Τα ενεργειακά έσοδα της Ρωσίας μειώθηκαν 17% στο εννεάμηνο του 2026 παρά την άνοδο των τιμών του Urals
Τα φορολογικά έσοδα της Ρωσίας από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο για τους πρώτους εννέα μήνες του 2026 ανήλθαν σε 5,47 τρισ. ρούβλια (64,43 δισ. δολάρια), μειωμένα κατά 17% σε σύγκριση με 6,61 τρισ. ρούβλια την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Η πτώση καταγράφεται παρά τη σημαντική αύξηση της τιμής του Urals, η οποία στα τέλη Σεπτεμβρίου ξεπέρασε τα 92 δολάρια το βαρέλι. Η παραγωγή πετρελαίου της Ρωσίας υποχώρησε σε χαμηλό 17 ετών, ενώ οι ουκρανικές επιθέσεις με drones έχουν πλήξει τη δυναμικότητα των διυλιστηρίων.
Βασικά σημεία
- Τα έσοδα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο μειώθηκαν 17% στο εννεάμηνο Ιανουαρίου–Σεπτεμβρίου 2026, σε 5,47 τρισ. ρούβλια (64,43 δισ. δολάρια) έναντι 6,61 τρισ. ρουβλίων πέρυσι.
- Η παραγωγή πετρελαίου της Ρωσίας μειώθηκε κατά 5,6% τον Αύγουστο σε 8,718 εκατ. βαρέλια ημερησίως, από 9,240 εκατ. τον Ιανουάριο, σύμφωνα με τον ΟΠΕΚ.
- Ο αναθεωρημένος στόχος παραγωγής πετρελαίου για το 2026 είναι ο χαμηλότερος των τελευταίων 17 ετών.
- Η τιμή του Urals στα τέλη Σεπτεμβρίου ξεπέρασε τα 92 δολάρια το βαρέλι, υπερδιπλάσια από τα προπολεμικά επίπεδα και πολύ πάνω από το δυτικό πλαφόν των 44,10 δολαρίων.
- Οι ουκρανικές επιθέσεις με drones σε διυλιστήρια έχουν θέσει εκτός λειτουργίας πάνω από το 51% της δυναμικότητας διύλισης της Ρωσίας, σύμφωνα με τον υπουργό Άμυνας Yevheniia Khmara.
- Το έλλειμμα του ρωσικού προϋπολογισμού για το 2026 προβλέπεται στο 3% του ΑΕΠ, σχεδόν διπλάσιο από τον αρχικό στόχο.
Γιατί έχει σημασία
Ο τομέας πετρελαίου και φυσικού αερίου παρέχει περίπου το 20% των φορολογικών εσόδων της Ρωσίας, επομένως η μείωση 17% αποδυναμώνει άμεσα τα οικονομικά του Κρεμλίνου κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ταυτόχρονα, το έλλειμμα του προϋπολογισμού προβλέπεται στο 3% του ΑΕΠ, σχεδόν διπλάσιο από τον αρχικό σχεδιασμό. Παρά την άνοδο των τιμών του Urals, η παραγωγή έχει πέσει σε χαμηλό 17 ετών και τα ουκρανικά πλήγματα έχουν καταστήσει εκτός λειτουργίας πάνω από το ήμισυ της δυναμικότητας διύλισης, υποδηλώνοντας διαρθρωτική πίεση στον κλάδο. Η Μόσχα αντέδρασε περιορίζοντας τη δημοσιότητα των στοιχείων για τον ενεργειακό τομέα.
Τι συνέβη
Τα φορολογικά έσοδα της Ρωσίας από την εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου για την περίοδο Ιανουαρίου–Σεπτεμβρίου 2026 διαμορφώθηκαν σε 5,47 τρισ. ρούβλια (64,43 δισ. δολάρια), έναντι 6,61 τρισ. ρουβλίων το αντίστοιχο διάστημα του 2025, σημειώνοντας πτώση 17%. Μόνο τον Σεπτέμβριο, τα έσοδα ανήλθαν σε 452,4 δισ. ρούβλια, μειωμένα κατά 22% σε ετήσια βάση. Η πτώση έρχεται παρά τη σημαντική άνοδο των τιμών: το Urals ξεπέρασε τα 92 δολάρια το βαρέλι στα τέλη Σεπτεμβρίου, ενώ στις 8 Απριλίου είχε φτάσει τα 113,89 δολάρια, το υψηλότερο επίπεδο από το 2013. Σύμφωνα με τον ΟΠΕΚ, η ρωσική παραγωγή πετρελαίου μειώθηκε τον Αύγουστο κατά 5,6% σε 8,718 εκατ. βαρέλια ημερησίως, από 9,240 εκατ. τον Ιανουάριο, και ο αναθεωρημένος στόχος παραγωγής για το 2026 είναι ο χαμηλότερος των τελευταίων 17 ετών. Οι επιθέσεις ουκρανικών drones σε διυλιστήρια — μεταξύ άλλων στη Μόσχα, το Γιαροσλάβλ, το KINEF, το Νοβάτεκ-Ουστ-Λούγκα, το Περμ, το Ιλίσκι, το Σαράτοφ και το Σιζράν — έχουν προκαλέσει διακοπές παραγωγής και ελλείψεις καυσίμων σε 11 ζώνες ώρας της Ρωσίας, ενώ το λιμάνι του Νοβοροσίσκ στη Μαύρη Θάλασσα λειτουργεί κάτω από τη δυναμικότητά του λόγω κινδύνων και έλλειψης δεξαμενόπλοιων. Στις 28 Σεπτεμβρίου, ο Βλαντίμιρ Πούτιν υπέγραψε διάταγμα που περιορίζει την πρόσβαση σε πληροφορίες για τον τομέα καυσίμων και ενέργειας. Το ρούβλι υποτιμήθηκε κατά μέσο όρο 9% έναντι του δολαρίου κατά τους πρώτους οκτώ μήνες, μειώνοντας περαιτέρω την αξία των εσόδων σε ρούβλια.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Τα ουκρανικά μέσα προβάλλουν κυρίως τον αντίκτυπο των πληγμάτων των Ενόπλων Δυνάμεων Ασφαλείας και Άμυνας, παραθέτοντας τη δήλωση της υπουργού Άμυνας Γιεβχένια Χμάρα ότι τα χτυπήματα μεγάλου βεληνεκούς έχουν θέσει εκτός λειτουργίας πάνω από το 51% της δυναμικότητας διύλισης της Ρωσίας. Η ουκρανική κάλυψη παραθέτει συγκεκριμένα διυλιστήρια που έχουν πληγεί, μεταξύ των οποίων τα Μόσχας, Γιαροσλάβλ, KINEF, Νοβάτεκ-Ουστ-Λούγκα, Περμ, Ιλίσκι, Σαράτοφ και Σιζράν, και τονίζει τον ισχυρισμό του υπουργείου Άμυνας ότι η παραγωγή και οι προμήθειες drones μεγάλου βεληνεκούς τριπλασιάστηκαν φέτος. Η μείωση των εσόδων παρουσιάζεται ως απόδειξη ότι τα πλήγματα στις ρωσικές ενεργειακές υποδομές περιορίζουν ουσιαστικά τη χρηματοδότηση του πολέμου από το Κρεμλίνο.
