Οι ΗΠΑ ζήτησαν από τους Ευρωπαίους να ξεπαγώσουν ρωσικά περιουσιακά στοιχεία υπό αμερικανικό έλεγχο — οι Ευρωπαίοι απέρριψαν την πρόταση
Οι ΗΠΑ πρότειναν σε Ευρωπαίους εταίρους να ξεπαγώσουν μέρος των δεσμευμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων και να τα μεταφέρουν σε χρηματοοικονομικό μηχανισμό υπό τον έλεγχο της Ουάσιγκτον, με στόχο την αναζωογόνηση των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων. Η πρόταση, που παρουσίασαν ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του προέδρου Τραμπ Τζάρεντ Κούσνερ σε συναντήσεις στο Μαϊάμι, απορρίφθηκε από τους Ευρωπαίους αξιωματούχους.
Βασικά σημεία
- Οι ΗΠΑ πρότειναν τη μεταφορά μέρους των δεσμευμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων σε χρηματοοικονομικό μηχανισμό υπό αμερικανικό έλεγχο, με στόχο την αναζωογόνηση των ειρηνευτικών συνομιλιών.
- Η πρόταση παρουσιάστηκε στο Μαϊάμι από τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον γαμπρό του προέδρου Τραμπ Τζάρεντ Κούσνερ.
- Στις συναντήσεις συμμετείχαν εκπρόσωποι Ουκρανίας, Γαλλίας, Γερμανίας, Ηνωμένου Βασιλείου, ΕΕ και ΝΑΤΟ.
- Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι απέρριψαν την πρόταση, δηλώνοντας ότι δεν θα παραδώσουν τον έλεγχο των περιουσιακών στοιχείων ούτε θα τα επιστρέψουν στη Μόσχα.
- Το 2022 οι δυτικές χώρες δέσμευσαν ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία αξίας περίπου 260 δισεκατομμυρίων ευρώ, με τα περισσότερα να βρίσκονται στην ΕΕ.
- Οποιαδήποτε απόφαση για ξεπάγωμα των περιουσιακών στοιχείων απαιτεί ομοφωνία και των 27 κρατών μελών της ΕΕ, κάτι που θεωρείται απίθανο.
- Το Κρεμλίνο δήλωσε ότι θα κάνει «κάθε δυνατή προσπάθεια» για να ανακτήσει τα περιουσιακά στοιχεία, μεταξύ άλλων μέσω νομικών ενεργειών.
Τι συνέβη
Σε συναντήσεις στο Μαϊάμι την προηγούμενη εβδομάδα, διαπραγματευτές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ —μεταξύ τους ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του προέδρου Τζάρεντ Κούσνερ— πρότειναν σε εκπροσώπους Ουκρανίας, Γαλλίας, Γερμανίας, Ηνωμένου Βασιλείου, ΕΕ και ΝΑΤΟ τη μεταφορά μέρους των δεσμευμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων σε νέο χρηματοοικονομικό μηχανισμό υπό αμερικανικό έλεγχο, με δηλωμένο στόχο την αναζωογόνηση των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων. Οι Ευρωπαίοι συμμετέχοντες απέρριψαν την πρόταση, με έναν αξιωματούχο να μεταφέρει ότι «τους ειπήρισαν ότι αυτό απλά δεν θα γίνει». Η πρωτοβουλία προκάλεσε έκπληξη τόσο στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες όσο και στο Κίεβο και έθεσε ερωτήματα για τη στρατηγική της Ουάσιγκτον στην πίεση προς τη Μόσχα. Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν επίσης ότι η Ουάσιγκτον ζήτησε από το Κίεβο να υποβάλει πρόταση για τη χρήση των κεφαλαίων και να συνεργαστεί με την Παγκόσμια Τράπεζα σε μεταρρυθμίσεις κατά της διαφθοράς. Παράλληλα, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε την Τετάρτη ότι η Μόσχα θα καταβάλει «κάθε δυνατή προσπάθεια» για να ανακτήσει τα περιουσιακά της στοιχεία, μεταξύ άλλων μέσω νομικών ενεργειών και αγωγών.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Η ουκρανική κάλυψη παρουσιάζει την πρόταση ως αμερικανική πρωτοβουλία που αιφνιδίασε το Κίεβο και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, υπογραμμίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι συμμετέχοντες απέρριψαν τόσο την παραχώρηση του ελέγχου των περιουσιακών στοιχείων στην Ουάσιγκτον όσο και την επιστροφή τους στη Μόσχα. Παράλληλα, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη δήλωση του Κρεμλίνου ότι θα επιδιώξει την ανάκτηση των περιουσιακών στοιχείων μέσω νομικών μέσων και αγωγών, τοποθετώντας τη ρωσική απαίτηση και την αμερικανική πρόταση ως ανταγωνιστικές διεκδικήσεις στα ίδια κεφάλαια.
Πώς το περιγράφουν οι διεθνείς πηγές
Η διεθνής κάλυψη —με βάση το ρεπορτάζ των Financial Times— πλαιάστιζει την ιστορία ως αμερικανική πρωτοβουλία που συζητήθηκε στο Μαϊάμι, δίνοντας έμφαση στους διαπραγματευτές που την παρουσίασαν και στη σύνδεσή της με μια ευρύτερη συνολική ειρηνευτική συμφωνία που βρίσκεται ακόμη υπό συζήτηση. Παράλληλα, αναδεικνύει την ευρωπαϊκή άρνηση και τα νομικά και πολιτικά εμπόδια εντός της ΕΕ, παρουσιάζοντας το ζήτημα «ποιος ελέγχει τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία» ως κεντρικό σημείο τριβής μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού.
Ιστορικό
Το 2022, οι δυτικές χώρες δέσμευσαν ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία αξίας περίπου 260 δισεκατομμυρίων ευρώ ως απάντηση στη ρωσική πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία, με τα περισσότερα να βρίσκονται στην ΕΕ. Το Κίεβο λαμβάνει ήδη δάνειο ύψους 45 δισεκατομμυρίων ευρώ από τις χώρες της G7, εξασφαλισμένο με έσοδα από τα δεσμευμένα αυτά περιουσιακά στοιχεία. Στο τέλος της προηγούμενης χρονιάς, οι ηγέτες της ΕΕ δεσμεύτηκαν να χρησιμοποιήσουν τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης της Ουκρανίας, εφόσον η Ρωσία δεν καταβάλει αποζημιώσεις μετά τον πόλεμο. Ανάλογη πρόταση είχε περιληφθεί σε ένα ειρηνευτικό σχέδιο 28 σημείων της κυβενέγλισης Τραμπ που είχε κατατεθεί τον προηγούμενο χρόνο, χωρίς να τύχη 233 υποστήριξης. Αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αντιτίθενται στη χρήση των περιουσιακών στοιχείων, επικαλούμενες νομικές ανησυχίες.