Το Συμβούλιο ΕΕ ενέκρινε 1.600 νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας – τη μεγαλύτερη επέκταση του καταλόγου από την έναρξη του πολέμου

Γιατί έχει σημασία

Η δέσμη αυτή αποτελεί τη μεγαλύτερη εφάπαξ επέκταση των κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας από την έναρξη του πλήρους πολέμου, διπλασιάζοντας ουσιαστικά τον αριθμό των εγγραφών που σχετίζονται με τη ρωσική πολεμική μηχανή. Η στόχευση της αλυσίδας παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων δείχνει ότι η ΕΕ επιχειρεί να πλήξει συγκεκριμένα τα μέσα με τα οποία η Ρωσία πλήττει ουκρανικές πόλεις και υποδομές. Παράλληλα, οι κυρώσεις κατά των 77 προσώπων που εμπλάκηκαν στις παράνομες «εκλογές» της Κρατικής Δούμας στα κατεχόμενα εδάφη υπογραμμίζουν τη στήριξη της ΕΕ στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας.

Τι συνέβη

Στις 12 Οκτωβρίου, κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ στο Λουξεμβούργο, οι υπουργοί Εξωτερικών ενέκριναν σχεδόν 1.600 νέες καταχωρίσεις στον κατάλογο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με στόχο κυρίως τον στρατιωτικοβιομηχανικό της σύμπλεγμα. Η Ύπατη Εκπρόσωπος Κάγια Κάλλας χαρακτήρισε τη δέσμη ως τη μεγαλύτερη εφάπαξ επέκταση από την έναρξη του πλήρους πολέμου, δηλώνοντας ότι στοχεύει να καταστήσει τη ρωσική παραγωγή όπλων δυσκολότερη, βραδύτερη και ακριβότερη.

Πάνω από τις μισές από τις νέες καταχωρίσεις συνδέονται με την αλυσίδα παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων. Ο κατάλογος περιλαμβάνει 743 πρόσωπα και 826 οργανισμούς που κατηγορούνται ότι υποστηρίζουν την πλήρη εισβολή στην Ουκρανία, μεταξύ των οποίων και κατασκευαστές drones, ως απάντηση σε υβριδικές επιθέσεις της Ρωσίας κατά κρατών-μελών της ΕΕ, όπως η απόπειρα επίθεσης drone στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε στη Γερμανία.

Ξεχωριστά, η ΕΕ πρόσθεσε στον κατάλογο κυρώσεων 77 πρόσωπα που συνδέονται με τις λεγόμενες «εκλογές» της ρωσικής Κρατικής Δούμας στα προσωρινά κατεχόμενα εδάφη της Ουκρανίας τον Σεπτέμβριο του 2026. Πρόκειται για 74 υποψήφιους που έθεσαν υποψηφιότητα στις λεγόμενες «Λαϊκές Δημοκρατίες» του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ, στις περιφέρειες Ζαπορίζια και Χερσώνα, καθώς και στην «Κριμαία και Σεβαστούπολη», καθώς και για τρία μέλη της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Τα πρόσωπα αυτά υπόκεινται σε απαγόρευση εισόδου και διέλευσης στην ΕΕ, σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και σε απαγόρευση διάθεσης κεφαλαίων ή οικονομικών πόρων από πολίτες και εταιρείες της ΕΕ.

Η ΕΕ καταδίκασε απερίφραστα τη διεξαγωγή αυτών των «εκλογών» ως παραβίαση του ουκρανικού και διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του Καταστατικού του ΟΗΕ. Τα σχετικά νομικά μέσα δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές

Τα ουκρανικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν τη νέα δέσμη κυρώσεων αποκλειστικά μέσα από το πρίσμα των ουκρανικών συμφερόντων: οι κυρώσεις περιγράφονται ως άμεση πίεση στη ρωσική ικανότητα χρηματοδότησης και εξοπλισμού του πολέμου κατά της Ουκρανίας, με ιδιαίτερη έμφαση στις καταχωρίσεις που αφορούν όπλα, βαλλιστικούς πυραύλους και drones που χρησιμοποιούνται κατά Ουκρανών. Οι 77 νέες κυρώσεις για τις «εκλογές» της Δούμας στα κατεχόμενα εδάφη προβάλλονται ως πράξη υπεράσπισης της ουκρανικής κυριαρχίας και του διεθνούς δικαίου. Παράλληλα, η ουκρανική κάλυψη αναδεικνύει την αντίθεση μεταξύ της συνεχιζόμενης ευρωπαϊκής πίεσης και της πρόσφατης χαλάρωσης αμερικανικών κυρώσεων στο ρωσικό ντίζελ, με ιδιαίτερη έμφαση στην κριτική του Προέδρου Ζελένσκι που χαρακτήρισε την κίνηση αυτή «δώρο στον Πούτιν».

Πού διαφέρουν οι αναφορές

Τα ουκρανικά μέσα που καλύπτουν τις δηλώσεις της Κάγια Κάλλας δεν αντικρούουν αριθμητικά η μία την άλλη, αλλά δίνουν διαφορετική έμφαση: ορισμένα προβάλλουν κυρίως το ποσό του ενός τρισεκατομμυρίου ευρώ και την έκκληση προς τις ΗΠΑ για υιοθέτηση ενός «νόμου Graham», ενώ άλλα τονίζουν τη δράση κατά του ρωσικού «σκιώδους στόλου» και την προσχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου στις κυρώσεις.

Ιστορικό

Στις 9 Οκτωβρίου, έπειτα από τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε συμφωνία για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ στις αγορές των ΗΠΑ και του κόσμου, μαζί με γενική άδεια του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών που επιτρέπει σχετικές συναλλαγές έως τις 7 Απριλίθμου 2027. Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βόλοντυμιρ Ζελένσκι επέκρινε την κίνηση ως ένδειξη αδυναμίας.

Στις 22 Σεπτεμβρίου, το Συμβούλιο της ΕΕ παρέτεινε για 36 μήνες, έως τις 22 Σεπτεμβρίου 2029, το καθεστώς κυρώσεων κατά προσώπων που απειλούν την εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία της Ουκρανίας, αφαιρώντας ταυτόχρονα από τον κατάλογο τους Ρώσους επιχειρηματίες Μιχαήλ Φριντμαν και Αλισέρ Ουσμάνοφ.

Η προηγούμενη 21η δέσμη κυρώσεων, που εγκρίθηκε τον Ιούλιο, ήταν η μεγαλύτερη των τελευταίων τεσσάρων ετών και πρόσθεσε 48 πρόσωπα και 170 εταιρείες. Στο πλαίσιο αυτής της δέσμης θεσπίστηκε μηχανισμός για την απαγόρευση θεωρήσεων σε Ρώσους στρατιωτικούς, χωρίς όμως η ίδια η απαγόρευση να έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ. Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της 12ης Οκτωβρίου συζήτησε επίσης πιθανά μέτρα για τον περιορισμό της μετακίνησης Ρώσων διπλωματών μεταξύ κρατών-μελών της ΕΕ, έως και την πλήρη απαγόρευση μετακίνησής τους εκτός της χώρας διαπίστευσής τους.