυντικού προϋπολογισμού κατά πάνω από 500 δισ. δολάρια, στο 1,5 τρισ., με την υλοποίηση να εξαρτάται από τη στήριξη του Κογκρέσου μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, και εξέφρασε αμφιβολίες για τη συμφωνία Τραμπ–Πούτιν για τη ρωσική προμήθεια ντίζελ, την οποία χαρακτήρισε μη ικανοποιητική και απίθανη.

Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές

Τα ουκρανικά ΜΜΕ παρουσιάζουν τη δήλωση του Σιμπίχα ως καθησυχαστική απάντηση στη δημόσια ανησυχία μετά την καθυστερημένη σειρήνα αεράμυνας στο Κίεβο τη νύχτα της 12ης προς 13η Οκτωβρίου. Η καθυστέρηση αποδίδεται αποκλειστικά στη «χρήση ειδικού τύπου όπλου» από τη Ρωσία και όχι σε διακοπή της αμερικανικής πληροφόρησης. Ο χαρακτηρισμός «δρόμος διπλής κυκλοφορίας» από τον Ουίκερ προβάλλεται ως εξωτερική επιβεβαίωση ότι η σχέση παραμένει ακέραιη. Η δήλωση Ζελένσκι ότι «οι εταίροι δεν προειδοποίησαν» για τη βαλλιστική επίθεση χρησιμοποιείται για να αναδείξει το χάσμα μεταξύ της πολιτικής ρητορικής και της επιχειρησιακής πραγματικότητας. Παράλληλα, η «ενεργειακή κατάπαυση του πυρός» που ανακοίνωσε ο Τραμπ στις 11 Οκτωβρίου —και η απάντηση Ζελένσκι ότι αγνοούσε συμφωνία— πλαισιώνουν το ευρύτερο κλίμα έντασης στις σχέσεις ΗΠΑ–Ουκρανίας.

Πώς το περιγράφουν οι διεθνείς πηγές

Τα ξένα μέσα (BBC, Financial Times, Axios, Bloomberg, CNN) τοποθετούν το ζήτημα στο πλαίσιο ευρύτερης αμερικανικής πίεσης προς την Ουκρανία, συνδεδεμένης με τη συμφωνία Τραμπ–Πούτιν για το ρωσικό ντίζελ και με τα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια. Ο εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λίβετ φέρεται να απέφυγε να απαντήσει ευθέως σε ερώτηση για το αν έχει σταματήσει η παροχή πληροφοριών, ενώ το Κρεμλίνο δήλωσε ότι «δεν διαθέτει πληροφορίες» για ενδεχόμενη άρνηση των ΗΠΑ. Η κάλυψη τείνει να παρουσιάζει το θέμα ως μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας πίεσης και όχι απλώς ως είδηση καθησυχασμού.

Πού διαφέρουν οι αναφορές

Τα δημοσιεύματα των Axios, Financial Times, Bloomberg και CNN, επικαλούμενα αμερικανούς αξιωματούχους ή απεσταλμένους, αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ απείλησαν να διακόψουν την ανταλλαγή πληροφοριών εξαιτίας των ουκρανικών πληγμάτων σε ρωσικά διυλιστήρια. Αντίθετα, Αμερικανός αξιωματούχος και πηγές του Reuters διέψευσαν ότι υπήρξαν τέτοιες απειλές. Ξεχωριστή διάσταση: ο Σιμπίχα, ο Ουίκερ και το BBC επιμένουν ότι η συνεργασία συνεχίζεται, ενώ ηλεκτρονικές εικασίες —τις οποίες κατέγραψε το Κέντρο Καταπολέμησης της Παραπληροφόρησης— θεωρούσαν ότι η παροχή είχε ήδη σταματήσει.

Ιστορικό

Στις 11 Οκτωβρίου ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε «ενεργειακή κατάπαυση του πυρός» μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, που σύμφωνα με το Axios αφορά μόνο τα διυλιστήρια και όχι τις ουκρανικές ενεργειακές υποδομές· ο Ζελένσκι δήλωσε ότι αγνοούσε τέτοια συμφωνία. Στις 10 Οκτωβρίου το Axios ανέφερε απειλές Γουίτκοφ–Κούσνερ στο Μαϊάμι για διακοπή πληροφοριών εάν συνεχίζονταν τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια. Στις 12 Οκτωβρίου το απόγευμα η Ρωσία έπληξε το Κίεβο με βαλλιστικούς πυραύλους· η αναγγελία αεροπορικής επιδρομής εκδόθηκε μετά τις πρώτες εκρήξεις, επειδή οι στόχοι ανιχνεύτηκαν μόνο κατά τη διάρκεια της επίθεσης. Στις 13 Οκτωβρίου ο Σιμπίχα και ο Ουίκερ, μιλώντας στο Φόρουμ της Βαρσοβίας, επιβεβαίωσαν ότι η συνεργασία συνεχίζεται. Παλαιότερα, το BBC ανέφερε ότι μετά σκάνδαλο στον Λευκό Οίκο στα τέλη Φεβρουαρίου 2025 οι ΗΠΑ είχαν διακόψει για δύο εβδομάδες τις πληροφορίες και τα στοιχεία στόχευσης προς την Ουκρανία, γεγονός που οδήγησε στην ουσιαστική λήξη της επιχείρησης στο Κουρσκ. Ο Σιμπίχα ζήτησε το άνοιγμα δύο ακόμη κεφαλαίων ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ.