Η Ινδία αναλαμβάνει πιο ενεργό ρόλο στις προσπάθειες για τερματισμό του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας Σουμπραχμάνιαμ Τζαϊσάνκαρ δήλωσε ότι το Νέο Δελχί διεξάγει απευθείας συνομιλίες τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Κίεβο, με αντικείμενα την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα, τις ενεργειακές προμήθειες και την αποφυγή επιθέσεων. Ο Ουκρανός ομόλογός του Αντρίι Σιμπίχα χαιρέτισε την πρωτοβουλία, χαρακτηρίζοντάς την την πιο ολοκληρωμένη μεταξύ τεσσάρων εθνικών ειρηνευτικών σχεδίων.
Βασικά σημεία
- Ο Ινδός ΥΠΕΞ Σουμπραχμάνιαμ Τζαϊσάνκαρ δήλωσε ότι η Ινδία διαπραγματεύεται με Ρωσία και Ουκρανία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα.
- Οι συνομιλίες επεκτάθηκαν στις εξαγωγές σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας και στις ενεργειακές προμήθειες, σύμφωνα με τον Τζαϊσάνκαρ.
- Ο Ουκρανός ΥΠΕΞ Αντρίι Σιμπίχα είπε ότι η ινδική πρόταση είναι η πιο ολοκληρωμένη μεταξύ τεσσάρων σχεδίων, μαζί με αυτά της Τουρκίας, της Αιγύπτου και των ΗΠΑ.
- Και τα τέσσερα σχέδια προβλέπουν αμοιβαία παύση των πληγμάτων σε ενεργειακές υποδομές και αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα.
- Ο Τζαϊσάνκαρ προειδοποίησε ότι δεν υπάρχει βεβαιότητα για συμφωνία, αλλά ακόμη και μια περιορισμένη συμφωνία θα ήταν χρήσιμη.
- Οι διαπραγματεύσεις πυροδοτήθηκαν από επιθέσεις τον Ιούλιο, στις οποίες σκοτώθηκαν και τραυματίστηκαν Ινδοί ναυτικοί.
Γιατί έχει σημασία
Πρόκειται για την πρώτη φορά που η Ινδία προσφέρεται ανοιχτά να διαδραματίσει διαμεσολαβητικό ρόλο στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, έναν ρόλο που μέχρι πρότινος περιοριζόταν σε δημόσιες εκκλήσεις για ειρήνη. Η πρωτοβουλία εστιάζει σε συγκεκριμένα, μερικά μέτρα — ασφάλεια ναυσιπλοΐας, εξαγωγές σιτηρών, ενέργεια — που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περιορισμένες συμφωνίες ακόμη κι αν μια πλήρης κατάπαυση του πυρός παραμένει άπιαστη. Το Κίεβο χαρακτήρισε το ινδικό σχέδιο το πιο ολοκληρωμένο μεταξύ τεσσάρων εθνικών προτάσεων (μαζί με αυτές της Τουρκίας, της Αιγύπτου και των ΗΠΑ), υπογραμμίζοντας τη διπλωματική δυναμική γύρω από παράλληλους διαύλους διαμεσολάβησης. Παράλληλα, οι βαθιές οικονομικές και στρατιωτικές σχέσεις της Ινδίας με τη Ρωσία — αγορές ρωσικού πετρελαίου και οπλικών συστημάτων, μεταξύ των οποίων S-400 — της δίνουν ιδιαίτερη θέση μεταξύ των διαμεσολαβητών που έχουν επίσης δεχτεί αμερικανικές πιέσεις.
Τι συνέβη
Ο Ινδός υπουργός Εξωτερικών Σουμπραχμάνιαμ Τζαϊσάνκαρ δήλωσε ότι η Ινδία διεξάγει απευθείας διαπραγματεύσεις τόσο με τη Ρωσία όσο και με την Ουκρανία σε μια προσπάθεια να συμβάλει στον τερματισμό του πολέμου. Μιλώντας πρώτα σε συνέδριο ασφαλείας το προηγούμενο Σαββατοκύριακο και στη συνέχεια, τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου, στο Kautilya Economic Conclave στο Νέο Δελχί, ο Τζαϊσάνκαρ είπε ότι η Ινδία έχει γίνει «λίγο πιο ενεργή, ξεπερνώντας την απλή υποστήριξη» τους τελευταίους μήνες. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι συνομιλίες ξεκίνησαν με θέμα την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα, μετά επεκτάθηκαν στη διευκόλυνση των εξαγωγών σιτηρών και στη συνέχεια στις ενεργειακές προμήθειες, ενώ καλύπτουν και «δυνατότητες αποφυγής επιθέσεων». Ο Τζαϊσάνκαρ ανέφερε ότι οι επαφές πυροδοτήθηκαν από επιθέσεις τον Ιούλιο, στις οποίες σκοτώθηκαν και τραυματίστηκαν Ινδοί ναυτικοί, γεγονός που οδήγησε το Νέο Δελχί να θέσει το ζήτημα τόσο στη Μόσχα όσο και στο Κίεβο. Προειδοποίησε ότι δεν υπάρχει βεβαιότητα για επίτευξη συμφωνίας, αλλά σημείωσε ότι ακόμη και μια περιορισμένη συμφωνία θα ήταν χρήσιμη, δεδομένου ότι οι διαταραχές στις εξαγωγές σιτηρών, ενέργειας και λιπασμάτων πλήττουν δυσανάλογα τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου. Από την πλευρά του, ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα επιβεβαίωσε ότι ο ρόλος της Ινδίας στις προσπάθειες διαμεσολάβησης για κατάπαυση του πυρός ενισχύεται και ότι η πρόταση της Ινδίας είναι η πιο ολοκληρωμένη μεταξύ τεσσάρων εθνικών σχεδίων, μαζί με αυτά της Τουρκίας, της Αιγύπτου και των ΗΠΑ, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει τις ειδικές της διατάξεις. Ο Σιμπίχα τόνισε επίσης ότι είναι η πρώτη φορά που η Ινδία προσφέρεται να αναλάβει τέτοιο ρόλο και ότι οι διπλωματικές επαφές μεταξύ Κιέβου και Νέου Δελχί παραμένουν σταθερές.
