Υπόθεση «Καρχηδόνα»: ο ύποπτος Κρόπιβα παρέμεινε στο αξίωμά του στην Εισαγγελία παρά τη σύλληψή του
Ο Σερχίι Κρόπιβα, βασικός ύποπτος στην υπόθεση «Καρχηδόνα» της NABU και της Ειδικής Εισαγγελίας κατά της Διαφθοράς (SAP) για κάλυψη κέντρων απάτης, παρέμεινε τυπικά υπάλληλος της Εισαγγελίας της Ουκρανίας επί εβδομάδες μετά την προφυλάκισή του, παρά τη δημόσια δήλωση του τότε γενικού εισαγγελέα ότι είχε τεθεί σε αργία. Μόλις στις 18 Σεπτεμβρίου η ηγεσία της Εισαγγελίας προχώρησε στην αναδιοργάνωση του τμήματός του και την κατάργηση της θέσης του.
Βασικά σημεία
- Στις 4 Σεπτεμβρίου η NABU και η SAP ανακοίνωσαν την επιχείρηση «Καρχηδόνα» για την εξάρθρωση εγκληματικής οργάνωσης που φέρεται να κάλυπτε δίκτυο κέντρων απάτης.
- Στις 6 Σεπτεμβρίου το Ανώτατο Δικαστήριο κατά της Διαφθοράς (VAKS) επέβαλε στον Κρόπιβα προφυλάκιση έως τις 2 Νοεμβρίου, με εναλλακτική εγγύηση 120 εκατ. εθνικού νομίσματος (η εισαγγελία είχε ζητήσει 200 εκατ.).
- Ο τότε γενικός εισαγγελέας Ρουσλάν Κραβτσένκο δήλωσε δημόσια στις 6 Σεπτεμβρίου ότι ο Κρόπιβα είχε τεθεί σε αργία, ωστόσο η επίσημη απάντηση της Εισαγγελίας σε αίτημα της ΚΕΠΚ ανέφερε ότι η σχετική διαταγή «δεν καταχωρήθηκε».
- Έως τις 17 Σεπτεμβρίου ο Κρόπιβα παρέμεινε τυπικά στη θέση του ως αναπληρωτής προϊσταμένου του Τμήματος Διεθνούς Συνεργασίας της Εισαγγελίας· στις 8 Σεπτεμβρίου η Γενική Επιθεώρηση υπέβαλε πειθαρχική καταγγελία στην Επιτροπή Πειθαρχικού Ελέγχου Εισαγγελέων.
- Στις 18 Σεπτεμβρίου ο αναπληρωτής γενικός εισαγγελέας Αντόν Κοβάλσκι υπέγραψε την αναδιοργάνωση του Τμήματος, καταργώντας τη θέση του Κρόπιβα, και απέλυσε τον οδηγό της Εισαγγελίας Σερχίι Κούτσι, επίσης ύποπτο στην υπόθεση.
- Η Βουλή αποδέχθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου την παραίτηση του Κραβτσένκο (317 ψήφοι) μετά τον εντοπισμό του σε ηχογραφήσεις της NABU· ο Κραβτσένκο είχε αναχωρήσει από την Ουκρανία νωρίτερα.
Γιατί έχει σημασία
Η υπόθεση αναδεικνύει τη δυσκολία της ουκρανικής Εισαγγελίας να κινηθεί γρήγορα κατά δικών της υπαλλήλων που εμπλέκονται σε σοβαρές υποθέσεις διαφθοράς: παρά τη σύλληψη και τη δημόσια δήλωση του γενικού εισαγγελέα περί αργίας, ο ύποπτος παρέμεινε επί εβδομάδες τυπικά στο αξίωμά του, με τη διαφορά μεταξύ δηλώσεων και διοικητικής πραγματικότητας να γίνεται σύμβολο αξιοπιστίας για την προηγούμενη ηγεσία. Οδήγησε στην απομάκρυνση του γενικού εισαγγελέα Κραβτσένκο και σε αναδιοργάνωση τμήματος της Εισαγγελίας.
