Ο Τραμπ υπέγραψε τον νόμο Γκράχαμ για κυρώσεις κατά Ρωσίας και Ιράν — περιλαμβάνει κυρώσεις για την απέλαση παιδιών
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε στις 18 Σεπτεμβρίου τον νόμο H.R. 5334, γνωστό ως Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026, ο οποίος για πρώτη φορά ενσωματώνει στη νομοθεσία κυρώσεις για την αναγκαστική απέλαση Ουκρανών παιδιών και επιβάλλει εκτεταμένα μέτρα κατά του ενεργειακού, χρηματοπιστωτικού και αμυντικού τομέα της Ρωσίας. Ο Ουκρανός Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκιι και ο Υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα ευχαρίστησαν τον Τραμπ, ενώ ο Σιμπίχα χαρακτήρισε την ημέρα «πραγματικά ιστορική».
Βασικά σημεία
- Ο νόμος H.R. 5334 (Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026) υπεγράφη από τον Πρόεδρο Τραμπ στις 18 Σεπτεμβρίου.
- Η Παλάτα Αντιπροσώπων είχε εγκρίνει το νομοσχέδιο στις 16 Σεπτεμβρίου με ευρεία διακομματική στήριξη και στα δύο σώματα του Κογκρέσου.
- Για πρώτη φορά οι κυρώσεις για την αναγκαστική απέλαση Ουκρανών παιδιών θεσπίζονται με νόμο και όχι με εκτελεστικό διάταγμα, καθιστώντας τις πιο δύσκολο να ανατραπούν.
- Οι κυρώσεις καλύπτουν όχι μόνο όσους απέλασαν φυσικά παιδιά αλλά και αξιωματούχους, δομές επιτροπείας, μεταφορείς, μεσάζοντες και υπαλλήλους που υπέγραψαν έγγραφα.
- Η βάση των κυρώσεων είναι η εν γνώσει — άμεση ή έμμεση — συμμετοχή σε σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως αναγκαστικές μετακινήσεις, εξαναγκαστικές εξαφανίσεις, παράνομη κράτηση, αναγκαστική απέλαση παιδιών και βασανιστήρια.
- Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν πλήρες μπλοκάρισμα περιουσιακών στοιχείων υπό αμερικανική δικαιοδοσία και απαγόρευση εισόδου στις ΗΠΑ με άμεση ανάκληση τυχόν υφιστάμενων βίζας.
- 30 ημέρες μετά την έναρξη ισχύος του νόμου, οι ΗΠΑ πρέπει να επιβάλουν πρόσθετους δασμούς έως 100% σε αγαθά από χώρες που βρίσκονται μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων αγοραστών ρωσικού πετρελαίου ή φυσικού αερίου, ενώ οι δασμοί σε αγαθά που εισάγονται απευθείας από τη Ρωσία μπορούν να φτάσουν έως το 500%.
Γιατί έχει σημασία
Ο νόμος μεταφέρει τη βάση για κυρώσεις λόγω αναγκαστικής απέλασης Ουκρανών παιδιών από εκτελεστικά διατάγματα σε νομοθετικό κείμενο, καθιστώντας τις δυσκολότερες στην ανατροπή από μια μελλοντική αμερικανική κυβέρνηση. Η ευθύνη επεκτείνεται πέρα από τους άμεσους δράστες σε αξιωματούχους, δομές επιτροπείας, μεταφορείς, μεσάζοντες και υπαλλήλους που διευκόλυναν τις απελάσεις. Παράλληλα, οι διατάξεις για τα παιδιά συνδυάζονται με εκτεταμένα οικονομικά μέτρα — δασμούς έως 100% στους μεγαλύτερους αγοραστές ρωσικών ενεργειακών προϊόντων και έως 500% σε απευθείας εισαγωγές από τη Ρωσία — εντάσσοντας το ανθρωπιστικό ζήτημα στην ευρύτερη πίεση προς τη Μόσχα. Ουκρανοί αξιωματούχοι παρουσίασαν την υπογραφή ως σημαντική διακομματική διπλωματική νίκη για το Κίεβο.
