Η Ρωσία καταθέτει προϋπολογισμό 2027–2028 με ρεκόρ στρατιωτικών δαπανών και περικοπές σε κοινωνικές δαπάνες
Η ρωσική κυβέρνηση κατέθεσε στη Δούμα το σχέδιο ομοσπονδιακού προϋπολογισμού για το 2027–2028, που προβλέπει άμεσες στρατιωτικές δαπάνες 17 τρισ. ρουβλίων το 2027 (περίπου 205 δισ. δολάρια), αύξηση 27% έναντι των ισχυόντων στόχων. Οι δαπάνες για υγεία, εκπαίδευση και κοινωνική πολιτική περικόπτονται, ενώ τα κρατικά μέσα ενημέρωσης έλαβαν οδηγίες να υποβαθμίσουν την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών. Παράλληλα, η Rosstat σταμάτησε να δημοσιεύει απόλυτα στοιχεία για τη φτώχεια και τον πληθυσμό.
Βασικά σημεία
- Οι άμεσες στρατιωτικές δαπάνες του 2027 προβλέπονται σε 17 τρισ. ρουβλίων (περίπου 205 δισ. δολάρια), 27% πάνω από τα ισχύοντα όρια
- Οι δαπάνες «εθνικής άμυνας» ανέρχονται σε 6,9% του ΑΕΠ και 35% του συνόλου των δαπανών
- Περικοπές 7% στην κοινωνική πολιτική, 6% στην εκπαίδευση, 6,8% στην υγεία, 7,4% στην εθνική οικονομία
- Οι δαπάνες για κρατικά μέσα ενημέρωσης αυξάνονται κατά 43,2%
- Οι δαπάνες για εξυπηρέτηση δημοσίου χρέους φτάνουν τα 4,6 τρισ. ρουβλίων, αυξημένες κατά 21,6%
- Η Rosstat σταμάτησε να δημοσιεύει απόλυτα στοιχεία φτώχειας και πάγωσε τα δημογραφικά στοιχεία στα 146,1 εκατ.
- Τα κρατικά μέσα έλαβαν οδηγίες να μην αναφέρουν την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών
- Η Alexandra Prokopenko εκτιμά το σύνολο των δαπανών ασφαλείας (συμπεριλαμβανομένου του υπουργείου Εσωτερικών, Rosgvardia και μυστικών υπηρεσιών) στο 44% του προϋπολογισμού
Γιατί έχει σημασία
Ο προϋπολογισμός τεκμηριώνει μια πολυετή στροφή των ρωσικών δημοσίων δαπανών προς την άμυνα και την ασφάλεια, με τις άμεσες στρατιωτικές δαπάνες να φτάνουν σε επίπεδα-ρεκόρ ως ποσοστό του ΑΕΠ. Παράλληλα, περικόπτονται ή παγώνουν σε πραγματικούς όρους οι δαπάνες για υγεία, εκπαίδευση και κοινωνική πολιτική, αποκαλύπτοντας το κοινωνικό κόστος της πολεμικής προσπάθειας. Οι οδηγίες προς τα κρατικά μέσα να υποβαθμίσουν την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών και η παύση δημοσίευσης στοιχείων φτώχειας και πληθυσμού δείχνουν αυξανόμενη αδιαφάνεια γύρω από τις κοινωνικές συνθήκες της Ρωσίας σε καιρό πολέμου.
