Η ΕΕ αναζητεί ενιαίο διαπραγματευτή για τις συνομιλίες με τον Πούτιν — ονόματα υπό εξέταση Στούμπ, Κόστα, φον ντερ Λάιεν, Κάλας
Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συζητούν ποιος θα εκπροσωπήσει την Ευρώπη σε πιθανές άμεσες διαπραγματεύσεις με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για ειρήνευση στην Ουκρανία. Η συζήτηση εντάθηκε μετά την επίσκεψη του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ στη Μόσχα, όπου πρότεινε τριμερή σύνοδο Τραμπ-Πούτιν-Ζελένσκι. Ο πρόεδρος της Τσεχίας Πετρ Πάβελ προειδοποιεί ότι ο Πούτιν αρνείται να συνομιλήσει με τη φον ντερ Λάιεν, την Κάλας και άλλους Ευρωπαίους ηγέτες.
Βασικά σημεία
- Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν έχουν ακόμη συμφωνήσει ποιος θα ηγηθεί των διαπραγματεύσεων με τον Πούτιν.
- Υποψήφιοι: ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στούμπ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας.
- Ο Τσέχος πρόεδρος Πετρ Πάβελ δηλώνει ότι ο Πούτιν δεν αναγνωρίζει την ΕΕ ως αυθεντία και αρνείται επαφές με φον ντερ Λάιεν, Κάλας και Μακρόν.
- Η συζήτηση εντάθηκε μετά την επίσκεψη Γουίτκοφ στη Μόσχα και την πρόταση τριμερούς συνόδου Τραμπ-Πούτιν-Ζελένσκι.
- Στις 20 Οκτωβρίου ο Στούμπ συμμετείχε μαζί με τον Ζελένσκι και τον Γουίτκοφ σε συνομιλίες στο Όσλο.
- Στο πρόσωπο του Στούμπ υπερτερούν η σχέση του με τον Τραμπ και η εμπειρία της Φινλανδίας με τη Ρωσία (1.300 χλμ. κοινό σύνορο).
- Ο Κόστα απάντησε σε ερώτημα Ευρωπαίων ηγετών ότι προς το παρόν δεν σχεδιάζει να μιλήσει με τον Πούτιν.
Γιατί έχει σημασία
Η επιλογή του ευρωπαίου διαπραγματευτή θα καθορίσει αν η θέση της Ουκρανίας θα υπερασπιστεί ή θα παραγκωνιστεί σε οποιαδήποτε τελική συμφωνία. Η άρνηση του Πούτιν να συνομιλήσει με κορυφαίους αξιωματούχους της ΕΕ υπογραμμίζει τα διπλωματικά εμπόδια που αντιμετωπίζει η Ευρώπη. Η εσωτερική διένεξη μεταξύ θεσμών της ΕΕ και προσώπων εκτός αυτών, όπως ο Φινλανδός πρόεδρος, αντανακλά τη μάχη για τη νομιμοποίηση της ευρωπαϊκής εκπροσώπησης.
Τι συνέβη
Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξετάζουν ποιος θα εκπροσωπήσει την ήπειρο σε πιθανές άμεσες διαπραγματεύσεις με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Η συζήτηση εντάθηκε μετά την επίσκεψη του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ στη Μόσχα, όπου πρότεινε τριμερή σύνοδο με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Μεταξύ των υποψηφίων βρίσκονται ο Φινλανδός πρόεδρος Αλεξάντερ Στούμπ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας. Ο πρόεδρος της Τσεχίας Πετρ Πάβελ προειδοποίησε ότι ο Πούτιν αρνείται να συνομιλήσει με τη φον ντερ Λάιεν, την Κάλας και τον Εμανουέλ Μακρόν, υποστηρίζοντας ότι η ΕΕ πρέπει να ορίσει μία ή ομάδα προσώπων για τις διαπραγματεύσεις, χωρίς αυτά να προέρχονται απαραίτητα από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ ή του ΝΑΤΟ. Στις 20 Οκτωβρίου ο Στούμπ συμμετείχε στο Όσλο μαζί με τον Ζελένσκι, τον Γουίτκοφ και τον Νορβηγό πρωθυπουργό Γιόνας Γκαρ Στέρε, ενώ στις συναντήσεις παρευρέθη και ο επικεφαλής του γραφείου της φον ντερ Λάιεν, Μπιορν Ζάιμπερτ. Στις 21 Οκτωβρίου ο Γουίτκοφ δήλωσε ότι οι συζητήσεις για τον τερματισμό του πολέμου θα συνεχιστούν σε τεχνικό τριμερές επίπεδο και ουκρανική και ρωσική πλευρά συμφώνησαν στην επανέναρξη τριμερών συνομιλιών με τη συμμετοχή των ΗΠΑ.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Οι ευρωπαίοι διπλωμάτες διαφωνούν για το ποιο πρόσωπο θα ήταν ο αποτελεσματικότερος διαπραγματευτής: ορισμένοι θεωρούν τον Αντόνιο Κόστα καλύτερη επιλογή λόγω της ουδετερότητας που εκπέμπει, ενώ άλλοι προκρίνουν τον Αλεξάντερ Στούμπ χάρη στις σχέσεις του με τον Τραμπ και στην εμπειρία της Φινλανδίας με τη Ρωσία. Ο Πετρ Πάβελ υποστηρίζει ότι ούτε η φον ντερ Λάιεν ούτε η Κάλας γίνονται αποδεκτές από τον Πούτιν. Παράλληλα, οι πηγές διίστανται για το αν η Ευρώπη πρέπει να εκπροσωπηθεί από θεσμούς της ΕΕ ή από πρόσωπα εκτός αυτών: ένας διπλωμάτης επιμένει ότι η ίδια η ΕΕ πρέπει να βρίσκεται στο τραπέζι, κι όχι μόνο λίγα κράτη-κλειδιά όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Βρετανία, ενώ ο Πάβελ και άλλοι προτείνουν διαπραγματευτή που δεν θα προέρχεται από τα θεσμικά όργανα.
Ιστορικό
Η Φινλανδία και η Ρωσία μοιράζονται περίπου 1.300 χλμ. κοινού συνόρου και έχουν μακρά, μεταξύ άλλων αντικρουόμενη, ιστορία, γεγονός που τροφοδοτεί τα επιχειρήματα υπέρ της υποψηφιότητας Στούμπ. Η συζήτηση για ευρωπαίο διαπραγματευτή εντάθηκε μετά την επίσκεψη Γουίτκοφ στη Μόσχα. Στις 20 Οκτωβρίου ο Ζελένσκι συναντήθηκε στο Όσλο με τον Νορβηγό πρωθυπουργό, τον Στούμπ και τον Γουίτκοφ, με τη συμμετοχή και του επικεφαλής του γραφείου της φον ντερ Λάιεν, Μπιορν Ζάιμπερτ, στο πλαίσιο της «Συμμαχίας των Προθύμων». Στην προπαρασκευαστική ατζέντα περιλαμβάνονται εδαφικά ζητήματα, εγγυήσεις ασφαλείας και μεταπολεμική ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.