Η Ουκρανία κατέθεσε στη Βερχόβνα Ράντα τον προϋπολογισμό του 2027 με 7,27 τρισ. εθνικού νομίσματος σε δαπάνες και 52,6 δισ. δολάρια από εξωτερική βοήθεια
Η ουκρανική κυβέρνηση ενέκρινε το βράδυ της 15ης Σεπτεμβρίου και κατέθεσε στη Βερχόβνα Ράντα το σχέδιο κρατικού προϋπολογισμού για το 2027, που προβλέπει έσοδα 5,65 τρισ. εθνικού νομίσματος (UAH), δαπάνες 7,27 τρισ. UAH και ανάγκη 52,6 δισ. δολαρίων σε διεθνή στήριξη. Η άμυνα και η ασφάλεια απορροφούν το 66,8% των δαπανών (4,86 τρισ. UAH, 43,8% του ΑΕΠ). Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τον προϋπολογισμό «προϋπολογισμό μιας χώρας σε πόλεμο» και προειδοποίησε ότι οι καθυστερήσεις απειλούν τη διεθνή βοήθεια, ενώ ο υπουργός Οικονομικών τόνισε ότι η κατάσταση είναι η πιο τεταμένη από το 2022.
Βασικά σημεία
- Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε και κατέθεσε το σχέδιο προϋπολογισμού 2027 στη Βερχόβνα Ράντα το βράδυ της 15ης Σεπτεμβρίου (νομοσχέδιο αρ. 16000).
- Έσοδα 5,65 τρισ. UAH (+8,7% έναντι του 2026) και δαπάνες 7,27 τρισ. UAH (+13,5%).
- Η άμυνα και η ασφάλεια ανέρχονται σε 4,86 τρισ. UAH, ή 43,8% του ΑΕΠ, αποτελώντας το 66,8% των συνολικών δαπανών.
- Το υπουργείο Άμυνας λαμβάνει 3,76 τρισ. UAH (320 δισ. UAH περισσότερα από το 2026).
- Η απαιτούμενη διεθνής στήριξη εκτιμάται σε 52,6 δισ. δολάρια, με το κράτος να καλύπτει λιγότερο από το ήμισυ των δαπανών.
- Σχεδόν 131 δισ. UAH εσόδων εξαρτώνται από αλλαγές στον φορολογικό κώδικα (αύξηση ΦΠΑ κατά 1 ποσοστιαία μονάδα και ειδικού φόρου καυσίμων κατά 4), που η πρόεδρος της κοινοβουλευτικής επιτροπής προϋπολογισμού θεωρεί απίθανο να εγκριθούν.
- Προβλέπεται αύξηση μισθών 65% για εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές· οι πρώτες αναγνώσεις αναμένονται στα τέλη Οκτωβρίου.
Γιατί έχει σημασία
Πρόκειται για τον πιο πολεμικό προϋπολογισμό στην ιστορία της Ουκρανίας, με την άμυνα και την ασφάλεια να απορροφούν τα δύο τρίτα των δαπανών και να αντιστοιχούν στο 43,8% του ΑΕΠ. Οι συνολικές δαπάνες ξεπερνούν τα 8 τρισ. UAH, περισσότερο από τετραπλάσιες του προπολεμικού επιπέδου, ενώ το κράτος καλύπτει λιγότερο από το ήμισυ με δικούς του πόρους. Η εξάρτηση από 52,6 δισ. δολάρια διεθνούς βοήθειας και η πρόβλεψη ότι πάνω από 131 δισ. UAH εσόδων εξαρτώνται από φορολογικές μεταρρυθμίσεις που η ίδια η κοινοβουλευτική επιτροπή θεωρεί απίθανες δείχνουν τη δημοσιονομική ευπάθεια της χώρας.
Τι συνέβη
Η ουκρανική κυβέρνηση ενέκρινε στις 15 Σεπτεμβρίου και κατέθεσε στη Βερχόβνα Ράντα το σχέδιο κρατικού προϋπολογισμού για το 2027, καταχωρημένο ως νομοσχέδιο αρ. 16000. Τα έσοδα προβλέπονται σε 5,65 τρισ. UAH (+8,7% έναντι του 2026) και οι δαπάνες σε 7,27 τρισ. UAH (+13,5%), με τη συνολική κρατική δαπάνη — μαζί με τα ειδικά ταμεία — να ξεπερνά τα 8 τρισ. UAH, ποσό τετραπλάσιο των προπολεμικών επιπέδων.
