Ο Μερτς στο Κίεβο: πακέτο 1,3+ δισ. ευρώ και 15 συμφωνίες Ελλάδας–Ουκρανίας αξίας 8,5 δισ.

Γιατί έχει σημασία

Η επίσκεψη Μερτς, η δεύτερή του ως καγκελαρίου στο Κίεβο, επιβεβαιώνει τη συνεχιζόμενη γερμανική πολιτική στήριξη στην Ουκρανία εν μέσω κλιμακούμενων ρωσικών πληγμάτων. Συνδυάζει οικονομική βοήθεια, στρατιωτική ενίσχυση και βιομηχανική συνεργασία, ενώ η κοινή συνέντευξη Τύπου Ζελένσκι–Μερτς δίνει πολιτικό σήμα απέναντι στη Μόσχα και θέτει τη σύγκρουση ως ζήτημα ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Τι συνέβη

Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς έφτασε στο Κίεβο το πρωί της Κυριακής 4 Οκτωβρίου με ειδικό τρένο, χωρίς η επίσκεψη να έχει ανακοινωθεί εκ των προτέρων. Τον συνόδευαν η ομοσπονδιακή υπουργός Οικονομίας Κατερίνα Ράιχε και περίπου δέκα επιχειρηματίες της αμυντικής και ενεργειακής βιομηχανίας, μεταξύ των οποίων εκπρόσωποι των Siemens Energy, Hensoldt, Diehl Defence και Quantum Systems. Κατά την άφιξή του τόνισε ότι «αν η Ρωσία δεν σταματήσει, η πολεμική της μηχανή αργά ή γρήγορα θα στραφεί εναντίον μας». Μαζί με τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατέθεσαν λαμπάδες στο Μνημείο των Πεσόντων στο Μάινταν Νεζαλεζνόστι και επισκέφθηκαν το κτήριο της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών, που είχε πληγεί από ρωσικό drone στις 28 Σεπτεμβρίου με δύο νεκρούς και επτά τραυματίες. Εκεί ο Μερτς κάλεσε τον Βλαντίμιρ Πούτιν «να σταματήσει αυτόν τον παράλογο πόλεμο» και να επιδείξει ετοιμότητα για διαπραγματεύσεις.

Κατά τη διάρκεια της ημέρας, ρωσικά πλήγματα πυροδότησαν πολλαπλές σειρήνες αεράμυνας στο Κίεβο και ρωσικό drone έπληξε το πρωί τη Βόρεια (Πιβντσένι) Γέφυρα πάνω από τον Δνείπερο, τραυματίζοντας δύο ανθρώπους σύμφωνα με τον δήμαρχο Βιτάλι Κλίτσκο.

Σε κοινή συνέντευξη Τύπου, Ζελένσκι και Μερτς ανακοίνωσαν νέο γερμανικό πακέτο στήριξης άνω των 1,3 δισ. ευρώ: περίπου 1 δισ. ευρώ για στρατιωτική βοήθεια – συμπαραγωγή drones αναχαίτισης κατά των αεριωθούμενων «Shahed», όπλα μεγάλου βεληνεκούς, μαχητικά drones και δορυφορική τεχνολογία – και περίπου 350 εκατ. ευρώ για ενεργειακή βοήθεια (γεννήτριες, υποσταθμοί, επισκευές) πριν τον χειμώνα. Ο Μερτς δεν δημοσιοποίησε τα είδη, τις ποσότητες και τα χρονοδιαγράμματα παράδοσης. Κατά τη διάρκεια του ουκρανο-γερμανικού επιχειρηματικού φόρουμ υπεγράφησαν 15 συμφωνίες και έγγραφα συνεργασίας, συνολικής αξίας άνω των 8,5 δισ. ευρώ, μεταξύ άλλων μνημόνια του υπουργείου Άμυνας με Diehl Defence (IRIS-T, πυρομαχικά), HENSOLDT (ραντάρ) και Quantum Systems (drones αναχαίτισης), καθώς και συμφωνίες στον ενεργειακό τομέα με τη Siemens Energy, την 50Hertz και την Amprion. Ο Μερτς ανακοίνωσε ότι Γερμανία, Γαλλία και Βρετανία θα φιλοξενήσουν σύνοδο της «Συμμαχίας των Προθύμων» στο Βερολίνο τον χειμώνα.

Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές

Η ουκρανική κάλυψη εστιάζει στην πολιτική και συμβολική αξία της επίσκεψης παρά τις ρωσικές απειλές, στις οποίες η Μόσχα είχε προειδοποιήσει ξένους πολίτες και διπλωμάτες να εγκαταλείψουν την Ουκρανία. Τα ουκρανικά μέσα αναδεικνύουν τον χαιρετισμό των πεσόντων στο Μάινταν, την επίσκεψη στο κτήριο της Ακαδημίας Επιστημών λίγα μέτρα από τη γερμανική πρεσβεία και την ευθεία έκκληση Μερτς προς τον Πούτιν. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα παραδοτέα: τα 1,3+ δισ. ευρώ, τις 15 συμφωνίες άνω των 8,5 δισ., τη συμφωνία αντι-drone, τα μνημόνια Diehl/HENSOLDT/Quantum/Siemens Energy/Ukrenergo/Naftogaz και την προετοιμασία του «Drone Deal», που προβάλλει την Ουκρανία ως ισότιμο εταίρο στην αμυντική βιομηχανική παραγωγή. Ο υπουργός Ενέργειας Ντένις Σμιγκάλ υπογράμμισε 557 εκατ. ευρώ στο Ταμείο Ενεργειακής Στήριξης, 50 εκατ. για το «Καταφύγιο» του Τσερνόμπιλ και πακέτο ενεργειακών συμφωνιών άνω των 155 εκατ. ευρώ.

Πώς το περιγράφουν οι διεθνείς πηγές

Διεθνή μέσα (γερμανικά, γαλλικά, αζερικά, καταριανά, αμερικανικά, χονγκ κονγκικά) τοποθετούν την επίσκεψη στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής ασφάλειας, δίνοντας έμφαση στη φράση του Μερτς ότι «αν η Ρωσία δεν σταματήσει, η πολεμική της μηχανή αργά ή γρήγορα θα στραφεί εναντίον μας» και στην προθυμία του Βερολίνου για διαπραγματεύσεις εφόσον σιγήσουν τα όπλα. Αναδεικνύουν τον αιφνιδιαστικό χαρακτήρα του ταξιδιού, τη σύνθεση της αποστολής (Reiche, επικεφαλής Siemens Energy, Hensoldt, Diehl Defence, Quantum Systems) και παρουσιάζουν το πακέτο κυρίως μέσω των στρατιωτικών αριθμών (1 δισ. στρατιωτική, 350 εκατ. ενέργεια) παρά μέσω του ευρύτερου 1,3+ δισ. Επίσης υπογραμμίζουν την πίεση Μερτς για μεταρρυθμίσεις σε κράτος δικαίου και κατά της διαφθοράς ως προϋπόθεση για την ευρωπαϊκή προοπτική της Ουκρανίας, καθώς και τη γεωπολιτική σηματοδότηση απέναντι στις ρωσικές απειλές, συνδέοντας τα με τη σύνοδο της «Συμμαχίας των Προθύμων» στο Βερολίνο.

Πού διαφέρουν οι αναφορές

Τα μεγέθη του γερμανικού πακέτου παρουσιάζονται ασυμφωνία: το Reuters, προαναγγέλλοντας την επίσκεψη, ανέφερε 1 δισ. ευρώ στρατιωτική βοήθεια και 350 εκατ. για την ενέργεια, ενώ στην κοινή συνέντευξη Τύπου Ζελένσκι και Μερτς ανακοίνωσαν συνολικό πακέτο άνω των 1,3 δισ. ευρώ. Παράλληλα, ο υπουργός Ενέργειας Ντένις Σμιγγάλ εμφανίζεται να δηλώνει είτε 557 εκατ. ευρώ στο Ταμείο Ενεργειακής Στήριξης (με συνολική γερμανική συνεισφορά πάνω από 800 εκατ.) είτε 250 εκατ. ευρώ στο ίδιο ταμείο.

Ιστορικό

Η Ρωσία είχε κλιμακώσει τις επιθέσεις με drones και πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς εναντίον ουκρανικών πόλεων τις ημέρες πριν και κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, με πλήγμα στις 28 Σεπτεμβρίου στο κτήριο της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών στο κέντρο του Κιέβου (δύο νεκροί, επτά τραυματίες) και πλήγμα στη Βόρεια Γέφυρα στις 4 Οκτωβρίου. Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών είχε προειδοποιήσει ξένους πολίτες και διπλωμάτες να εγκαταλείψουν την Ουκρανία, απειλώντας με συνέχιση των πληγμάτων. Η Γερμανία παραμένει από την έναρξη της πλήρους εισβολής τον Φεβρουάριο του 2022 ένας από τους μεγαλύτερους διμερείς υποστηρικτές της Ουκρανίας, με δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ σε πολιτική και στρατιωτική βοήθεια.