Τι συνέβη
Η NABU και η SAP ανακοίνωσαν στις 4 Σεπτεμβρίου την επιχείρηση «Καρχηδόνα», αποκαλύπτοντας, σύμφωνα με τη δικογραφία, εγκληματική οργάνωση που κάλυπτε κέντρα απάτης, με επικεφαλής τον Σερχίι Κρόπιβα, αναπληρωτή προϊστάμενο του Τμήματος Διεθνούς Συνεργασίας της Εισαγγελίας. Στις 6 Σεπτεμβρίου το VAKS επέβαλε στον Κρόπιβα προφυλάκιση έως τις 2 Νοεμβρίου, με εναλλακτική εγγύηση 120 εκατ. εθνικού νομίσματος· την ίδια ημέρα, ο γενικός εισαγγελέας Ρουσλάν Κραβτσένκο ανακοίνωσε ότι ο Κρόπιβα τέθηκε σε αργία και διέταξε την προετοιμασία απόλυσής του. Ωστόσο, σε απάντηση σε αίτημα της ΚΕΠΚ, η Εισαγγελία ανέφερε ότι καμία σχετική διαταγή δεν είχε καταχωρηθεί, και ο Κρόπιβα παρέμεινε τυπικά στη θέση του. Στις 8 Σεπτεμβρίου η Γενική Επιθεώρηση υπέβαλε πειθαρχική καταγγελία στην Επιτροπή Πειθαρχικού Ελέγχου Εισαγγελέων, η οποία ξεκίνησε πειθαρχική διαδικασία στις 10 Σεπτεμβρίου. Στις 14 Σεπτεμβρίου ο πρόεδρος Ζελένσκι απέπεμψε τον Κραβτσένκο και στις 15 η Βουλή ενέκρινε την απομάκρυνσή του με 317 ψήφους. Στις 18 Σεπτεμβρίου ο αναπληρωτής γενικός εισαγγελέας Αντόν Κοβάλσκι υπέγραψε την αναδιοργάνωση του Τμήματος Διεθνούς Συνεργασίας, καταργώντας τη θέση του Κρόπιβα, ενώ απέλυσε και τον οδηγό Σερχίι Κούτσι, επίσης ύποπτο στην υπόθεση.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Τα ουκρανικά μέσα εστιάζουν στη διοικητική αντίφαση μεταξύ των δημόσιων δηλώσεων του τότε γενικού εισαγγελέα και της επίσημης απάντησης της Εισαγγελίας περί μη καταχώρησης της διαταγής, παρουσιάζοντάς την ως ζήτημα αξιοπιστίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις πειθαρχικές διαδικασίες, την αναδιοργάνωση του τμήματος και τη νομική αδυναμία μονομερούς αργίας, ενώ η αφήγηση συνδέει την υπόθεση με τις πολιτικές συνέπειες για τον Κραβτσένκο: την αναχώρησή του από τη χώρα, την αναστολή από τον πρόεδρο και την ψηφοφορία της Βουλής.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Τρεις βασικές αντιφάσεις καταγράφονται στα στοιχεία: πρώτον, ο Κραβτσένκο δήλωσε δημόσια στις 6 Σεπτεμβρίου ότι ο Κρόπιβα τέθηκε σε αργία, αλλά η Εισαγγελία επιβεβαίωσε αργότερα ότι δεν καταχωρήθηκε καμία τέτοια διαταγή. Δεύτερον, ο Κρόπιβα ισχυρίστηκε στο δικαστήριο ότι βρισκόταν στο Λβιβ σε υπηρεσιακή αποστολή και είχε συνάντηση με τον επικεφαλής της περιφερειακής εισαγγελίας του Λβιβ με επώνυμο Μέρετ, αλλά τόσο η περιφερειακή εισαγγελία του Λβιβ όσο και ο εισαγγελέας της SAP αρνήθηκαν οποιαδήποτε τέτοια συνάντηση· η έρευνα αναφέρει ότι ο Κρόπιβα βρισκόταν στο Λβιβ με τη σύντροφό του για διακοπές. Τρίτον, στις 17 Σεπτεμβρίου η Εισαγγελία δήλωσε ότι ο οδηγός Κούτσι δεν είχε απολυθεί, αλλά στις 18 Σεπτεμβρίου αναφέρθηκε ότι απολύθηκε με διαταγή του αναπληρωτή γενικού εισαγγελέα.
Ιστορικό
Η Εισαγγελία της Ουκρανίας δεν μπορεί να απολύσει ή να θέσει σε αργία εν ενεργεία εισαγγελέα μόνο βάσει υποψίας ή προφυλάκισης· απαιτείται είτε απόφαση ανακριτή στο πλαίσιο της ποινικής διαδικασίας, είτε απόφαση της Επιτροπής Πειθαρχικού Ελέγχου Εισαγγελέων στο πλαίσιο πειθαρχικής διαδικασίας. Η υπόθεση «Καρχηδόνα» αποκαλύφθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου, ο Κρόπιβα συνελήφθη στις 6 Σεπτεμβρίου, ο Κραβτσένκο παραιτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου, απεπέμφθη στις 14 Σεπτεμβρίου από τον πρόεδρο και απομακρύνθηκε επίσημα στις 15 Σεπτεμβρίου από τη Βουλή (317 ψήφοι).