Γερμανία: Πρώτη η AfD στο Μεκλεμβούργο-Πομερανία, η Die Linke στο Βερολίνο — κατάρρευση της CDU του Μερτς
Στις 20 Σεπτεμβρίου διεξήχθησαν περιφερειακές εκλογές στη Γερμανία, στο Βερολίνο και στο κρατίδιο του Μεκλεμβούργου-Πομερανία. Η ακροδεξιά AfD αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στο Μεκλεμβούργο-Πομερανία με περίπου 37–38%, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ARD, ενώ η αριστερή Die Linke πέρασε πρώτη στο Βερολίνο. Η CDU του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς υπέστη ιστορική ήττα, πέφτοντας γύρω στο 5% — με μία πηγή να αναφέρει ότι έμεινε εκτός κοινοβουλίου για πρώτη φορά.
Βασικά σημεία
- Η AfD πέρασε πρώτη στο Μεκλεμβούργο-Πομερανία με 37–38% (ARD), αφήνοντας δεύτερο το SPD με 35,5–35,7%.
- Η CDU του καγκελάριου Μερτς έλαβε περίπου 5%· μία πηγή αναφέρει 4,9%, δηλαδή κάτω από το όριο του 5% και εκτός κοινοβουλίου.
- Ο Μερτς χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «καταστροφή» και δήλωσε ότι δεν σκοπεύει να παραιτηθεί.
- Η Die Linke ήρθε πρώτη στο Βερολίνο με 24,5–24,9%, η CDU δεύτερη με περίπου 20%, η AfD τρίτη με περίπου 16%.
- Το SPD χάνει για πρώτη φορά μετά από 28 χρόνια την πρωτοκαθεδρία του στο Μεκλεμβούργο-Πομερανία, όπου πρωθυπουργός είναι η Μανουέλα Σβέσιγκ.
- Όλα τα υπόλοιπα κόμματα αποκλείουν συνασπισμό με την AfD· ο Λέιφ-Έρικ Χολμ εκτίμησε ως πιθανότερο συνασπισμό SPD–Die Linke–Πράσινων.
- Η AfD και η Die Linke φέρονται να αντιτίθενται στη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία και να τάσσονται υπέρ της προσέγγισης με τη Ρωσία.
Γιατί έχει σημασία
Πρόκειται για τη δεύτερη νίκη της AfD σε ανατολικογερμανικό κρατίδιο μέσα σε λίγες εβδομάδες, μετά τη Σαξονία-Άνχαλτ. Το SPD χάνει για πρώτη φορά μετά από 28 χρόνια την ηγετική του θέση στο Μεκλεμβούργο-Πομερανία και η CDU του καγκελάριου Μερτς κατρακυλά σε ιστορικό χαμηλό, ενδεχομένως και εκτός κοινοβουλίου. Την ίδια εβδομάδα, το πανεθνικό ποσοστό της AfD έφτασε σε ρεκόρ περίπου 30%, με τη CDU στο 18–19%. Και τα δύο κόμματα που κέρδισαν (AfD και Die Linke) φέρονται να αντιτίθενται στη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία και να ευνοούν την προσέγγιση με τη Ρωσία — γεγονός που δίνει ιδιαίτερη σημασία στο αποτέλεσμα για τη γερμανική στάση απέναντι στον πόλεμο.
Τι συνέβη
Στις 20 Σεπτεμβρίου διεξήχθησαν ταυτόχρονα περιφερειακές εκλογές στο Βερολίνο και στο κρατίδιο του Μεκλεμβούργου-Πομερανία. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις εξόδου από τις κάλπες του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα ARD, η ακροδεξιά AfD αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στο Μεκλεμβούργο-Πομερανία με 37–38%, αφήνοντας δεύτερο το SPD με 35,5–35,7% και τρίτη τη CDU με μόλις περίπου 5%. Η πρωθυπουργός του κρατιδίου Μανουέλα Σβέσιγκ (SPD) βλέπει το κόμμα της να χάνει για πρώτη φορά μετά από 28 χρόνια την πρωτοκαθεδρία. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «καταστροφή» αλλά ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να παραιτηθεί. Ο υποψήφιος της AfD για την πρωθυπουργία, Λέιφ-Έρικ Χολμ, ηττήθηκε στην εκλογική του περιφέρεια και δεν θα εισέλθει ο ίδιος στο κοινοβούλιο. Στο Βερολίνο, η αριστερή Die Linke πέρασε πρώτη με 24,5–24,9%, η CDU δεύτερη με περίπου 20% και η AfD τρίτη με περίπου 16%. Και τα δύο κόμματα που κέρδισαν φέρονται να αντιτίθενται στη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία και να τάσσονται υπέρ της προσέγγισης με τη Μόσχα. Καθώς όλα τα υπόλοιπα κόμματα έχουν αποκλείσει συνασπισμό με την AfD, η πιθανότερη επόμενη κυβέρνηση στο Μεκλεμβούργο-Πομερανία είναι τριμερής συνασπισμός SPD, Die Linke και Πρασίνων, σύμφωνα με τον Χολμ.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Η ουκρανική κάλυψη τοποθετεί το αποτέλεσμα της AfD κυρίως μέσα από το πρίσμα της στάσης του κόμματος απέναντι στη Ρωσία και την Ουκρανία, υπογραμμίζοντας την αντίθεσή του στη στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο και τα αιτήματά του για άρση των κυρώσεων και επαναπροσέγγιση με τη Μόσχα. Τα ουκρανικά μέσα συνδέουν την άνοδο της AfD με τις επιπτώσεις για τον καγκελάριο Μερτς και την ικανότητα της CDU να συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία, παραθέτοντας παράλληλα ως προηγούμενο τη νίκη της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ στις 6–7 Σεπτεμβρίου. Τονίζουν δε ότι, παρά τη νίκη, τα υπόλοιπα κόμματα αρνούνται να συγκυβερνήσουν με την AfD, ώστε το αποτέλεσμα να εκλαμβάνεται ως πολιτικό σοκ και όχι ως αλλαγή κυβέρνησης.
