Ουκρανία ειδοποίησε τον ICAO ότι ο ρωσικός εναέριος χώρος είναι επικίνδυνος για πολιτικές πτήσεις
Η Ουκρανία ενημέρωσε επίσημα τη Διεθνή Οργάνωση Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO) ότι ο ρωσικός εναέριος χώρος είναι ασφαλής για πολιτικές πτήσεις λόγω αυξημένης στρατιωτικής δραστηριότητας. Ο πρόεδρος Ζελένσκι δήλωσε ότι οι πρώτες αεροπορικές εταιρείες άρχισαν να αρνούνται να εκτελούν πτήσεις προς τη Ρωσία, ενώ η Μόσχα χαρακτήρισε τη δήλωση «διεκδίκηση κρατικής τρομοκρατίας».
Βασικά σημεία
- Η Ουκρανία ειδοποίησε επίσημα τον ICAO στις 2 Σεπτεμβρίου ότι ο ρωσικός εναέριος χώρος είναι επικίνδυνος για πολιτική αεροπορία λόγω αυξημένης στρατιωτικής δραστηριότητας.
- Ο πρόεδρος Ζελένσκι δήλωσε στις 2 Σεπτεμβρίου ότι οι πρώτες αεροπορικές εταιρείες άρχισαν να αρνούνται πτήσεις προς ρωσικά αεροδρόμια μετά την προειδοποίηση.
- Η Ουκρανία επικαλέστηκε το δικαίωμα αυτοάμυνας βάσει του Άρθρου 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.
- Ο υπουργός Υποδομών Μικόλα Καλάσνικ ζήτησε επίσημα πλήρη απαγόρευση πολιτικών πτήσεων πάνω από τη Ρωσία.
- Ο Πούτιν χαρακτήρισε τη δήλωση Ζελένσκι «διεκδίκηση κρατικής τρομοκρατίας» και απείλησε με αντίποινα.
- Τουρκικές αεροπορικές εταιρείες ακύρωσαν πτήσεις μεταξύ Μόσχας και Τουρκίας, ενώ οι μετοχές ρωσικών αεροπορικών εταιρειών, μεταξύ αυτών της Aeroflot, υποχώρησαν άνω του 5%.
- Η Rosaviatsiya εξέδωσε NOTAM δηλώνοντας ότι όλα τα έγγραφα της Ουκρανίας για τον ρωσικό εναέριο χώρο δεν έχουν νομική ισχύ.
Γιατί έχει σημασία
Η ειδοποίηση κλιμακώνει την ουκρανική εκστρατεία να γίνουν αισθητές στη ρωσική επικράτεια οι συνέπειες του πολέμου, στοχεύοντας την ασφάλεια της πολιτικής αεροπορίας. Ταυτόχρονα, επισημοποιεί τη θέση της Ουκρανίας σε έναν διεθνή ρυθμιστικό φορέα, επηρεάζοντας δυνητικά τη συμπεριφορά αεροπορικών εταιρειών, ασφαλιστών και κυβερνήσεων. Η προειδοποίηση έχει ήδη προκαλέσει απτές επιχειρησιακές αντιδράσεις, όπως ακυρώσεις πτήσεων από τουρκικές εταιρείες και πτώση των μετοχών ρωσικών αεροπορικών, ενώ η ρωσική ηγεσία απάντησε με χαρακτηρισμούς περί «κρατικής τρομοκρατίας».
Τι συνέβη
Στις 2 Σεπτεμβρίου 2026, η Ουκρανία ενημέρωσε επίσημα τον ICAO ότι ο ρωσικός εναέριος χώρος είναι επικίνδυνος για πολιτική αεροπορία, επικαλούμενη την αυξημένη στρατιωτική δραστηριότητα και το δικαίωμα αυτοάμυνας βάσει του Άρθρου 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Η ανακοίνωση έγινε από τον υπουργό Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα μέσω ανάρτησης στο X, ενώ ο υπουργός Υποδομών Μικόλα Καλάσνικ απηύθυνε χωριστή επιστολή στον γενικό γραμματέα του ICAO Χουάν Κάρλος Σαλάσαρ Γκόμεθ ζητώντας πλήρη απαγόρευση πολιτικών πτήσεων πάνω από τη Ρωσία.
