SpaceX περιόρισε μονομερώς τα τερματικά Starshield στην Ουκρανία — ο Zelensky μιλά για «σχεδιασμένη επιχείρηση»
Στις 14 Οκτωβρίου, η SpaceX επέβαλε μονομερώς όριο ταχύτητας στα στρατιωτικά τερματικά Starshield που χρησιμοποιούνται στην Ουκρανία, με αποτέλεσμα τα ουκρανικά μη επανδρωμένα αναχαιτιστικά κατά των αεριωθούμενων Shahed να μείνουν εκτός λειτουργίας. Ο Πρόεδρος Zelensky δήλωσε ότι η Ουκρανία δοκίμασε τους ίδιους τερματικούς σταθμούς σε χώρες της ΕΕ, όπου λειτούργησαν πάνω από 180 χλμ/ώρα, ενώ στο ουκρανικό έδαφος κόβονται στα 161 χλμ/ώρα — γεγονός που, όπως είπε, αποδεικνύει ότι πρόκειται για «σχεδιασμένη επιχείρηση». Η SpaceX δεν έχει απαντήσει στα αιτήματα του ουκρανικού στρατού και του Υπουργείου Άμυνας.
Βασικά σημεία
- Στις 14 Οκτωβρίου, η SpaceX περιόρισε μονομερώς τη λειτουργία των στρατιωτικών τερματικών Starshield στην Ουκρανία κατά την κίνηση.
- Το δηλωμένο όριο ταχύτητας είναι 160 χλμ/ώρα· ο Zelensky ανέφερε στις 17 Οκτωβρίου ότι στην πράξη οι συσκευές κόβονται στα 161 χλμ/ώρα, ενώ σε ορισμένες μονάδες η σύνδεση χανόταν ήδη από τα 72 χλμ/ώρα.
- Ο Zelensky δήλωσε ότι τα ουκρανικά αναχαιτιστικά drone κατά των αεριωθούμενων Shahed, τα οποία χρησιμοποιούν Starlink, δεν λειτουργούν πλέον, με αποτέλεσμα η χώρα να αναγκάζεται να χρησιμοποιεί άλλα μέσα αεράμυνας.
- Δοκιμή σε χώρες της ΕΕ: ουκρανικά οχήματα με τερματικά Starlink κινήθηκαν πάνω από 180 χλμ/ώρα χωρίς διακοπή — ο Zelensky συμπέρανε ότι οι περιορισμοί ισχύουν μόνο στο ουκρανικό έδαφος.
- Η SpaceX δεν απαντά σε επικοινωνίες του ουκρανικού στρατού και του Υπουργείου Άμυνας· οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται μέσω στρατιωτικών και διπλωματικών καναλιών.
- Οι περιορισμοί έρχονται στο πλαίσιο της πίεσης του Trump στο Κίεβο να σταματήσει τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια· στις 11 Οκτωβρίου ο Musk έγραψε «ο Zelensky πήγε πολύ μακριά».
- Σύμφωνα με πηγές, ομάδα Αμερικανών γερουσιαστών ζήτησε έρευνα από τον γενικό επιθεωρητή του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ για τους περιορισμούς.
Γιατί έχει σημασία
Τα τερματικά Starshield αποτελούν κεντρικό πυλώνα της ουκρανικής επιχειρησιακής συνδεσιμότητας, ιδίως για τα μη επανδρωμένα αναχαιτιστικά κατά των αεριωθούμενων Shahed και για τη μεταφορά εφοδίων σε προκεχωρημένες θέσεις. Ο περιορισμός ταχύτητας στα 160-161 χλμ/ώρα έχει ήδη αποδεδειγμένα καταστήσει αδύνατη τη χρήση αυτών των drone, ωθώντας την Ουκρανία σε ακριβότερα μέσα (αεροπορία, πύραυλοι). Παράλληλα, η πληροφορία ότι ο Μασκ πρότεινε και ο Τραμπ συμφώνησε —αν και δημόσια και οι δύο αρνούνται— μετατρέπει την υπόθεση σε πολιτικό ζήτημα πρώτου μεγέθους και εγείρει ερωτήματα για την αξιοπιστία των αμερικανικών δορυφορικών επικοινωνιών για χώρες σε ενεργό πόλεμο. Τέλος, η ΕΕ εμφανίζεται να επιταχύνει την ανάπτυξη δικών της αναλόγων του Starlink ως απάντηση.