Πώς το περιγράφουν οι διεθνείς πηγές
Η διεθνής κάλυψη, με επίκεντρο τη South China Morning Post από το Χονγκ Κονγκ, προβάλλει κυρίως τη δική του διατύπωση του Τζαϊσάνκαρ, αναφέροντας τη φράση «λίγο πιο ενεργή» και υπογραμμίζοντας ότι η Ινδία κινείται «πέρα από την απλή υποστήριξη». Τα διεθνή μέσα τοποθετούν την ινδική πρωτοβουλία στο ευρύτερο πλαίσιο των σχέσεων της Ινδίας με τη Ρωσία — ενεργειακούς δεσμούς, διαστημική συνεργασία, στρατιωτικές προμήθειες, συμπεριλαμβανομένων των S-400 που χρησιμοποιήθηκαν στη σύγκρουση με το Πακιστάν — καθώς και των αμερικανικών πιέσεων για τις αγορές ρωσικού πετρελαίου. Παράλληλα, τονίζουν τους περιορισμούς της προσπάθειας, καθώς ο ίδιος ο Τζαϊσάνκαρ προειδοποιεί ότι δεν υπάρχει βεβαιότητα για συμφωνία, και υπενθυμίζουν τους παράλληλους διαύλους Τουρκίας/Αιγύπτου και του ΟΗΕ για τη ναυσιπλοΐα στη Μαύρη Θάλασσα.
Ιστορικό
Η Ινδία έχει παραδοσιακά αποφύγει την κριτική προς το Κρεμλίνο, μεταξύ άλλων απέχοντας από ψηφοφορίες του ΟΗΕ για ψηφίσματα που καταδικάζουν τον πόλεμο. Ο πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι ζήτησε δημόσια από τον Βλαντίμιρ Πούτιν να τερματίσει τον πόλεμο στο περιθώριο της συνόδου του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης στο Κιργιστάν στα τέλη Αυγούστου και εκ νέου στη σύνοδο των BRICS στο Νέο Δελχί τον Σεπτέμβριο, όπου οι δύο ηγέτες δεσμεύτηκαν επίσης να εμβαθύνουν τις διμερείς σχέσεις. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πιέζουν την Ινδία, ως τον μεγαλύτερο εμπορικό της εταίρο, να μειώσει τις αγορές ρωσικού πετρελαίου, οι οποίες αρχικά μειώθηκαν αλλά στη συνέχεια αυξήθηκαν εκ νέου εν μέσω πολέμου στη Μέση Ανατολή. Η Ρωσία παραμένει σημαντικός προμηθευτής όπλων για την Ινδία, της οποίας ο στρατός διαθέτει εκατοντάδες ρωσικά μαχητικά αεροσκάφη και αρκετά αντιαεροπορικά συστήματα S-400, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν σε τετραήμερη σύγκρουση με το Πακιστάν τον Μάιο του 2025. Παράλληλα, η Τουρκία και η Αίγυπτος εργάζονται για τη μερική αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας και των εξαγωγών σιτηρών στη Μαύρη Θάλασσα, με την Τουρκία και τον ΟΗΕ να σχεδιάζουν νέο γύρο συνομιλιών με Ρωσία και Ουκρανία στις αρχές Οκτωβρίου. Τον Ιούλιο, επιθέσεις στις οποίες σκοτώθηκαν και τραυματίστηκαν Ινδοί ναυτικοί ώθησαν το Νέο Δελχί να θέσει ζητήματα ασφάλειας τόσο στη Μόσχα όσο και στο Κίεβο — γεγονός που ο Τζαϊσάνκαρ περιέγραψε ως την αφετηρία των τρεχουσών διαπραγματεύσεων.