Η Ουκρανία ζητά 1,1 δισ. ευρώ από την ΕΕ για τα logistics των εξαγωγών σιτηρών
Ο Ουκρανός υπουργός Αγροτικής Πολιτικής και Τροφίμων Ταράς Βυσότσκι επισκέφθηκε τις Βρυξέλλες και ζήτησε 1,1 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την κάλυψη πρόσθετων εφοδιαστικών δαπανών κατά τη μεταφορά ουκρανικών σιτηρών μέσω εδάφους της ΕΕ προς μακρινά ευρωπαϊκά λιμάνια. Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη λάβει οριστική απόφαση για το αίτημα.
Βασικά σημεία
- Ο Βυσότσκι ζήτησε 1,1 δισ. ευρώ, με αποζημίωση έως 50 ευρώ ανά τόνο για τα πρόσθετα logistics κόστη προς μακρινά ευρωπαϊκά λιμάνια.
- Τα κονδύλια θα καταβληθούν σε ευρωπαίους μεταφορείς και φορείς logistics εντός ΕΕ, όχι απευθείας στους Ουκρανούς αγρότες.
- Κατά τον Βυσότσκι, χωρίς στήριξη πάνω από 30 εκατ. τόνοι αγροτικών προϊόντων (αξίας περίπου 10 δισ. δολαρίων) ενδέχεται να μείνουν αδιάθετοι, με κίνδυνο απώλειας έως 5% του ΑΕΠ.
- Οι αγρότες θα μπορούσαν να αναγκαστούν να μειώσουν τις ανοιξιάτικες σπορές κατά 35–40%· τα δημοσιονομικά έσοδα θα μπορούσαν να μειωθούν κατά 90 δισ. γρίβνα ετησίως.
- Η ποσόστωση εξαγωγής 1,3 εκατ. τόνων ουκρανικού σιταριού προς την ΕΕ έχει εξαντληθεί — το προϊόν μπορεί πλέον μόνο να διαμετακομίζεται.
- Η Γερμανία υποστήριξε την ανάγκη διεύρυνσης των «Διαδρόμων Αλληλεγγύης» μέσω μακρύτερων οδών, και ο Βυσότσκι συναντήθηκε με τον Επίτροπο Γεωργίας Κριστόφ Χάνσεν.
- Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει ακόμη λάβει οριστική απόφαση για τη χρηματοδότηση.
Γιατί έχει σημασία
Ο παρατεταμένος αποκλεισμός των λιμανών της Μεγάλης Οδησσού έχει ωθήσει τον αγροτικό τομέα στην κρισιμότερη κατάσταση από την έναρξη του πολέμου. Χωρίς πρόσθετη στήριξη logistics, περισσότεροι από 30 εκατ. τόνοι προϊόντων αξίας περίπου 10 δισ. δολαρίων κινδυνεύουν να μείνουν αδιάθετοι, με πιθανή απώλεια έως 5% του ουκρανικού ΑΕΠ και μείωση των ανοιξιάτικων σπορών κατά 35–40%. Το αιτούμενο ποσό του 1,1 δισ. ευρώ — που θα κατευθυνθεί σε ευρωπαίους μεταφορείς και όχι απευθείας σε αγρότες — στοχεύει στη διατήρηση των ροών προς τις παραδοσιακές αγορές σε Αφρική, Μέση Ανατολή και Ασία. Η Γερμανία έχει ήδη εκφράσει υποστήριξη για διεύρυνση των Διαδρόμων Αλληλεγγύης, αλλά η Επιτροπή δεν έχει ακόμη απαντήσει.
Τι συνέβη
Κατά την επίσκεψή του στις Βρυξέλλες, ο Ουκρανός υπουργός Αγροτικής Πολιτικής και Τροφίμων Ταράς Βυσότσκι συμμετείχε σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Γεωργίας και Αλιείας της ΕΕ (AGRIFISH) και υπέβαλε επίσημο αίτημα 1,1 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το ποσό προορίζεται για την κάλυψη πρόσθετων εφοδιαστικών δαπανών — έως 50 ευρώ ανά τόνο — κατά τη μεταφορά ουκρανικών σιτηρών μέσω εδάφους της ΕΕ σε μακρινά λιμάνια και κόμβους εξαγωγών. Η αποζημίωση θα καταβάλλεται σε ευρωπαίους μεταφορείς και φορείς logistics εντός ΕΕ, όχι απευθείας στους αγρότες.
