Πούτιν στο Βαλντάι: «η Ουκρανία πρέπει να παραμείνει ουδέτερη», απειλές για πυρηνικά και νέα τελεσίγραφα
Στην ομιλία του στο 23ο Valdai Discussion Club, στις 1 Οκτωβρίου 2026, ο Βλαντίμιρ Πούτιν επανέλαβε ότι η Ουκρανία πρέπει να παραμείνει ουδέτερη, επικαλούμενος τη Διακήρυξη Κρατικής Κυριαρχίας της Ουκρανικής SSR του 1990, κάλεσε τα πυρηνικά όπλα «να πυροβολήσουν αναπόφευκτα», δήλωσε ότι άμεση επίθεση στη Ρωσία ή στο Καλίνινγκραντ θα θέσει επί τάπητος «όλα τα διαθέσιμα μέσα», απέρριψε ως «παράλογη» την αμοιβαία διακοπή πληγμάτων σε πλοία και διυλιστήρια και έθεσε ως όρους ειρήνης την πλήρη κατάληψη του Ντονμπάς και την ουδετερότητα της Ουκρανίας.
Βασικά σημεία
- Η ομιλία εκφωνήθηκε στις 1 Οκτωβρίου 2026 στο 23ο Valdai Discussion Club, που διήρκεσε 28 Σεπτεμβρίου – 1 Οκτωβρίου.
- Ο Πούτιν δήλωσε ότι η Ουκρανία πρέπει να παραμείνει ουδέτερη, επικαλούμενος τη Διακήρυξη Κρατικής Κυριαρχίας της Ουκρανικής SSR της 16ης Ιουλίου 1990.
- Συνέκρινε τα πυρηνικά όπλα με «όπλο κρεμασμένο στον τοίχο που πρέπει οπωσδήποτε να πυροβολήσει».
- Δήλωσε ότι άμεση επίθεση στη Ρωσία ή στο Καλίνινγκραντ θα έθετε αναπόφευκτα το ζήτημα χρήσης «όλων των διαθέσιμων όπλων».
- Απέρριψε ως «παράλογη» την πρόταση αμοιβαίας διακοπής πληγμάτων σε πλοία και ρωσικά διυλιστήρια και απάντησε «Όχι» όταν ερωτήθηκε εκ νέου.
- Ισχυρίστηκε ότι οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρία κόστισαν περίπου 1% του ΑΕΠ της Ρωσίας, ενώ το ουκρανικό ΓΕΕΘΑ αναφέρει ότι έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας >45% της σχεδιαστικής δυναμικότητας.
- Παρουσίασε τις ειρηνευτικές προτάσεις Τραμπ ως «δύσκολες» για τη Ρωσία αλλά «κίνηση προς τη σωστή κατεύθυνση», ζητώντας εγγυήσεις ασφαλείας και θέτοντας ως τελεσίγραφμα την πλήρη κατάληψη του Ντονμπάς και την ουδετερότητα της Ουκρανίας.
Γιατί έχει σημασία
Η ομιλία συνδυάζει μια ρητή αναφορά στη «χρήση πυρηνικών» και στην πλήρη κλιμάκωση σε περίπτωση επίθεσης στη Ρωσία ή στο Καλίνινγκραντ, που προκάλεσε άμεση καταδίκη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως «ανεύθυνη πυρηνική ρητορική». Ταυτόχρονα, ο Πούτιν επανέλαβε ότι η ουδετερότητα της Ουκρανίας και ο πλήρης έλεγχος του Ντονμπάς αποτελούν αδιαπραγμάτευτους όρους για οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία, επηρεάζοντας άμεσα τις υπό εξέλιξη υπό αμερικανική μεσολάβηση διαπραγματεύσεις, ενώ απέρριψε και την αμοιβαία ανακωχή πληγμάτων σε ενεργειακές υποδομές και πλοία, σηματοδοτώντας παράταση της εκστρατείας κατά των ρωσικών διυλιστηρίων.
