Δικαστήριο της Ουκρανίας έθεσε σε κράτηση τη «Μούσα» της υπόθεσης «Καρχηδόνα» με εγγύηση 20 εκατ. εθρυβνιών

Γιατί έχει σημασία

Η υπόθεση στοχεύει φερόμενη διαφθορά και ξέπλυμα χρήματος στο εσωτερικό του Οφφ Γενικού Εισαγγελέα της Ουκρανίας — ενός βασικού θεσμού καταπολέμησης της διαφθοράς. Οδήγησε σε νυχτερινές έρευνες στα γραφεία του ίδιου του γενικού εισαγγελέα και σε κλήτευση του γενικού εισαγγελέα στη Βουλή. Οι ηχογραφειώνεις και οι κατηγορίες κάνουν λόγο για συστηματική «κάλυψη» τηλεφωνικών κέντρων απάτης με μηνιαίες πληρωμές δεκάδων χιλιάδων δολαρίων και συνδέσεις με ανώτερους αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένου του γενικού εισαγγελέα. Το δικαστήριο απέρριψε την εγγύηση των 50 εκατ. που ζήτησε η εισαγγελία για την Ιβαχνένκο και καθόρισε 20 εκατ., γεγονός που καταδεικνύει τον δικαστικό έλεγχο σε αυτήν την υπόθεση υψηλού προφίλ.

Τι συνέβη

Στις 7 Σεπτεμβρίου, το Ανώτατο Δικαστήριο Καταπολέμησης της Διαφθοράς (ВАКС) εξέλεξε προληπτικό μέτρο για την Γιελιζάβετα Ιβαχνένκο, 24 ετών, ύποπτη στην υπόθεση της επιχείρησης «Καρχηδόνα» της NABU/SAP. Η Ιβαχνένκο, η οποία εμφανίζεται στα υλικά της υπόθεσης με το κωδικό όνομα «Μούσα» (Муза), τέθηκε σε κράτηση με εναλλακτική εγγύηση 20 εκατ. εθρυβνιών — λιγότερη από τα 50 εκατ. που είχε ζητήσει η εισαγγελία. Η κράτηση ισχύει έως τις 2 Νοεμβρίου. Ως όροφθ της εγγύησης, η Ιβαχνένκο πρέπει να εμφανίζεται κατόπιν κλήσης, να μην επικοινωνεί με μάρτυρες (μεταξύ των οποίων ο γενικός εισαγγελέας Κραβτσένκο), να παραδώσει τα διαβατήριά της και να φοράει ηλεκτρονικό βραχιόλι παρακολούθησης.

Η Ιβαχνένκο αρνείται τις κατηγορίες, δηλώνοντας ότι οι δημοσιευμένες ηχογραφειώνεις συνομιλίες είναι παραμορφωμένες και αποσπασμένες από το πλαίσιό τους, και ότι θα δώσει εξηγήσεις αφού μελετήσει τους τέσσερις τόμους των υλικών.

Η υπόθεση αφορά φερόμενη εγκληματική οργάνωση υπό τον Σερχίι Κρόπιβα, αναπληρωτή προϊστάμενο του Τμήματος Διεθνούς Συνεργασίας της Εισαγγελίας (κωδικό όνομα «Καγκελάριος»), ο οποίος τέθηκε σε κράτηση στις 6 Σεπτεμβρίου με εγγύηση 120 εκατ. εθρυβνιών. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η οργάνωση συστηματικά εισέπραττε μηνιαίο «τέλος» 20.000–24.000 δολαρίων από τηλεφωνικά κέντρα απάτης, ενώ νομιμοποίησε πάνω από 20 εκατ. εθρυβνιών μέσω ακίνητης περιουσίας, κοσμημάτων και πολυτελών αγαθών. Η NABU και η SAP εντόπισαν πέντε υπόπτους βάσει των άρθρων 255 (σύσταση/ηγεσία εγκληματικής οργάνωσης) και 209 (νομιμοποίηση εσόδων) του Ποινικού Κώδικα, με ποινή έως 15 έτη φυλάκισης.

Ο γενικός εισαγγελέας Ρουσλάν Κραβτσένκο αρνείται οποιαδήποτε ανάμειξη. Ανέστειλεψε τον Κρόπιβα και διέταξε την προετοιμασία απόλυσής του, καθώς και έλεγχο της Διεύθυνσης Διεθνούς Συνεργασίας και της μονάδας κατά του κυβερνοεγκλήματος.

Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές

Η ουκρανική κάλυψη επικεντρώνεται στη θεσμική κρίση στον Οφφ Γενικού Εισαγγελέα, με εκτεταμένη έμφαση στις έρευνες στα γραφεία του γενικού εισαγγελέα, στην κλήτευσή του στην κοινοβουλευτική επιτροπή επιβολής του νόμου και σε ερωτήματα για την ακεραιότητα του ίδιου του Οφφ. Οι αναφορές παραθέτουν τον πολιτικό επιστήμονα Ιχορ Ρεϊτέροβιτς, ο οποίος υποστηρίζει ότι ο Οφφ Γενικού Εισαγγελέα ουσιαστικά παραδέχθηκε την αυθεντικότητα των ηχογραφειών της NABU, πλαισιώνοντας την υπόθεση ως αποκάλυψη συστημικής σήψης στην εισαγγελία. Η κάλυψη αναλύει λεπτομερώς τα προσωπικά στοιχεία και τα περιουσιακά στοιχεία της Ιβαχνένκο (πολυτελές αυτοκίνητο, διαμέρισμα στην Οδησσό, ακίνητα στην περιοχή Πετσέρτσκ, ακαδημαϊκή θέση στη Νομική Ακαδημία της Οδησσού) και δίνει έμφαση στα επιχειρήματα της εισαγγελίας ότι φερόμενη πρόθεσφία της ήταν να γίνει αναπληρώτρια υπουργός Παιδείας.

Πού διαφέρουν οι αναφορές

Σημειώνονται διάφορες ασυμφωνίες μεταξύ των πηγών. Ορισμένες πηγές (LIGA.net) αναφέρουν ότι η κράτηση της Ιβαχνένκο λήγει στις 2 Νοεμβρίου 2025, ενώ η ίδια η ανακοίνωση της απόφασης του ανακριτή αναφέρει 2.11.2026. Επιπλέον, η «Українська правда» ανέφερε, επικαλούμενη πηγές σε πολιτικούς κύκλους, ότι ο γενικός εισαγγελέας Κραβτσένκο εξαφανίστηκε μετά την έναρξη της επιχείρησης «Καρχηδόνα», γεγονός που ο Οφφ Γενικού Εισαγγελέα διέψευσε. Τέλος, ο εισαγγελέας SAP Καράς δήλωσε ότι η δημοσιευμένη φωτογραφία ανοιχτού χρηματοκιβωτίου με μετρητά ανήκει στην επιχείρηση «Καρχηδόνα» και ότι δεν χεβρέθηκε στον Οφφ, ενώ ο συνήγορος υπεράσπισης Βιτάλιι Σερντιούκ ισχυρίστηκε ότι ανήκει σε ξεχωριστή «γαιώδη» ποινική διαδικασία.

Ιστορικό

Η επιχείρηση «Καρχηδόνα» ανακοινώθηκε από τη NABU και τη SAP στις 4 Σεπτεμβρίου 2025, με πέντε υπόπτους βάσει των άρθρων 255 και 209 του Ποινικού Κώδικα της Ουκρανίας, που επισύρουν ποινή έως 15 ετών. Ο κύριος ύποπτος, ο Σερχίι Κρόπιβα (κωδικό όνομα «Καγκελάριος»), τέθηκε σε κράτηση στις 6 Σεπτεμβρίου με εγγύηση 120 εκατ. εθρυβνιών. Στις ηχογραφειώνεις της NABU αναφέρεται μια φιγούρα «Σεφ»/«Επικεφαλής» που φέρεται ως πρώην επικεφαλής της Φορολογικής Υπηρεσίας· σχολιαστές συνδέουν αυτή την περιγραφή με τον γενικό εισαγγελέα Κραβτσένκο, ο οποίος ηγήθηκε της Φορολογικής Υπηρεσίας από τον Δεκέμβριο του 2024 έως τον Ιούνιο του 2025. Στις 2 Σεπτεμβρίου 2025, ο πρόεδρος Ζελένσκι κατέθεσε στη Βουλή δύο νομοσχέδια για την αυστηροποίηση της ευθύνης όσων οργανώνουν τηλεφωνικά κέντρα απάτης.