Ο Βυσότσκι παρουσίασε εκτίμηση ότι, χωρίς στήριξη, πάνω από 30 εκατ. τόνοι αγροτικών προϊόντων αξίας περίπου 10 δισ. δολαρίων θα παραμείνουν αδιάθετοι, με πιθανή συρρίκνωση του ΑΕΠ έως 5%, απώλεια δημοσίων εσόδων 90 δισ. γρίβνα ετησίως και μείωση των ανοιξιάτικων σπορών κατά 35–40%. Ανέφερε ότι η αποκατασταθείσα ποσόστωση 1,3 εκατ. τόνων για εξαγωγές ουκρανικού σιταριού προς την ΕΕ έχει ήδη εξαντληθεί.
Κατά τη διάρκεια επαφών με τη γερμανική πλευρά στο περιθώριο του Συμβουλίου AGRIFISH, η Γερμανία υποστήριξε την αναζήτηση πρόσθετων διαδρομών και τη διεύρυνση των «Διαδρόμων Αλληλεγγύης», πιθανώς μέσω μακρύτερων οδών από τη Γερμανία και άλλες χώρες της ΕΕ. Ο Βυσότσκκι συναντήθηκε επίσης διμερώς με τον Επίτροπο Γεωργίας και Τροφίμων Κριστόφ Χάνσεν. Η συζήτηση περιέλαβε την προετοιμασία της Ουκρανίας για την ένταξη στην ΕΕ στο πλαίσιο των κεφαλαίων διαπραγμάτευσης 11 (Γεωργία και Αγροτική Ανάπτυξη), 12 (Ασφάλεια Τροφίμων, Κτηνιατρική και Φυτοϋγειονομική Πολιτική) και 13 (Αλιεία και Υδατοκαλλιέργεια), συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας Οργανισμού Πληρωμών και της ψηφιοποίησης του τομέα αλιείας.
Η εκπρόσωπος της Επιτροπής Louise Bogue δήλωσε ότι δεν υπάρχει ακόμη οριστική απόφαση για χρηματοδότηση και ότι το θέμα έχει συζητηθεί κυρίως στο Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Οι ουκρανικές πηγές παρουσιάζουν την επίσκεψη ως ενεργή διπλωματική πρωτοβουλία του Κιέβου στις Βρυξέλλες, δίνοντας έμφαση στο συγκεκριμένο οικονομικό αίτημα του 1,1 δισ. ευρώ και στις προειδοποιήσεις του Βυσότσκκι για την κρισιμότερη κατάσταση από την έναρξη του πολέμου. Υπογραμμίζουν τις επιπτώσεις στο ΑΕΠ, τις σπορές και τα δημόσια έσοδα, καθώς και τη σημασία της επέκτασης των Διαδρόμων Αλληλεγγύης με γερμανική υποστήριξη. Η κάλυψη περιλαμβάνει τις διμερείς επαφές με τον Επίτροπο Χάνσεν και τη γερμανική πλευρά, το έργο DUALOG στην περιοχή Βίνιτσια, την πρόταση για κοινή εκδήλωση στο Global Forum for Food and Agriculture 2027 και την απλούστευση δασμολογικών ποσοστώσεων για αλεύρι, γαλακτοκομικά, βιοαιθανόλη και φυσικά άμυλα.
Ιστορικό
Η ποσόστωση των 1,3 εκατ. τόνων για εξαγωγές ουκρανικού σιταριού προς την ΕΕ έχει αποκατασταθεί αλλά ήδη εξαντληθεί, επομένως περαιτέρω ποσότητες μπορούν μόνο να διαμετακομίζονται και δεν μπορούν να εισέλθουν στην αγορά της ΕΕ από τελωνειακές αποθήκες. Από την αρχή του έτους, οι ρωσικές δυνάμεις έχουν πλήξει τις υποδομές αποθήκευσης της Ουκρανίας περισσότερες από 25 φορές, καταστρέφοντας περίπου 500.000 τ.μ., ενώ το φθινόπωρο ενδέχεται να μην υπάρξει επαρκής χώρος αποθήκευσης για 11 εκατ. τόνους συγκομιδής. Με τα λιμάνια της Μεγάλης Οδησσού υπό βομβαρδισμό, οι αγρότες ανακατευθύνουν τα φορτία σε σιδηροδρομικές και οδικές μεταφορές και στα λιμάνια του Δούναβη. Η Ουκρανία προετοιμάζεται για την ένταξη στην ΕΕ στα κεφάλαια διαπραγμάτευσης 11, 12 και 13, μεταξύ άλλων μέσω της δημιουργίας Οργανισμού Πληρωμών και της ψηφιοποίησης της αλιείας. Με γερμανική υποστήριξη στο πλαίσιο του έργου DUALOG, έχει ήδη δημιουργηθεί σύγχρονη ψυκτική μονάδα 1.275 τόνων για φρούτα και λαχανικά στην περιοχή Βίνιτσια, και η Ουκρανία προτείνει την αναπαραγωγή του μοντέλου σε 2–5 ακόμη εγκαταστάσεις.