Τι συνέβη
Τη νύχτα της 14ης Οκτωβρίου 2026, η SpaceX περιόρισε μονομερώς τη λειτουργία των στρατιωτικών τερματικών Starshield στην Ουκρανία σε κίνηση. Το δηλωμένο όριο τέθηκε στα 160 χλμ/ώρα, αν και ουκρανικές πηγές ανέφεραν ότι σε ορισμένες μονάδες η σύνδεση χανόταν ήδη από τα 72 χλμ/ώρα. Το ίδιο βράδυ, ο τότε υπουργός Ψηφιακού Μετασχηματισμού Μιχαήλο Φεντόροφ ανακοίνωσε μερική αποκατάσταση στα 160 χλμ/ώρα, ενώ στις 15 Οκτωβρίου το ουκρανικό Υπουργείο Άμυνας δήλωσε ότι η λειτουργία είχε αποκατασταθεί. Ωστόσο, στις 16-17 Οκτωβρίου ο Πρόεδρος Zelensky επέμεινε ότι η ταχύτητα δεν είχε αποκατασταθεί πλήρως και ότι το όριο βρισκόταν στα 161 χλμ/ώρα. Για να ελέγξει αν το πρόβλημα ήταν τεχνικό, η Ουκρανία έστειλε οχήματα με τερματικά Starlink σε χώρες της ΕΕ, όπου αυτά λειτούργησαν κανονικά σε ταχύτητες 180 χλμ/ώρα και άνω — γεγονός που, κατά τον Zelensky, αποδεικνύει ότι πρόκειται για «σχεδιασμένη επιχείρηση» που στοχεύει μόνο το ουκρανικό έδαφος. Ο Zelensky δήλωσε επίσης ότι η SpaceX δεν απαντά σε κλήσεις του ουκρανικού στρατού και του Υπουργείου Άμυνας, ενώ οι συνομιλίες συνεχίζονται μέσω στρατιωτικών και διπλωματικών καναλιών.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Η ουκρανική κάλυψη τοποθετεί στο επίκεντρο τη δήλωση Zelensky για «σχεδιασμένη επιχείρηση», τεκμηριωμένη μέσω της δοκιμής στην ΕΕ όπου τα ίδια τερματικά λειτούργησαν πάνω από 180 χλμ/ώρα. Υπογραμμίζεται ο επιχειρησιακός αντίκτυπος: τα αναχαιτιστικά κατά των αεριωθούμενων Shahed δεν λειτουργούν, η μεταφορά τροφίμων και νερού σε προκεχωρημένες θέσεις δυσχεραίνεται, και σύμφωνα με πηγές του Radio Liberty η χώρα χρειάζεται ταχύτητες περίπου 450 χλμ/ώρα για να αντιμετωπίσει τα γρήγορα drone. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ευρωπαϊκή αντίδραση και στην επιτάχυνση των εργασιών για ανάλογο του Starlink, καθώς και στο πολιτικό υπόβαθρο: την πίεση του Trump για παύση των πληγμάτων σε ρωσικά διυλιστήρια και τη δημόσια τοποθέτηση του Μασκ υπέρ του.
