Ο Ζελένσκι στο 6ο Κριμαϊκό Πλατφόρμα: η Ουκρανία δέχεται καθεστώς ασφαλούς διέλευσης στη Μαύρη Θάλασσα, περιμένει απάντηση της Ρωσίας
Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε στις 23 Σεπτεμβρίου, κατά τη διάρκεια της έκτης διάσκεψης κορυφής της Διεθνούς Πλατφόρμας για την Κριμαία, ότι η Ουκρανία έχει συμφωνήσει σε καθεστώς ασφαλούς διέλευσης πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα και αναμένει την απάντηση της Ρωσίας μέσω διαμεσολαβητών. Ανέφερε ότι Αίγυπτος, Ινδία και Τουρκία έχουν ήδη υποβάλει γραπτές προτάσεις. Παράλληλα, συνέδεσε την αύξηση των παγκόσμιων τιμών ενέργειας και τροφίμων με την κατοχή της Κριμαίας από τη Ρωσία από το 2014.
Βασικά σημεία
- Ο Ζελένσκι μίλησε στις 23 Σεπτεμβρίου στην έκτη διάσκεψη κορυφής της Κριμαϊκής Πλατφόρμας στη Νέα Υόρκη.
- Η Ουκρανία δέχεται καθεστώς ασφαλούς διέλευσης πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα και αναμένει την απάντηση της Ρωσίας.
- Αίγυπτος, Ινδία και Τουρκία έχουν υποβάλει γραπτές προτάσεις για τη ναυσιπλοΐα και την επισιτιστική ασφάλεια, οι οποίες, σύμφωνα με τον Ζελένσκι, «βρίσκονται στο τραπέζι».
- Ο Ζελένσκι συνέδεσε τις αυξημένες παγκόσμιες τιμές ενέργειας και τροφίμων με τη ρωσική κατοχή της Κριμαίας από το 2014 και τη στρατιωτικοποίηση της χερσονήσου.
- Σε συναντήσεις στη Νέα Υόρκη, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η χώρα του εντείνει τις διπλωματικές προσπάθειες· πραγματοποιήθηκε και συνάντηση Ζελένσκι-Ερντογάν.
- Τον Αύγουστο 2026, η Ουκρανία εξήγαγε 981.000 τόνους σιτηρών — 2,5 φορές λιγότερους από τον Αύγουστο 2025, σύμφωνα με το υπουργείο Αγροτικής Πολιτικής.
- Σε 52 πολιτικά σκάφη επιτέθηκε η Ρωσία τον Ιούλιο και το πρώτο ήμισυ του Αυγούστου 2026.
Γιατί έχει σημασία
Η ουκρανική δέσμευση για καθεστώς ασφαλούς διέλευσης αποτελεί σαφή ένδειξη προθυμίας για διαπραγμάτευση τερματισμού του ναυτικού αποκλεισμού, ενώ η συμμετοχή Αιγύπτου, Ινδίας και Τουρκίας μετατρέπει την πρωτοβουλία σε πολυμερή, όχι αμφίπλευρη. Ταυτόχρονα, οι ρωσικές επιθέσεις κατά πολιτικών πλοίων (52 σκάφη σε λιγότερο από ενάμιση μήνα) και η κατάρρευση των ουκρανικών εξαγωγών σιτηρών (2,5 φορές κάτω σε σχέση με πέρυσι τον Αύγουστο) δείχνουν ότι η παρούσα ισορροπία είναι ασταθής και επιζήμια για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια.