Τι συνέβη
Στις 1 Οκτωβρίου 2026, ο Βλαντίμιρ Πούτιν μίλησε στη συνεδρίαση ολομέλειας του 23ου Valdai Discussion Club, το οποίο διήρκεσε από τις 28 Σεπτεμβρίου έως την 1η Οκτωβρίου και συγκέντρωσε 120 συμμετέχοντες από 40 χώρες. Στην ομιλία του επανέλαβε ότι η σύγκρουση ξεκίνησε από τη Δύση και όχι από τη Ρωσία, ισχυρίστηκε ότι η Ουκρανία «δεν μπορεί να υπάρξει ως ανεξάρτητο κράτος» και ότι ελέγχεται εξωτερικά, ενώ δήλωσε ότι οι συνταγματικές φιλοδοξίες ένταξης στο ΝΑΤΟ, που προστέθηκαν τον Φεβρουάριο του 2019, αποτελούν μία από τις αιτίες του πολέμου. Επικαλέστηκε τη Διακήρυξη Κρατικής Κυριαρχίας της Ουκρανικής SSR της 16ης Ιουλίου 1990, στην οποία η Ουκρανία διακήρυξε την πρόθεσή της να γίνει μόνιμα ουδέτερο κράτος, και ζήτησε η χώρα να παραμείνει ουδέτερη. Σε πυρηνικό πεδίο, παρομοίωσε τα πυρηνικά όπλα με «όπλο κρεμασμένο στον τοίχο που πρέπει οπωσδήποτε να πυροβολήσει» και δήλωσε ότι άμεση επίθεση στη Ρωσία ή στο Καλίνινγκραντ θα έθετε αναπόφευκτα το ζήτημα χρήσης «όλων των διαθέσιμων μέσων». Απέρριψε ως «παράλογη» την πρόταση αμοιβαίας διακοπής πληγμάτων σε πλοία και διυλιστήρια, παραδέχθηκε όμως ότι οι ουκρανικές επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια κόστισαν περίπου 1% του ΑΕΠ (το ουκρανικό ΓΕΕΘΑ αναφέρει ότι έχει τεθεί εκτός λειτουργίας πάνω από το 45% της σχεδιαστικής δυναμικότητας). Υποστήριξε ότι η Ρωσία θα καταλάβει το υπόλοιπο της περιφέρειας του Ντονέτσκ νωρίτερα από τα 1,5–2 χρόνια που εκτιμούν Ουκρανία και Ευρώπη, χαρακτήρισε τις ειρηνευτικές προτάσεις Τραμπ «δύσκολες» αλλά «κίνηση προς τη σωστή κατεύθυνση» και ζήτησε ασφαλιστικές εγγυήσεις, ουδετερότητα και πλήρη κατάληψη του Ντονμπάς ως τελεσίγραμμα. Κάλεσε επίσης σε μεταρρύθμιση του ΟΗΕ υπέρ χωρών της Ασίας, Αφρικής και Λατινικής Αμερικής, προειδοποίησε για «ψηφιακή ολοκληρωτισμό» λόγω τεχνητής νοημοσύνης και αναφέρθηκε στην περίπτωση του Σοβιετικού αξιωματικού Στανίσλαβ Πετρόφ.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Η ουκρανική κάλυψη βάζει στο επίκεντρο τη «μέταφορα πυρηνικής ρητορικής», αναδεικνύοντας τη μεταφορά του Πούτιν με το «όπλο στον τοίχο» και τη δήλωσή του για «όλα τα διαθέσιμα μέσα» σε σχέση με το Καλίνινγκραντ, σε συνδυασμό με την καταδίκη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην άρνηση της αμοιβαίας παύσης πληγμάτων και στην παραδοχή Πούτιν ότι οι ουκρανικές επιδρομές κόστισαν περίπου 1% του ρωσικού ΑΕΠ, παράλληλα με στοιχεία του ουκρανικού ΓΕΕΘΑ για >45% απώλειας δυναμικότητας διυλιστηρίων. Η ανάλυση του πολιτικού εμπειρογνώμονα Βίκτορ Σλιντσάκ ερμηνεύει την ομιλία ως ένδειξη ότι η Μόσχα δεν επιδιώκει ταχεία επιστροφή στην προπολεμική «κανονικότητα», αλλά πολύμηνη περίοδο διεθνούς αστάθειας και αναδιαμόρφωση της παγκόσμιας τάξης. Η ουκρανική πλευρά τοποθετεί τη ρητορική περί ουδετερότητας σε ιστορικό πλαίσιο, υπενθυμίζοντας ότι το ουδετερό στοιχείο της Διακήρυξης του 1990 δεν περιλαμβανόταν στο 1991 και ότι η συνταγματική πρόβλεψη του 2019 ψηφίστηκε πέντε χρόνια μετά τη ρωσική κατοχή Κριμαίας και τμημάτων του Ντονμπάς, ενώ ο Ζελένσκι έχει ήδη δηλώσει ότι το θέμα της ουδετερότητας έχει αποσυρθεί από τη διαπραγμάτευση.