Πώς το περιγράφουν οι διεθνείς πηγές
Τα διεθνή ρεπορτάζ (κυρίως του Reuters) εστιάζουν στη μακροοικονομική εικόνα: τη μείωση 17% των εσόδων σε ετήσια βάση, το έλλειμμα 3% του ΑΕΠ και την απόκλιση μεταξύ της ανόδου των τιμών του Urals και της πτώσης των όγκων. Αναδεικνύουν διαρθρωτικούς παράγοντες πέρα από τα πλήγματα, όπως ο χαμηλότερος στόχος παραγωγής πετρελαίου των τελευταίων 17 ετών, οι μειώσεις παραγωγής σύμφωνα με τον ΟΠΕΚ και η υπολειτουργία του Νοβοροσίσκ. Η ενίσχυση του ρουβλίου αναφέρεται ως ξεχωριστός παράγοντας που μειώνει την αξία των εσόδων σε ρούβλια, ανεξάρτητα από τις φυσικές επιπτώσεις του πολέμου. Το δυτικό πλαφόν των 44,10 δολαρίων και η προπολεμική τιμή Urals γύρω στα 45 δολάρια χρησιμοποιούνται ως σημεία αναφοράς.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Δεν υπάρχει ουσιαστική αντίθεση μεταξύ των πηγών ως προς τα υποκείμενα στοιχεία: οι διαφορές αφορούν τη χρονική περίοδο αναφοράς. Το ένα πρωτοσέλιδο (ЛІГА.net LB.ua) παρουσιάζει τη μείωση ως 17% για το σύνολο του εννεαμήνου, ενώ το άλλο (Укрінформ) αναφέρει μείωση 22% ειδικά για τα έσοδα του Σεπτεμβρίου. Τα δύο μεγέθη αντικατοπτρίζουν διαφορετικά διαστήματα και δεν έρχονται σε αντίθεση μεταξύ τους.
Ιστορικό
Στις 8 Απριλίου, η τιμή του Urals έφτασε τα 113,89 δολάρια το βαρέλι — το υψηλότερο επίπεδο από το 2013 — εν μέσω διακοπών εφοδιασμού από τη Μέση Ανατολή, ενώ στα τέλη Σεπτεμβρίου παρέμεινε πάνω από τα 92 δολάρια. Πριν από τη σύγκρουση, το Urals διαπραγματευόταν περίπου στα 45 δολάρια το βαρέλι σε όρους FOB από το Πριμόρσκ. Το δυτικό πλαφόν τιμής για το ρωσικό πετρέλαιο έχει οριστεί στα 44,10 δολάρια το βαρέλι, πολύ κάτω από τις τρέχουσες τιμές αγοράς. Τον Αύγουστο, τα στοιχεία του ΟΠΕΚ έδειξαν πτώση της ρωσικής παραγωγής πετρελαίου κατά πάνω από 5,6% σε 8,718 εκατ. βαρέλια ημερησίως, από 9,240 εκατ. τον Ιανουάριο. Η Ρωσία μείωσε τις προβλέψεις παραγωγής και εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου για το 2026 τον περασμένο μήνα, με την αναθεωρημένη πρόβλεψη παραγωγής πετρελαίου να βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 17 ετών. Το λιμάνι της Μαύρης Θάλασσας στο Νοβοροσίσκ λειτούργησε κάτω από τη δυναμικότητά του λόγω κινδύνων ασφαλείας από ουκρανικές επιθέσεις και έλλειψης δεξαμενόπλοιων. Κατά την περίοδο Ιανουαρίου–Αυγούστου 2026, το ρούβλι ήταν κατά μέσο όρο 9% ισχυρότερο έναντι του δολαρίου σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, μειώνοντας την αξία των εσόδων πετρελαίου σε ρούβλια. Η μέση τιμή του ρωσικού πετρελαίου που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό φόρων αυξήθηκε σε 66,70 δολάρια το βαρέλι το διάστημα Ιανουαρίου–Αυγούστου, από 59,12 δολάρια έναν χρόνο νωρίτερα.