Τι συνέβη
Στις 23 Σεπτεμβρίου, κατά τη διάρκεια της έκτης διάσκεψης κορυφής της Διεθνούς Πλατφόρμας για την Κριμαία στη Νέα Υόρκη, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι η Ουκρανία έχει συμφωνήσει σε καθεστώς ασφαλούς διέλευσης πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα και αναμένει την απάντηση της Ρωσίας μέσω διαμεσολαβητών. Τόνισε ότι Αίγυπτος, Ινδία και Τουρκία έχουν ήδη καταθέσει γραπτές προτάσεις, οι οποίες, όπως είπε, «βρίσκονται στο τραπέζι», και δήλωσε ότι το Κίεβο είναι έτοιμο για συμφωνίες που διασφαλίζουν ασφαλή ναυσιπλοΐα και επισιτιστική ασφάλεια, εφόσον η Ρωσία κάνει πραγματικά βήματα αποκλιμάκωσης. Ο Ζελένσκι συνέδεσε τις αυξημένες παγκόσμιες τιμές ενέργειας και τροφίμων με τη ρωσική κατοχή της Κριμαίας από το 2014, υποστηρίζοντας ότι χωρίς τη στρατιωτικοποίηση της χερσονήσου οι εξαγωγές σιτηρών, λιπασμάτων, ντίζελ και πετρελαίου θα γίνονταν ανεμπόδιστα. Στο περιθώριο της συνόδου, πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ενώ ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν σημείωσε ότι η Τουρκία εντείνει τις διπλωματικές προσπάθειες για συμφωνία στη Μαύρη Θάλασσα και διαπραγματεύεται με τα μέρη.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Οι ουκρανικές πηγές παρουσιάζουν τη δέσμευση του Κιέβου ως απόδειξη ετοιμότητας για διαπραγμάτευση και αποδίδουν την ευθύνη για τη ναυτική αναταραχή αποκλειστικά στη Ρωσία. Υπογραμμίζουν ότι η κατοχή της Κριμαίας από το 2014 και η στρατιωτικοποίηση της χερσονήσου αποτελούν τη ριζική αιτία των προβλημάτων, ενώ χαρακτηρίζουν τις ρωσικές επιθέσεις σε πολιτικά πλοία «σκόπιμη οικονομική και ανθρωπιστική τρομοκρατία». Προβάλλουν επίσης τον πολυμερή χαρακτήρα της πρωτοβουλίας, αναδεικνύοντας τον ρόλο της Τουρκίας (με τη συνάντηση Ζελένσκι-Ερντογάν και τη δήλωση Φιντάν) και τις προτάσεις Αιγύπτου και Ινδίας.
Ιστορικό
Η Ρωσία κατέλαβε την Κριμαία το 2014, μετατρέποντάς την σε μεγάλη στρατιωτική βάση — γεγονός που, σύμφωνα με τον Ζελένσκι, διαταράσσει τις εξαγωγές σιτηρών, λιπασμάτων, ντίζελ και πετρελαίου μέσω της Μαύρης Θάλασσας. Μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή του 2022, οι παγκόσμιες τιμές τροφίμων αυξήθηκαν απότομα, πλήττοντας ιδιαίτερα τις αναπτυσσόμενες χώρες. Από την έναρξη της εισβολής, 1.173 λιμενικές υποδομές και 274 πολιτικά σκάφη έχουν υποστεί ζημιές ή καταστραφεί, σύμφωνα με τον υπουργό Ανάκαμψης, Υποδομών και Μεταφορών Μικόλα Καλάσνικ. Λόγω του αποκλεισμού, περίπου 100 εκατομμύρια τόνοι τροφίμων από Ρωσία και Ουκρανία — 60 εκατ. τόνοι ρωσικών σιτηρών και 30–35 εκατ. τόνοι ουκρανικών σιτηρών και ελαιούχων σπόρων — δεν φτάνουν στην παγκόσμια αγορά. Εκτίμηση του Forbes Ukraine αναφέρει ότι, εάν ο αποκλεισμός συνεχιστεί έως το τέλος του εμπορικού έτους 2026/27, η Ουκρανία θα χάσει πάνω από 5 δισ. δολάρια σε έσοδα εξαγωγών και περίπου 24 εκατ. τόνους σιτηρών. Στις 14 Σεπτεμβρίου, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η άνοδος των παγκόσμιων τιμών ντίζελ οφείλεται κυρίως στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και όχι στην κατάσταση γύρω από το Ιράν, και ο Ζελένσκι απάντησε ότι το Κίεβο είναι έτοιμο για αμοιβαία παύση πληγμάτων σε κρίσιμες υποδομές, εφόσον οι εταίροι εγγυηθούν τη ρωσική συμμόρφωση. Στις 15 Σεπτεμβρίου, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ χαρακτήρισε την πιθανή «ενεργειακή εκεχειρία» «πολύ καλή ιδέα», αφού προηγουμένως την είχε ουσιαστικά αποκλείσει. Η Ουκρανία συμμετείχε επίσης σε κοινή δήλωση 51 κρατών μελών του ΟΗΕ που ζητούν πλήρη, άμεση και άνευ όρων κατάπαυση του πυρός.