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Δύο διαφωνίες καταγράφονται στα διαθέσιμα στοιχεία. Πρώτον, σχετικά με το αν ο Πούτιν δέχθηκε ή απέρριψε αμοιβαία παύση πληγμάτων σε πλοία και διυλιστήρια: ορισμένα στοιχεία τον παρουσιάζουν να χαρακτηρίζει την πρόταση «παράλογη» και να απαντά «Όχι» σε επαναλαμβανόμενη ερώτηση, ενώ ένα στοιχείο καταγράφει ότι απάντησε «ναι». Δεύτερον, ως προς τη φύση του πυρηνικού αιτήματος για το Καλίνινγκραντ: ένα στοιχείο αποδίδει συγκεκριμένη πυρηνική απειλή στο ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών, ενώ ο ίδιος ο Πούτιν παρουσίασε τις δηλώσεις του ως απάντηση σε εκφοβισμό και όχι ως απειλή. Τρίτον, ως προς το έγγραφο στο οποίο ο Πούτιν στηρίζει τον ισχυρισμό του περί ουδετερότητας: ο ίδιος αναφέρθηκε στη «διακήρυξη βάσει της οποίας η Ουκρανία απέκτησε ανεξαρτησία», αλλά τα στοιχεία δείχνουν ότι επρόκειτο για τη Διακήρυξη Κρατικής Κυριαρχίας του 1990 και όχι για την Πράξη Ανεξαρτησίας του 1991, η οποία δεν περιέχει ρήτρα ουδετερότητας.
Ιστορικό
Η Διακήρυξη Κρατικής Κυριαρχίας της Ουκρανικής SSR της 16ης Ιουλίου 1990 διακήρυξε την πρόθεση της Ουκρανίας να καταστεί μόνιμα ουδέτερο κράτος, αλλά η Πράξη Ανεξαρτησίας της 24ης Αυγούστου 1991 δεν περιείχε ρήτρα ουδετερότητας και η Ουκρανία τήρησε στην πράξη αυτή την αρχή για πάνω από δύο δεκαετίες. Η συνταγματική πρόβλεψη για τη «μη αναστρεψιμότητα της ευρωατλαντικής πορείας» προστέθηκε τον Φεβρουάριο του 2019, πέντε χρόνια μετά τη ρωσική προσάρτηση της Κριμαίας και τμημάτων του Ντονμπάς, με τον τότε Πρόεδρο Πέτρο Ποροσένκο να αιτιολογεί την αλλαγή ως απάντηση στη ρωσική επιθετικότητα. Σύμφωνα με το ουκρανικό ΓΕΕΘΑ, τα ουκρανικά πλήγματα έχουν θέσει εκτός λειτουργίας πάνω από το 45% της σχεδιαστικής δυναμικότητας των ρωσικών διυλιστηρίων, με πρόσφατο χτύπημα στο διυλιστήριο Κουϊμπίσεφ στη Σαμάρα στις 22 Σεπτεμβρίου 2026, ενώ ο Ζελένσκι δήλωσε στις 23 Σεπτεμβρίου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ότι έχει καταστραφεί το 45% της ρωσικής δυναμικότητας. Η Ουάσιγκτον έχει στείλει ειδικούς απεσταλμένους, τον Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ, για διαπραγματεύσεις, ενώ σύμφωνα με το The Atlantic ενδέχεται να πραγματοποιηθεί τριμερής συνάντηση ΗΠΑ–Ουκρανίας–Ρωσίας στο Άμπου Ντάμπι τον επόμενο μήνα με θέμα και την αμοιβαία παύη πληγμάτων σε ενεργειακές υποδομές. Κατά τον Σεπτέμβριο η Ρωσία έθεσε υπό προσωρινή διαχείριση τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία της Nestlé, της Metro AG και της Auchan, πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται και οι δηλώσεις Πούτιν περί δυτικών περιουσιακών στοιχείων στη Ρωσία.