Πώς το περιγράφουν οι διεθνείς πηγές
Η διεθνής κάλυψη προβάλλει κυρίως το αποτέλεσμα ως πρώτη θέση της AfD στο Μεκλεμβούργο-Πομερανία και της Die Linke στο Βερολίνο, με έμφαση στην ιστορική κατάρρευση της CDU στην Ανατολική Γερμανία και στο σχόλιο του Μερτς περί «καταστροφής». Η κούρσα του Βερολίνου παρουσιάζεται ως ξεχωριστή ιστορία με αριστερό πρόσημο, εστιάζοντας στην προοπτική πρώτης εισόδου της Die Linke στο τοπικό κοινοβούλιο, παρά ως μέρος ενιαίου ακροδεξιού κύματος. Η κάλυψη σημειώνει την παράλληλη άνοδο της AfD σε εθνικό επίπεδο (περίπου 30%) και τη νέα πτώση της CDU, αλλά υπενθυμίζει ότι ο συνασπισμός με την AfD έχει αποκλειστεί, ώστε η κυβέρνηση του κρατιδίου να παραμείνει κατά πάσα πιθανότητα σε μη-AfD χέρια.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Οι πηγές δίνουν ελαφρώς διαφορετικά νούμερα: για την AfD στο Μεκλεμβούργο-Πομερανία αναφέρονται 37,3%, 37,9% ή 38,2%, για το SPD 35,5%, 35,6% ή 35,7%, και για τη Die Linke στο Βερολίνο 24,5% ή 24,9%. Επίσης διίστανται ως προς το αν η CDU ξεπέρασε το όριο του 5%: ορισμένες αναφέρουν «περίπου 5,3%» ή «λίγο πάνω από 5%», ενώ άλλη γράφει ότι έλαβε 4,9% και έμεινε για πρώτη φορά εκτός κοινοβουλίου. Τέλος, ημερομηνιακά η νίκη της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ αναφέρεται είτε ως 6 είτε ως 7 Σεπτεμβρίου.
Ιστορικό
Το Βερολίνο και το Μεκλεμβούργο-Πομερανία είναι δύο από τα 16 ομόσπονδα κρατίδια της Γερμανίας, με σημαντικές αρμοδιότητες στην εκπαίδευση και σε ορισμένα ζητήματα ασφάλειας. Το Μεκλεμβούργο-Πομερανία, με πληθυσμό περίπου 1,5 εκατομμύρια, έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας και τον μικρότερο πληθυσμό στη Γερμανία. Πρωθυπουργός του από το 2017 είναι η Μανουέλα Σβέσιγκ (SPD), η οποία είχε διατελέσει υπουργός Οικογένειας, Γυναικών και Νεολαίας στο τρίτο υπουργικό συμβούλιο της Άγγελας Μέρκελ. Γερμανικά μέσα ανέφεραν το 2022 ότι η Σβέσιγκ είχε εμπλακεί σε ίδρυμα που υποστηριζόταν από τη Gazprom για την προώθηση του Nord Stream 2 πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Στο Βερολίνο, ο απερχόμενος δήμαρχος Κάι Βέγκνερ (CDU) δεν διεκδίκησε επανεκλογή, με υποψήφιο της CDU τον υπουργό Οικονομικών του κρατιδίου Στέφαν Έβερς, ενώ η AfD είχε επικεφαλής την Κριστίν Μπρίνκερ. Η AfD είχε ήδη κερδίσει τις εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ στις 6–7 Σεπτεμβρίου με περίπου 44%, αποτυπώνοντας την ανατολικογερμανική τάση.