Η AfD κέρδισε τις εκλογές στο Σαξόνη-Άνχαλτ με 43,8% — χωρίς απόλυτη πλειοψηφία

Γιατί έχει σημασία

Η AfD σχεδόν διπλασίασε το ποσοστό της σε σχέση με το 2021, σημειώνοντας το καλύτερο αποτέλεσμά της σε κρατικές εκλογές στη Γερμανία. Η πολιτεία οδεύει προς το ενδεχόμενο πρώτης κυβέρνησης με επικεφαλής στέλεχος της AfD, καθώς AfD και BSW μαζί διαθέτουν οριακή πλειοψηφία 44 εδρών. Το CDU, με επικεφαλής τον απερχόμενο πρωθυπουργό Σβεν Σούλτσε, έχασε πάνω από το μισό της εκλογικής του βάσης, κάτι που ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς χαρακτήρισε σοκ. Η AfD δηλώνει ότι θέλει να σταματήσει τη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία, να άρει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας και να αποκαταστήσει στενότερους δεσμούς με τη Μόσχα — γεγονός που δίνει στο αποτέλεσμα άμεση σημασία για την Ουκρανία. Τέλος, οι αντιδράσεις Μασκ, Όρμπαν, Σαλβίνι και Φίτσου από τη μία, και Τουσκ από την άλλη, δείχνουν πόσο έντονη πόλωση έχει ήδη προκαλέσει η εκλογική νίκη σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Τι συνέβη

Στις 6 Σεπτεμβρίου διεξήχθησαν εκλογές για το κρατικό κοινοβούλιο (Landtag) του Σαξόνη-Άνχαλτ, το οποίο έχει 83 έδρες και απαιτεί 42 για απόλυτη πλειοψηφία. Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά επίσημα αποτελέσματα που δημοσιοποιήθηκαν λίγο μετά τις 3 τα ξημερώματα, η «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) ήρθε πρώτη με 43,8% και κατέλαβε 39 έδρες — τρεις λιγότερες από την απόλυτη πλειοψηφία. Πρόκειται για το καλύτερο κρατικό αποτέλεσμα της AfD στην ιστορία της: σχεδόν διπλάσιο από το 20,8% του 2021.

Δεύτερο ήρθε το CDU του απερχόμενου πρωθυπουργού Σβεν Σούλτσε με 17,2% και 15 έδρες — πτώση από τις 40 έδρες του 2021, δηλαδή απώλεια πάνω από το μισό της εκλογικής βάσης. Ακολούθησαν SPD με 9,3% (8 έδρες), Πράσινοι με 8,9% (8) και Die Linke με 8,6% (8, μειωμένες από 12). Η BSW του Σάρα Βάγκενκνεχτ ξεπέρασε το όριο του 5% με 5,3% και πήρε 5 έδρες. Το FDP έμεινε εκτός κοινοβουλίου.

Η συμμετοχή έφτασε το 77,8% — το υψηλότερο ποσοστό σε εκλογές στο Σαξόνη-Άνχαλτ από το 1990. Η BSW δήλωσε ότι δεν θα στηρίξει κυβέρνηση με επικεφαλής ούτε τον υποψήφιο της AfD Όλαφ Ζίγκμουντ ούτε τον Σούλτσε της CDU, περιπλέκοντας τους συσχετισμούς. Θεωρητικά, μια συμμαχία AfD+BSW θα είχε 44 έδρες, δηλαδή οριακή πλειοψηφία, ενώ ένας συνασπισμός CDU-SPD-Πράσινων μαζί με Die Linke φτάνει μόνο τις 39 — κάτω από τις 42 που απαιτούνται.

Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές

Όλες οι πηγές που τέθηκαν στη διάθεσή μας είναι ουκρανικά μέσα ενημέρωσης και παρουσιάζουν την είδηση από σαφή ουκρανική σκοπιά. Η AfD χαρακτηρίζεται διαρκώς «υπερδεξιά» ή «φιλορωσική» και η νίκη της συνδέεται με την αντίθεσή της στη βοήθεια προς την Ουκρανία και στην ένταξη της χώρας σε ΕΕ και ΝΑΤΟ. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα σημεία του προγράμματός της που αφορούν τη Ρωσία: στο αίτημα άρσης των κυρώσεων, στην υπόσχεση για δωρεάν μαθήματα ρωσικών στα σχολεία του Σαξόνη-Άνχαλτ, στις συναντήσεις του επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της AfD Μάρκους Φρόνμαϊερ στη Μόσχα με Ρώσους αξιωματούχους και με τη Gazprom για την επαναλειτουργία του Nord Stream, καθώς και στη δήλωση της Άλις Βάιντελ ότι η Γερμανία θα απαιτήσει από την Ουκρανία επιστροφή της βοήθειας και αποζημίωση για τη ζημιά στον Nord Stream. Τα ουκρανικά δημοσιεύματα υπενθυμίζουν επίσης το μποϊκοτάζ του 2024 από τους επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της AfD στην ομιλία του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, όπου τον αποκάλεσαν ανεπίσημο «προέδρο του πολέμου», και τον χαρακτηρισμό της AfD ως «επιβεβαιωμένης δεξιάς εξτρεμιστικής οργάνωσης» από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος. Τα ουκρανικά πρωτοσέλιδα εντάσσουν το γεγονός στο πλαίσιο «κινδύνων για την Ουκρανία» και το συνδέουν με τις επόμενες κρατικές εκλογές στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και στο Βερολίνο.

Πού διαφέρουν οι αναφορές

Δύο είναι τα σημεία που διίστανται μεταξύ των πηγών. Πρώτον, για το ποσοστό της AfD: τα προκαταρκτικά επίσημα αποτελέσματα δείχνουν 43,8%, όμως ένα δημοσίευμα, μαζί με Reuters και Guardian, αναφέρει στρογγυλεμένο ποσοστό 44%, ενώ το βραδινό exit poll της Spiegel έδινε ακόμη υψηλότερο 44,5%. Δεύτερον, η θέση της BSW: ο επικεφαλής του ψηφοδελτίου της στο Σαξόνη-Άνχαλτ Τόμας Σούλτσε δήλωσε έτοιμος για διαπραγματεύσεις με όλες τις δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένης της AfD, αλλά ταυτόχρονα το κόμμα ανακοίνωσε ότι δεν πρόκειται να στηρίξει κυβέρνηση με επικεφαλής ούτε τον Ζίγκμουντ ούτε τον Σούλτσε της CDU — γεγονός που αφήνει ασάφεια ως προς το τι σημαίνει πρακτικά η «ετοιμότητα για διάλογο».

Ιστορικό

Η AfD ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 2013 ως κίνηση οικονομολόγων και συντηρητικών που αντιδρούσαν στο ευρώ και στις διασώσεις χωρών του ευρωπαϊκού Νότου. Μπήκε για πρώτη φορά στο Bundestag το 2017 — η πρώτη παρουσία ακροδεξιού κόμματος στο γερμανικό κοινοβούλιο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το 2025 η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος χαρακτήρισε την AfD «επιβεβαιωμένη δεξιά εξτρεμιστική οργάνωση», απόφαση που η AfD προσβάλλει δικαστικά. Σε πρώτο βαθμό, τον Φεβρουάριο του 2026, δικαστήριο απαγόρευσε προσωρινά στην υπηρεσία να χρησιμοποιεί αυτόν τον χαρακτηρισμό μέχρι να ολοκληρωθεί η δίκη. Στις 20 Σεπτεμβρίου ακολουθούν δύο ακόμη κρατικές εκλογές στη Γερμανία — στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, όπου η AfD προηγείται στις δημοσκοπήσεις, και στο Βερολίνο — ενώ οι επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές πρέπει να γίνουν έως το 2029. Η εξωτερική πολιτική της Γερμανίας καθορίζεται σε ομοσπονδιακό επίπεδο, οπότε ακόμη και μια κυβέρνηση με επικεφαλής την AfD στο Σαξόνη-Άνχαλτ δεν θα μπορούσε μόνη της να αλλάξει τη γερμανική πολιτική για την Ουκρανία.