Τι συνέβη
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε στις 18 Σεπτεμβρίου τον νόμο H.R. 5334, Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026, μετά την έγκρισή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων στις 16 Σεπτεμβρίου και τη στήριξη και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου με ευρεία διακομματική πλειοψηφία. Ο νόμος όχι μόνο επιβάλλει κυρώσεις σε ρωσικές τράπεζες και στην αμυντική βιομηχανία, αλλά για πρώτη φορά ενσωματώνει στη νομοθεσία κυρώσεις για την αναγκαστική απέλαση Ουκρανών παιδιών, οι οποίες δεν μπορούν πλέον να ανατραπούν με μεμονωμένη προεδρική απόφαση. Η ευθύνη καλύπτει όχι μόνο όσους απέλασαν φυσικά παιδιά, αλλά και αξιωματούχους, δομές επιτροπείας, μεταφορείς, μεσάζοντες και οποιαδήποτε μη αμερικανική νομική οντότητα οργάνωσε, χρηματοδότησε ή διευκόλυνε τη διαδικασία. Η βάση για τις κυρώσεις είναι η εν γνώσει — άμεση ή έμμεση — συμμετοχή σε σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων: αναγκαστικές μετακινήσεις, εξαναγκαστικές εξαφανίσεις, παράνομη κράτηση, αναγκαστική απέλαση παιδιών και βασανιστήρια. Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν πλήρες μπλοκάρισμα περιουσιακών στοιχείων υπό αμερικανική δικαιοδοσία, απαγόρευση εισόδου στις ΗΠΑ και άμεση ανάκληση των υφιστάμενων βίζας. Παράλληλα, 30 ημέρες μετά την έναρξη ισχύος, οι ΗΠΑ πρέπει να επιβάλουν δασμούς έως 100% σε χώρες που βρίσκονται μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων αγοραστών ρωσικού πετρελαίου ή φυσικού αερίου και συνεχίζουν νέες αγορές, ενώ οι δασμοί σε αγαθά που εισάγονται απευθείας από τη Ρωσία μπορούν να φτάσουν έως το 500%. Ο νόμος απαγορεύει επίσης νέες αμερικανικές επενδύσεις στη Ρωσία και περιορίζει τις συναλλαγές με το ρωσικό κρατικό χρέος και τις μεταφορές κεφαλαίων προς ρωσικές αρχές. Οι ΗΠΑ διατηρούν ωστόσο ευρεία διακριτική ευχέρεια για εξαιρέσεις ή άρση μεμονωμένων κυρώσεων και δασμών για λόγους εθνικής ασφαλείας.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Οι ουκρανικές πηγές τοποθετούν στο προσκήνιο τη διάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, παρουσιάζοντας την ενσωμάτωση στον νόμο των κυρώσεων για την απέλαση Ουκρανών παιδιών ως τον κεντρικό στόχο του νέου νομοσχεδίου. Η κάλυψη εστιάζει στις αντιδράσεις Ουκρανών αξιωματούχων — τον Ζελένσκιι που ευχαριστεί τον Τραμπ, τον Σιμπίχα που μιλά για «πραγματικά ιστορική ημέρα», τον Συνήγορο του Πολίτη Ντμίτρο Λουμπινέτς που χαιρετίζει τα διευρυμένα νομικά ερείσματα, και τον Μαξίμοφ της πρωτοβουλίας Bring Kids Back UA, ο οποίος υπογραμμίζει ότι η ευθύνη για την απέλαση παιδιών πλέον «έχει τίμημα» σε νομοθετικό επίπεδο. Τα ουκρανικά δημοσιεύματα τονίζουν επίσης ότι η διάταξη για την απέλαση παιδιών βρίσκεται στο ίδιο νομοθέτημα με τις κυρώσεις κατά του ρωσικού πετρελαίου, των τραπεζών και της αμυντικής βιομηχανίας, πλαισιώνοντάς την ως ενιαίο εργαλείο πίεσης και όχι ως ξεχωριστή ανθρωπιστική τροχιά διαπραγματεύσεων. Ο Σιμπίχα εκφράζει την ελπίδα για παράλληλες «αποφασιστικές ενέργειες» από τους εταίρους στην ΕΕ και τις υπόλοιπες χώρες της G7, σηματοδοτώντας τις προσδοκίες για περαιτέρω δυτική ευθυγράμμιση.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Οι πηγές διαφωνούν ως προς τους αριθμούς για τα παιδιά που έχουν επιστρέψει στην Ουκρανία και για τον συνολικό αριθμό των απελαθέντων. Ο Συνήγορος του Πολίτη Λουμπινέτς ανέφερε 2.590 παιδιά που επέστρεψαν και περισσότερα από 20.000 παιδιά που έχουν απελαθεί ή αναγκαστικά μετακινηθεί, ενώ άλλα δημοσιεύματα αναφέρουν 2.274 παιδιά που επέστρεψαν και 19.500 επιβεβαιωμένες απελάσεις. Υπάρχει επίσης μικρή ασάφεια στην ημερομηνία έγκρισης του νομοσχεδίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων — οι περισσότερες πηγές αναφέρουν 16 Σεπτεμβρίου, ενώ ένα δημοσίευμα αναφέρει 16–17 Σεπτεμβρίου.
Ιστορικό
Στις 17 Μαρτίου 2023, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης εξέδωσε εντάλματα σύλληψης για τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τη Ρωσίδα Επίτροπο για τα Δικαιώματα του Παιδιού Μαρία Λβόβα-Μπελόβα για την παράνομη απέλαση Ουκρανών παιδιών. Οι ουκρανικές αρχές έχουν επιβεβαιώσει την παράνομη μεταφορά 19.500 Ουκρανών παιδιών από προσωρινά κατεχόμενα εδάφη στη Ρωσία, ενώ έως τον Ιούνιο του 2026 είχαν επιστρέψει στην Ουκρανία 2.274 παιδιά. Τον Μάιο του 2026, το Ηνωμένο Βασίλειο επέβαλε κυρώσεις σε 85 Ρώσους, 29 εκ των οποίων εμπλέκονταν στην αναγκαστική απέλαση, την ιδεολογική κατήχηση και τη στρατιωτικοποίηση Ουκρανών παιδιών, καθώς και κυρώσεις στην κατασκήνωση «Songdowon» στη Βόρεια Κορέα. Τον Ιούλιο του 2023, η Εισαγγελία ξεκίνησε έρευνα για τη συμμετοχή του Λευκορωσικού Ερυθρού Σταυρού στην απέλαση Ουκρανών παιδιών. Το νομοσχέδιο πήρε το όνομά του από τον αείμνηστο γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ.