Τρία μεγάλα μεταλλουργικά εργοστάσια της Ουκρανίας εκτός λειτουργίας μετά από ρωσικά πλήγματα
Ρωσικά βαλλιστικά πυραυλικά πλήγματα στις αρχές Σεπτεμβρίου έθεσαν εκτός λειτουργίας τρεις μεγάλες ουκρανικές χαλυβουργίες — τη Ζαπορίζια, την Καμέτσταλ και την ArcelorMittal Κρύβι Ριχ — που αντιπροσώπευαν περίπου το 90% της παραγωγής χάλυβα στην Ουκρανία. Από τα πλήγματα σκοτώθηκαν 17 εργαζόμενοι, ενώ περισσότεροι από 15.000 εργαζόμενοι στα τρία εργοστάσια αντιμετωπίζουν αβέβαιο μέλλον.
Βασικά σημεία
- Τρία μεγάλα μεταλλουργικά εργοστάσια σε Ζαπορίζια και Ντνιπροπετρόφσκ σταμάτησαν την παραγωγή μετά από ρωσικά βαλλιστικά πλήγματα στις αρχές Σεπτεμβρίου.
- Πριν από τα πλήγματα, τα τρία εργοστάσια αντιπροσώπευαν περίπου το 90% της ουκρανικής παραγωγής χάλυβα.
- Τουλάχιστον 17 εργαζόμενοι σκοτώθηκαν στα πλήγματα στα τρία εργοστάσια.
- Περισσότεροι από 15.000 άνθρωποι εργάζονται συνολικά στα τρία πληγέντα εργοστάσια.
- Ο Αλεξάντρ Βοντόβιζ της Metinvest δήλωσε στους Financial Times ότι «η Ουκρανία δεν έχει πλέον χαλυβουργική βιομηχανία».
- Ο πρωθυπουργός Σερχίι Κορέτσκιι δήλωσε ότι το κράτος μπορεί να χάσει περίπου 1,5 δισ. δολάρια σε φορολογικά έσοδα εξαιτίας των ρωσικών επιθέσεων.
- Ο χρόνος επισκευής παραμένει άγνωστος και μπορεί να κυμανθεί από ημέρες έως χρόνια.
Γιατί έχει σημασία
Τα τρία εργοστάσια που παρήγαγαν περίπου το 90% του ουκρανικού χάλυβα είναι πλέον εκτός λειτουργίας, γεγονός που πλήττει καίρια τη βαριά βιομηχανία και τις εξαγωγές της χώρας. Περισσότεροι από 15.000 εργαζόμενοι βλέπουν την απασχόλησή τους να απειλείται άμεσα, ενώ οι 17 νεκροί υπογραμμίζουν το ανθρώπινο κόστος. Ο πρωθυπουργός Σερχίι Κορέτσκιι προειδοποίησε ότι το κράτος μπορεί να χάσει περίπου 1,5 δισ. δολάρια σε φορολογικά έσοδα, πάνω από ένα ήδη μεγάλο έλλειμμα προϋπολογισμού που εκτιμάται γύρω στα 27 δισ. δολάρια ετησίως, απειλώντας τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Τι συνέβη
Στις αρχές Σεπτεμβρίου, ρωσικά βαλλιστικά πυραυλικά πλήγματα έπληξαν τρεις μεγάλες ουκρανικές χαλυβουργίες στις περιοχές Ζαπορίζια και Ντνιπροπετρόφσκ: δύο εγκαταστάσεις της Metinvest (Ζαπορίζια και Καμέτσταλ στο Καμ'ιάνσκε) και το εργοστάσιο της ArcelorMittal στο Κρύβι Ριχ. Μαζί αντιπροσώπευαν περίπου το 90% της παραγωγής χάλυβα στην Ουκρανία. Οι πύραυλοι προκάλεσαν ζημιές σε υποδομές και σε υψικάμινους, με αποτέλεσμα την πλήρη ή μερική διακοπή λειτουργίας τους.
Η κλιμάκωση είχε προηγούμενο: η Ζαπορίζια είχε τεθεί εκτός λειτουργίας από τις 11 Αυγούστου μετά από προηγούμενο πλήγμα, στο οποίο σκοτώθηκαν εργαζόμενοι και τραυματίστηκαν δεκάδες. Τη νύχτα της 16ης Αυγούστου, η Ρωσία έπληξε την ArcelorMittal Κρύβι Ριχ, με δύο νεκρούς και 13 τραυματίες και μερική διακοπή παραγωγής. Τη νύχτα της 5ης Σεπτεμβρίου, χτυπήθηκε η Καμέτσταλ, με πέντε νεκρούς και τέσσερις τραυματίες. Στις 17 Σεπτεμβρίου η Ζαπορίζια δέχθηκε νέο πλήγμα — τέταρτο μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα — με τη Metinvest να αναφέρει συνολικά 17 βαλλιστικούς πυραύλους στο διάστημα αυτό.