Πώς το περιγράφουν οι διεθνείς πηγές
Η διεθνής κάλυψη που φτάνει μέσω ουκρανικών πηγών (The Telegraph, Reuters, Axios) επικεντρώνεται στη διαφωνία για την ανάθεση ευθύνης: ανώνυμοι Αμερικανοί αξιωματούχοι αποδίδουν την απόφαση στον Λευκό Οίκο, ο Μασκ δηλώνει αθώος και παραπέμπει στον αμερικανικό στρατό, ενώ ο Λευκός Οίκος αρνείται την εμπλοκή και κάνει λόγο για «τεχνική βλάβη». Το μοναδικό αμιγώς διεθνές μέσο του σετ (αραβόφωνο δίκτυο του Κατάρ) δίνει έμφαση στη μερική αποκατάσταση της υπηρεσίας και στον ρόλο του Starshield ως ζωτικού μέσου για τις ουκρανικές δυνάμεις, χωρίς να εμβαθύνει στην πολιτική απόδοση ευθύνης.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Οι πηγές διαφωνούν σε τέσσερα σημεία. Πρώτον, για το ποιος εισηγήθηκε τους περιορισμούς: The Telegraph, επικαλούμενη τέσσερις ανώνυμες πηγές, γράφει ότι ο Μασκ πρότεινε και ο Τραμπ συμφώνησε· την ίδια στιγμή ο Μασκ δηλώνει ότι οι περιορισμοί αποφασίζονται από τον αμερικανικό στρατό και τον πρόεδρο, ενώ ο Τραμπ αρνείται δημόσια ότι έδωσε οποιαδήποτε εντολή. Δεύτερον, για το αν οι περιορισμοί έχουν αρθεί: το Υπουργείο Άμυνας και ο Φεντόροφ μίλησαν για αποκατάσταση στα 160 χλμ/ώρα, αλλά ο Zelensky στις 16-17 Οκτωβρίου υποστήριξε ότι η πλήρης αποκατάσταση δεν έχει γίνει. Τρίτον, για το ακριβές όριο: αναφέρονται 160, 161 ή ακόμη και 72 χλμ/ώρα σε ορισμένες μονάδες. Τέταρτον, ο Λευκός Οίκος αποδίδει τα γεγονότα σε «τεχνική βλάβη», ενώ το Reuters επικαλείται ανώνυμους αξιωματούχους που τοποθετούν την εντολή στον Λευκό Οίκο.
Ιστορικό
Οι ουκρανικές δυνάμεις χρησιμοποιούν τερματικά Starshield τουλάχιστον από το 2024· τον Αύγουστο του 2024 η SpaceX έλαβε σύμβαση του Πενταγώνου για τη σύνδεση 2.500 ήδη εγκατεστημένων τερματικών (με 500 ακόμη να είχαν συνδεθεί νωρίτερα), με τη σύμβαση να ισχύει έως τον Απρίλιο του 2027 και να χρηματοδοτείται από τη Γερμανία. Το φθινόπωρο του 2022 ο Μασκ είχε δώσει προσωπικά εντολή απενεργοποίησης του Starlink σε περιοχές μαχών στην περιφέρεια της Χερσώνας, με αποτέλεσμα να αποτύχει ουκρανική επιχείρηση περικύκλωσης ρωσικών δυνάμεων στο Μπέρισλαβ. Στις 1 Οκτωβρίου 2026 ο Μασκ έλαβε επίσημο ρόλο στην κυβέρνηση Τραμπ, συμπροεδρεύοντας μαζί με τους Πάλμερ Λάκι και Νιουτ Γκίνγκριτς σε μελέτη του Πενταγώνου για τους μελλοντικούς πολέμους. Στις 9 Οκτωβρίου ο Τραμπ, μετά από συνομιλία με τον Πούτιν, ήρε τις κυρώσεις στο ρωσικό ντίζελ — απόφαση που ο Zelensky χαρακτήρισε αδύναμη, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι οι Ουκρανοί πρέπει να εκλέξουν νέο πρόεδρο. Στις 11 Οκτωβρίου ο Μασκ υποστήριξε τις κατηγορίες Τραμπ για τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια με τη φράση «ο Zelensky πήγε πολύ μακριά».