Τι συνέβη
Η ρωσική κυβέρνηση κατέθεσε στη Δούμα, στις 30 Σεπτεμβρίου, το σχέδιο ομοσπονδιακού προϋπολογισμού για το 2027–2028. Σύμφωνα με το Bloomberg News, οι άμεσες στρατιωτικές δαπάνες για το 2027 προβλέπονται σε 17 τρισ. ρουβλίων (περίπου 205 δισ. δολάρια), ξεπερνώντας τους προηγούμενους στόχους κατά περισσότερο από ένα τέταρτο· το Reuters ανέφερε ότι η «εθνική άμυνα» ανέρχεται σε 17,1 τρισ. ρουβλίων, δηλαδή 6,9% του ΑΕΠ και 35% όλων των δαπανών. Οι δαπάνες κοινωνικής πολιτικής μειώνονται κατά 7%, της εκπαίδευσης κατά 6%, της υγείας κατά 6,8% και της εθνικής οικονομίας κατά 7,4%. Η εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους φτάνει τα 4,6 τρισ. ρουβλίων, αυξημένη κατά 21,6%, ενώ οι δαπάνες για κρατικά μέσα ενημέρωσης αυξάνονται κατά 43,2%. Η Alexandra Prokopenko, ανώτερη συνεργάτρια του Κέντρου Carnegie του Βερολίνου, εκτιμά ότι το σύνολο των δαπανών του μπλοκ ασφαλείας —συμπεριλαμβανομένου του υπουργείου Εσωτερικών, της Rosgvardia και των ειδικών υπηρεσιών— αντιπροσωπεύει το 44% του προϋπολογισμού. Παράλληλα, τα κρατικά μέσα έλαβαν οδηγίες, που εξασφάλισε η Meduza, να μην αναφέρουν την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, να τονίζουν τις κοινωνικές υποχρεώσεις του κράτους και να συγκρίνουν το ρωσικό έλλειμμα με αυτό της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γερμανίας.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Και τα δύο ουκρανικά μέσα παρουσιάζουν τον προϋπολογισμό μέσα από το πρίσμα του κόστους του πολέμου, υπογραμμίζοντας ότι οι στρατιωτικές δαπάνες-ρεκόρ χρηματοδοτούνται με περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες και με απόκρυψη των στοιχείων φτώχειας και απωλειών από το ρωσικό κοινό. Το πρώτο άρθρο εστιάζει στο ανθρώπινο και κοινωνικό τίμημα εντός της Ρωσίας —τη μεθοδολογία μέτρησης της φτώχειας, την καταστολή των στατιστικών και την κλίμακα των στρατιωτικών απωλειών— παράλληλα με τα δημοσιονομικά μεγέθη. Το δεύτερο άρθρο επικεντρώνεται στη διάσταση του ελέγχου της πληροφόρησης, αναλύοντας τις οδηγίες προς τα φιλοκυβερνητικά μέσα να αποκρύψουν την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών και να στρέψουν την κάλυψη προς τις κοινωνικές υποχρεώσεις και τις συγκρίσεις με δυτικούς αμυντικούς προϋπολογισμούς.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Δύο κύριες διαφορές καταγράφονται στις πηγές. Πρώτον, ο εκτιμώμενος συνολικός αριθμός ρωσικών στρατιωτικών απωλειών διαφέρει ανάλογα με τη μέθοδο: η επιβεβαίωση ονομάτων από ανοιχτές πηγές δίνει περίπου 259.000 νεκρούς, ενώ οι υπολογισμοί βάσει υποθηκών και κληρονομιών υποδηλώνουν πάνω από 352.000 — ποσοστό που χαρακτηρίζεται αμφισβητούμενο. Δεύτερον, το επίσημο ποσοστό φτώχειας στη Ρωσία (περίπου 7,5% το πρώτο εξάμηνο του 2026) έρχεται σε έντονη αντίθεση με το >59% που προκύπτει αν εφαρμοστεί ως όριο η αυτοαναφερόμενη ελάχιστη ανάγκη επιβίωσης (43.800 ρούβλια), αναδεικνύοντας μια μεθοδολογική και πολιτική διαφωνία για τον τρόπο μέτρησης της φτώχειας.
Ιστορικό
Η Rosstat έχει αποσυνδέσει από το 2021 το επίσημο όριο φτώχειας από το πραγματικό καλάθι καταναλωτή και το συνδέει πλέον με τον «επίσημο» πληθωρισμό, θέτοντας το όριο του 2026 σε περίπου 17.700 ρούβλια μηνια. Ανεξάρτητες δημοσκοπήσεις του Levada Center δείχνουν ότι οι ίδιοι οι Ρώσοι εκτιμούν το ελάχιστο ποσό επιβίωσης σε 43.800 ρούβλια, ποσό που, αν εφαρμοστεί ως όριο, τοποθετεί το ποσοστό των Ρώσων κάτω από το όριο της φτώχειας πάνω από 59%. Η Rosstat έχει σταματήσει να δημοσιεύει τον απόλυτο αριθμό ατόμων κάτω από το όριο φτώχειας και έχει παγώσει τα δημογραφικά στοιχεία στα 146,1 εκατομμύρια (Ιανουάριος 2025). Έρευνες του BBC και της Mediazona είχαν επιβεβαιώσει περίπου 259.000 ονόματα νεκρών Ρώσων στρατιωτικών από ανοιχτές πηγές έως τον Σεπτέμβριο του 2026.