Την παραμονή, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε δηλώσει ότι ο ρωσικός εναέριος χώρος γίνεται «πλήρως επικίνδυνος» για την πολιτική αεροπορία λόγω της δραστηριότητας ουκρανικών drones και πυραύλων, απευθύνοντας έκκληση σε αεροπορικές εταιρείες, ασφαλιστές και κυβερνήσεις. Στις 2 Σεπτεμβρίου, ο Ζελένσκι ανακοίνωση ότι οι πρώτες αεροπορικές εταιρείες άρχισαν να αρνούνται πτήσεις προς ρωσικά αεροδρόμια.
Η ρωσική πλευρά αντέδρασε άμεσα: ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, σε συνέντευξη Τύπου στο περιθώριο της συνόδου του SCO στο Μπισκέκ, χαρακτήρισε τη δήλωση «διεκδίκηση κρατικής τρομοκρατίας» και απείλησε με αντίποινα. Η ρωσική αεροπορική αρχή Rosaviatsiya εξέδωσε NOTAM υποστηρίζοντας ότι τα ουκρανικά έγγραφα για τον ρωσικό εναέριο χώρο δεν έχουν νομική ισχύ.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, τουρκικές αεροπορικές εταιρείες, μεταξύ αυτών η Pegasus και η Turkish Airlines, ακύρωσαν πτήσεις μεταξύ Τουρκίας και Μόσχας, ενώ οι μετοχές της Aeroflot και άλλων ρωσικών αεροπορικών υποχώρησαν άνω του 5%. Το αεροδρόμιο Βνούκοβο της Μόσχας επέβαλε περιορισμούς πτήσεων για λόγους ασφαλείας κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Δύο κύριες διαφωνίες καταγράφονται μεταξύ των πηγών.
Πρώτον, σχετικά με το εάν η Ουκρανία έχει ξεκινήσει συγκεκριμένη μεγάλης κλίμακας επιχείρηση drones με στόχο τα αεροδρόμια της Μόσχας: το περιοδικό The Atlantic, μέσω του δημοσιογράφου Σάιμον Σούστερ, ανέφερε ότι οι δηλώσεις Ζελένσκι σηματοδοτούν την έναρξη της επιχείρησης «M&M's», ενώ το Γραφείο του Προέδρου της Ουκρανίας χαρακτήρισε τις πληροφορίες αυτές «πλήρη ανοησία». Ο πρώην υπουργός Αμύνης Μιχάιλο Φεντόροφ φέρεται να επιβεβαίωσε την ανάπτυξη τέτοιου σχεδίου, αν και δεν αποκάλυψε λεπτομέρειες για τους στόχους.
Δεύτερον, στο ζήτημα της ερμηνείας της ουκρανικής ειδοποίησης: ο Πούτιν χαρακτήρισε τη δήλωση «διεκδίκηση κρατικής τρομοκρατίας», ενώ οι ουκρανοί αξιωματούχοι την παρουσίασαν ως υπεύθυνη άσκηση του δικαιώματος αυτοάμυνας και ως προειδοποίηση βασισμένη σε πραγματικούς κινδύνους για την αεροπορία.
Ιστορικό
Η Ουκρανία έκλεισε τον δικό της εναέριο χώρο στις 24 Φεβρουαρίου 2022, κατά την έναρξη της πλήρους εισβολής, και παραμένει κλειστός λόγω των συνεχιζόμενων ρωσικών πυραυλικών και drone επιθέσεων. Ο Καλάσνικ επικαλέστηκε περιστατικά ηλεκτρονικού πολέμου και παρεμβολών GPS πάνω από τη Βαλτική και τη Ρωσία που επηρέασαν δεκάδες χιλιάδες πτήσεις αεροπορικών εταιρειών όπως Ryanair, Wizz Air και Finnair, καθώς και ανησυχίες για τις πρακτικές έρευνας ατυχημάτων από τη Rosaviatsia.
Σύμφωνα με το The Atlantic, το σχέδιο «M&M's» προέβλεπε την εκτόξευση έως και 1.000 μικρών UAV ημερησίως προς τα αεροδρόμια της Μόσχας, με στόχο την παραλυσία των επιχειρήσεών τους, την αποτροπή διεθνών αεροπορικών εταιρειών από πτήσεις προς τη Μόσχα και την άσκηση πίεσης στον Πούτιν για διαπραγματεύσεις. Η προετοιμασία του σχεδίου φέρεται να «πάγωσε» μετά την απομάκρυνση του πρώην υπουργού Αμύνης Μιχάιλο Φεντόροφ.