Ουκρανική αποστολή εντόπισε περίπου 30 σορούς σε ορθόδοξο νεκροταφείο στο Λασκίβ της Πολωνίας

Γιατί έχει σημασία

Πρόκειται για τη δεύτερη ουκρανικής διεύθυνσης ερευνητική αποστολή εντοπισμού ανθρώπινων λειψάνων σε πολωνικό έδαφος μετά από μακρά παύση, σηματοδοτώντας την επανεκκίνηση μιας πολιτικά ευαίσθητης διμερούς διαδικασίας γύρω από ταφικούς χώρους του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Η ανακάλυψη συνδέεται με επίθεση που, σύμφωνα με ιστορικούς που επικαλούνται τα δημοσιεύματα, κόστισε πάνω από 300 ζωές σε ένα μόνο χωριό — ένα σημαντικό περιστατικό μαζικών απωλειών αμάχων κατά τον Β' Παγκόσμιο. Τόσο το Ουκρανικό Ινστιτούτο Εθνικής Μνήμης όσο και η επιχείρηση «Dolya» παρουσιάζουν το έργο ως μέρος συμφωνίας της ουκρανο-πολωνικής ομάδας εργασίας για αξιοπρεπείς ταφές, με σχέδια για εκταφές και επαναταφή με μνημόνευση. Το γεγονός αντικατοπτρίζει τη συνεχιζόμενη, δύσκολη διπλωματία της μνήμης του πολέμου μεταξύ Κιέβου και Βαρσοβίας, σε συνδυασμό με παράλληλα ουκρανικά βήματα που επιτρέπουν την εκταφή πολωνικών θυμάτων της τραγωδίας της Βολυνίας.

Τι συνέβη

Ουκρανική ερευνητική αποστολή ανακάλυψε περίπου 30 σετ ανθρώπινων λειψάνων στο ορθόδοξο νεκροταφείο του χωριού Λασκίβ, στο Βοεβοδάτο του Λούμπλιν της Πολωνίας. Τα λείψανα ανήκουν σε Ουκρανούς που σκοτώθηκαν σε επίθεση μονάδων του Armia Krajowa και των Bataliony Chłopskie τον Μάρτιο του 1944. Στο σημείο βρέθηκαν τόσο μεμονωμένες όσο και ομαδικές ταφές.

Τα έργα παραγγέλθηκαν από το Ουκρανικό Ινστιτούτο Εθνικής Μνήμης (UINP) και διεξάγονται από την κοινοτική επιχείρηση «Dolya» του Περιφερειακού Συμβουλίου του Λβιβ. Η «Dolya» έλαβε τη σχετική άδεια από την πολωνική πλευρά στις 31 Αυγούστου 2026, ενώ η ανακάλυψη ανακοινώθηκε δημόσια την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου. Η έρευνα υλοποιείται στο πλαίσιο συμφωνιών που επετεύχθησαν στην ουκρανο-πολωνική ομάδα εργασίας για τις αξιοπρεπείς ταφές.

Επικεφαλής του UINP είναι ο Ολεκσάντρ Αλφόροφ, ο οποίος δήλωσε ότι η κοινή αποστολή είναι η αξιοπρεπής μνημόνευση όλων των νεκρών ανεξαρτήτως καταγωγής ή εθνικότητας, και ότι η πραγματική συμφιλίωση αρχίζει με τον σεβασμό της μνήμης του καθενός· ευχαρίστησε επίσης την πολωνική πλευρά για τη δυνατότητα διεξαγωγής της έρευνας. Ο επικεφαλής της «Dolya», Σβιατόσλαβ Σερεμέτα, ανέφερε ότι τα προκαταρκτικά αποτελέσματα επιβεβαιώνουν τις αναμνήσεις πρώην κατοίκων του Λασκίβ που επέζησαν, και ότι το επόμενο στάδιο θα περιλαμβάνει εκταφές, επαναταφή και αξιοπρεπή μνημόνευση.

Πού διαφέρουν οι αναφορές

Δύο σημεία διαφωνίας καταγράφονται μεταξύ των πηγών. Πρώτον, οι εκτιμήσεις για τον συνολικό αριθμό θυμάτων της μαζικής σφαγής του Μαρτίου 1944 στο Λασκίβ διαφέρουν: ορισμένες πηγές αναφέρουν «πάνω από 300», κοινή ουκρανο-πολωνική έρευνα έχει τεκμηριώσει 327 κατοίκους του Λασκίβ που σκοτώθηκαν το 1944, ενώ ορισμένοι ιστορικοί ανεβάζουν τον αριθμό σε περίπου 350. Ο τελικός αριθμός ενδέχεται να καθοριστεί μέσω περαιτέρω ιστορικής και ερευνητικής εργασίας. Δεύτερον, η ορθογραφία του χωριού ποικίλλει μεταξύ των πηγών (Lasków έναντι Laskiv/Laskіv).

Ιστορικό

Η μαζική σφαγή Ουκρανών στο Λασκίβ έλαβε χώρα στις 10 Μαρτίου 1944. Η έρευνα διεξάγεται από την κοινοτική επιχείρηση «Dolya» κατόπιν αδείας της πολωνικής πλευράς (31 Αυγούστου 2026) και ξεκίνησε στις 6 Οκτωβρίου. Προηγούμενες παρόμοιες ουκρανικές ερευνητικές αποστολές που εντόπισαν ανθρώπινα λείψανα σε πολωνικό έδαφος είχαν πραγματοποιηθεί το 2016· μια αποστολή το φθινόπωρο του 2025 στο χωριό Γιουρέτσκοβα δεν βρήκε λείψανα μαχητών του UPA. Στο ευρύτερο πλαίσιο, η Πολωνία αναγνώρισε το 2016 την τραγωδία της Βολυνίας ως γενοκτονία, ενώ η Ουκρανία, ως αντίδραση στην καταστροφή ουκρανικών μνημείων στην Πολωνία, είχε επιβάλει μορατόριουμ στις εκταφές πολωνικών ταφών. Τον Ιανουάριο του 2025 η Ουκρανία επέτρεψε για πρώτη φορά την εκταφή των σορών πολωνικών θυμάτων της τραγωδίας της Βολυνίας, ενώ τον Μάιο του 2025 ολοκληρώθηκε στην περιφέρεια Τερνόπιλ η εκταφή θυμάτων του 1945 — βήματα που η Πολωνία χαρακτήρισε ως σημαντική πρόοδο.