Στο σύνολο των τριών εργοστασίων, τα πλήγματα στοίχισαν τη ζωή σε 17 εργαζόμενους. Η Metinvest δήλωσε ότι δεν γνωρίζει πόσος χρόνος θα χρειαστεί για την αποκατάσταση — ο χρόνος μπορεί να κυμανθεί από ημέρες έως χρόνια. Ο πρωθυπουργός Σερχίι Κορέτσκιι εκτίμησε ότι οι ρωσικές επιθέσεις σε επιχειρήσεις και υποδομές μπορεί να στοιχίσουν στο κράτος περίπου 1,5 δισ. δολάρια σε φορολογικά έσοδα.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Ολες οι διαθέσιμες πηγές είναι ουκρανικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία πλαισιώνουν με συνέπεια το γεγονός ως καταστροφή μιας στρατηγικής εθνικής βιομηχανίας. Τα δημοσιεύματα δίνουν έμφαση στη δήλωση του Αλεξάντρ Βοντόβιζ ότι «η Ουκρανία δεν έχει πλέον χαλυβουργική βιομηχανία», με τίτλους όπως «η μεταλλουργία τελείωσε» και «ρωσικά πλήγματα σταμάτησαν το 90% του ουκρανικού χάλυβα». Προβάλλονται επίσης επίσημες ουκρανικές φωνές — ο πρωθυπουργός Σερχίι Κορέτσκιι, με την εκτίμηση για τα 1,5 δισ. δολάρια απώλειας φορολογικών εσόδων, και ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, με τη δήλωση ότι η Ρωσία «θέλει να σκοτώσει την ουκρανική οικονομία και μέσω αυτού να σπάσει την αντίστασή μας». Η κάλυψη παρουσιάζει τα πλήγματα ως στοχευμένα, αναφέροντας λεπτομερώς τον αριθμό νεκρών, τη χρονική αλληλουχία και τις τοποθεσίες.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Οι πηγές δεν συμφωνούν ως προς τον ακριβή αριθμό νεκρών από το πλήγμα της 11ης Αυγούστου στη Ζαπορίζια: τα περισσότερα μέσα αναφέρουν επτά νεκρούς και 21 τραυματίες, ενώ τουλάχιστον μία πηγή αναφέρει οκτώ νεκρούς. Επίσης, διαφέρουν ως προς τη διατύπωση των πληγμάτων στη Ζαπορίζια στα τέλη Σεπτεμβρίου: ορισμένα δημοσιεύματα κάνουν λόγο για «τέταρτη επίθεση μέσα σε έναν μήνα», ενώ η Metinvest ανέφερε συνολικά 17 βαλλιστικούς πυραύλους στη διάρκεια του μήνα. Τέλος, υπάρχει διαφωνία ως προς τη χρονολογία διακοπής λειτουργίας των δύο μεγαλύτερων επιχειρήσεων του Ομίλου Αχμέτοφ: μία πηγή τοποθετεί τη διακοπή και την κήρυξη ανωτέρας βίας στις 16 Σεπτεμβρίου, ενώ άλλες δίνουν έμφαση στο γενικότερο κλείσιμο των τριών μεγάλων χαλυβουργιών στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Ιστορικό
Τα τρία πληγέντα εργοστάσια — η Ζαπορίζια και η Καμέτσταλ της Metinvest και η ArcelorMittal Κρύβι Ριχ — βρίσκονται στις περιοχές Ζαπορίζια και Ντνιπροπετρόφσκ. Η Ζαπορίζια παραμένει εκτός λειτουργίας από τις 11 Αυγούστου και δέχθηκε νέο πλήγμα στις 17 Σεπτεμβρίου, τέταρτο μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα, με τη Metinvest να αναφέρει 17 βαλλιστικούς πυραύλους συνολικά στη διάρκεια του μήνα. Η Καμέτσταλ χτυπήθηκε τη νύχτα της 5ης Σεπτεμβρίου, με πέντε νεκρούς και τέσσερις τραυματίες. Η ArcelorMittal Κρύβι Ριχ είχε πληγεί στις 16 Αυγούστου, με δύο νεκρούς και 13 τραυματίες και μερική διακοπή παραγωγής.
Η ζημιά συνδυάζεται με ευρύτερες πιέσεις στην ουκρανική οικονομία: ο αποκλεισμός της Μαύρης Θάλασσας εκτιμάται ότι κοστίζει περίπου 1,5% του ΑΕΠ, οι εναλλακτικές οδοί εξαγωγών μεταφέρουν μόνο γύρω στο 40% των συνηθισμένων γεωργικών όγκων, και έχουν καταστραφεί 2,1 εκατ. από τα 5 εκατ. τετραγωνικά μέτρα σύγχρονων αποθηκευτικών χώρων. Η κύρια οικονομολόγος της Dragon Capital, Όλενα Μπιλάν, εκτιμά ότι η οικονομική ανάπτυξη φέτος είναι απίθανη.