Η άμυνα και η ασφάλεια ανέρχονται σε 4,86 τρισ. UAH (43,8% του ΑΕΠ, +11,9% σε σχέση με το 2026), αντιπροσωπεύοντας το 66,8% των δαπανών. Μόνο το υπουργείο Άμυνας λαμβάνει 3,76 τρισ. UAH. Η κοινωνική πολιτική προβλέπεται σε 540,3 δισ. UAH (+15,5%), η εκπαίδευση σε 328,5 δισ. UAH (+21,6%) και η υγεία σε 292,5 δισ. UAH (+13,9%). Προβλέπεται αύξηση μισθών 65% για εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές, ενώ ο μισθολογικός κωδικός του στρατού αυξάνεται κατά 173,5 δισ. UAH.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει να αντλήσει 52,6 δισ. δολάρια από την ΕΕ, τις χώρες της G7 στο πλαίσιο ERA, το ΔΝΤ, την Παγκόσμια Τράπεζα, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλους εταίρους. Ωστόσο, περισσότερα από 131 δισ. UAH προβλεπόμενων εσόδων εξαρτώνται από αλλαγές στον Φορολογικό Κώδικα (ΦΠΑ +1 ποσοστιαία μονάδα, ειδικός φόρος καυσίμων +4) που η επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προϋπολογισμού, Ροξολάνα Πιντλάσα, χαρακτήρισε απίθανο να εγκριθούν.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Διαφωνίες καταγράφονται σε τέσσερα κύρια σημεία. Πρώτον, στο ύψος των εσόδων που εξαρτώνται από τις φορολογικές αλλαγές: η Ρ. Πιντλάσα αναφέρει 131 δισ. UAH που συνδέονται με συγκεκριμένες αυξήσεις ΦΠΑ και ειδικού φόρου καυσίμων, ενώ ο βουλευτής Γιαροσλάβ Ζελεζνιάκ τοποθετεί το σύνολο στα 117,3 δισ. UAH και επισημαίνει ότι ο συντελεστής ΦΠΑ και η ημερομηνία έναρξης δεν αναφέρονται στα έγγραφα.
Δεύτερον, στο πρόσωπο του πρωθυπουργού: τα περισσότερα δημοσιεύματα ονοματίζουν τον Σερχίι Κορέτσκι, αλλά ένα από αυτά αποδίδει δηλώσεις στον Ντένις Σμιχάλ.
Τρίτον, στο μέγεθος του δημοσιονομικού κενού: η επίσημη απαίτηση διεθνούς στήριξης είναι 52,6 δισ. δολάρια, αλλά ο αναλυτής Ολεκσάντρ Παράσκιϊ εκτιμά ότι το αχρηματοδότητο κενό ανέρχεται σε 36,5–37,8 δισ. δολάρια, με πιθανότητα ελλείμματος έως 80 δισ. δολάρια έως τα τέλη του 2027 εάν επιδεινωθούν οι συνθήκες.
Τέταρτον, στη θεώρηση των φορολογικών υποθέσεων: ορισμένα δημοσιεύματα τις παρουσιάζουν ως ήδη ενσωματωμένες στο σχέδιο, ενώ άλλα τις χαρακτηρίζουν ως εξαρτημένες από κοινοβουλευτική έγκριση, με την επικεφαλής της επιτροπής προϋπολογισμού να δηλώνει ότι τις θεωρεί προσωπικά απίθανες.
Ιστορικό
Η διαδικασία του ουκρανικού προϋπολογισμού προβλέπει ότι το Υπουργικό Συμβούλιο καταθέτει το σχέδιο στο κοινοβούλιο, οι βουλευτές μπορούν να υποβάλουν τροπολογίες έως την 1η Οκτωβρίου και η πρώτη ανάγνωση αναμένεται στα τέλη Οκτωβρίου. Νωρίτερα το 2025, ο Πρόεδρος ζήτησε από τους βουλευτές να εγκρίνουν επτά εκκρεμή νομοσχέδια απαραίτητα για την κάλυψη του ελλείμματος του 2026 πριν οριστικοποιηθεί το νέο σχέδιο.
Οι κύριες μη στρατιωτικές δαπάνες περιλαμβάνουν αύξηση μισθών 65% για εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές, περίπου 96 δισ. UAH για στήριξη οικονομίας και επιχειρήσεων, και περίπου 100 δισ. UAH για τον ενεργειακό τομέα, εκ των οποίων 60 δισ. UAH για την προστασία και αποκατάσταση ενεργειακών υποδομών μετά από ρωσικές επιθέσεις. Το σχέδιο προβλέπει επίσης κοινωνικές δαπάνες 540,3 δισ. UAH (+15,5%), εκπαίδευση 328,5 δισ. UAH (+21,6%) και υγεία 292,5 δισ. UAH (+13,9%) σε σχέση με το 2026.