Σε ισόβια καταδικάστηκε ο δράστης της δολοφονίας της πρώην βουλευτού Ιρίνα Φαρόν

Γιατί έχει σημασία

Η καταδίκη ολοκληρώνει μια υψηλού προφίλ δίκη για τη δολοφονία μιας πρώην βουλευτού και αμφιλεγόμενης δημόσιας προσωπικότητας, η οποία είχε γίνει στόχος λόγω της δραστηριότητάς της υπέρ της ουκρανικής γλώσσας. Το εύρημα του δικαστηρίου για κίνητρο εθνικής μισαλλοδοξίας, σε συνδυασμό με τη σύνδεση του κατηγορούμενου με ρωσόφιλες ακροδεξιές ομάδες στο Telegram, αναδεικνύει τις πολιτικές προεκτάσεις της υπόθεσης. Η επιβολή ισόβιας — της ανώτατης δυνατής ποινής — υπογραμμίζει πόσο σοβαρά αντιμετωπίζουν οι αρχές τις πολιτικά υποκινούμενες δολοφονίες, ενώ η υπόθεση αναδεικνύει τον ρόλο του διαδικτυακού εξτρεμισμού και του ακροδεξιού περιεχομένου σε εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων.

Τι συνέβη

Στις 1 Οκτωβρίου, το Περιφερειακό Δικαστήριο Σεβτσένκιφσκι του Λβιβ καταδίκασε τον Βιατσεσλάβ Ζιντσένκο σε ισόβια κάτωση για τη δολοφονία της γλωσσολόγου και πρώην βουλευτού Ιρίνα Φαρόν, η οποία είχε σκοτωθεί στις 19 Ιουλίου 2024 κοντά στο σπίτι της στην οδό Μάσαρικ στο Λβιβ. Η Φαρόν πυροβολήθηκε στο κεφάκαι το βράδυ εκείνης της ημέρας και πέθανε στο νοσοκομείο.

Ο 18χρονος τότε κάτοικος Ντνίπρο συνελήφθη στις 25 Ιουλίου 2024. Τον Δεκέμβριο του 2024 η κατηγορία τροποποιήθηκε ώστε να συμπεριλάβει κίνητρο εθνικής μισαλλοδοξίας και παράνοομη οδήληση με πυροβόλο όπλο. Η ουσιαστική εκδίκαση της υπόθεσης διεξήχθη από τον Φεβρουάριο του 2025, με τις αγορεύσεις να διαρκούν περίπου πέντε μήνες και να πραγματοποιούνται πάνω από 80 δικάσιμες. Η δικογραφία περιλαμβάνει 30 τόμους. Στις 17 Σεπτεμβρίου η σύνθεση του δικαστηρίου αποσύρθηκε στο δωμάτιο της διάσκεψης για να εκδόσει την απόφαση.

Η απόφαση ανακοινώθηκε υπό αυξημένα μέτρα ασφαλείας, με κλειστή την οδό μπροστά από το δικαστήριο και τριπλούς ελέγχους για όλοι τους εισερχόμενους. Υποστηρικτές της Φαρόν και υποστηρικτές του κατηγορουμένου συγκεντρώθηκαν έξω από το κτίριο. Μετά την ανακοίνωση, ακούστηκαν από έξω φωνές «Ντροπή» από τους υποστηρικτές του Ζιντσένκο.

Το δικαστήριο επιδίκασε επίσης 5 εκατομμύρια εθνικούρα ως ηθική αποζημίωση στην κόρη της Φαρόν, Σοφία Όσομπα, από τα 15 που αξίωνε. Η απόφαση δεν είναι ακόμη οριστική και μπορεί να προσβληθεί με έφεση εντός 30 ημερών στο Εφετείο του Λβιβ.

Κατά τη διάρκεια της δίκης, ο Ζιντσένκο αρνήθηκε την ενοχή του, αρνήθηκε να καταθέσει τέσσερις φορές και παραιτήθηκε από το δικαίωμα τελευταίας λέξης. Η υπεράσπιση χαρακτήρισε την υπόθεση «κατασκευασμένη» και ζήτησε την εξαίρεση των δικαστών. Η εισαγγελία, εκπροσωπούμενη από τους Ντμίτρο Πετλιοβάνιι και Ολένα Ντανίλιβ, είχε ζητήσει ισόβια κάτωση. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι ο κατηγορούμενος είχε δείξει ενδιαφέρον για τη Φαρόν ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2023 και είχε προετοιμάσει τον φόνο εκ των προτέρων, αγοράζοντας ρούχα, καπέλο, γυαλιά και μετατρεπετρένο πιστόλι. Η οδολογική εξέγγηση ταυτοποίησε δείγμα οσμής με 99,999% συμφωνία, ενώ η εξέγγηση προσωπογραφίας επιβεβαίωσε ότι ο Ζιννντσένκο ήταν ο άνδρας που εθεάθη κοντά στο σπίτι της Φαρόν.

Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές

Τα ουκρανικά μέσα αντιμετωπίζουν την υπόθεση ως εγχώρια ποινική διαδικασία, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ταυτότητα της Φαρόν ως γλωσσολόγου, δημόσιας προσωπικότητας και πρώην βουλευτού, καθώς και στις συγκεντρώσεις έξω από το δικαστήριο που ζητούσαν ισόβια. Η κάλυψη τονίσει το κίνητρο της εθνικής μισαλλοδοξίας και τη σύνδεση του κατηγορούμενου με ρωσόφιλες ακροδεξιές ομάδες στο Telegram, παρουσιάζοντας τη δολοφονία ως πολιτικά και ιδεολογικά υποκινούμενη επίθεση και όχι ως προσωπική διαφορά. Τα ουκρανικά μέσα αναδεικνύουν επίσης τις διαδικαστικές λεπτομέρειες: τη σύνθεση του δικαστηρίου, τους εισαγγελείς, την αστική αγωγή της κόρης και την επιδίκαση της ηθικής αποζημίωσης, την άρνηση του κατηγορούμενου να καταθέσει και την προθεσμία των 30 ημερών για έφεση — στοιχεία που αντικατοπτρίζουν μια δημοσιογραφική προσέγγιση εστιασμένη στη δικιά διαδικασία. Αρκετά μέσα προβάλλουν τον αυτοπροσδιορισμό του κατηγορούμενου ως «υγειονομικού αυτής της κοινωνίας» και τις σημειώσεις του με το λεπτομερές σχέδιο, παρουσιάζοντας την υπόθεση ως μελέτη περίπτωσης διαδικτυακού εξτρεμισμού και προμελετημένου εγκλήματος.

Πού διαφέρουν οι αναφορές

Ορισμένα μέσαα δίνουν αντικρουόμενες ημερομηνίες για την ανακοίνωση της απόφασης: τουλάχιστον ένα μέσο αναφέρει την 1η Οκτωβρίου 2026 και ένα άλλο την 1η Οκτωβρίου 2025, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία των μέσων και των γεγονότων τοποθετεί τα γεγονότα της υπόθεσης μεταξύ 2024–2025, με την απόφαση να ανακοινώνεται στις 1 Οκτωβρίου (χωρίς διευκρίνιση έτους στους περισσότερους τίτλους, ενώ η ουσιαστική εκδίκαση διεξήχθη από τον Φεβρουάριο του 2025).

Ιστορικό

Η Ιρίνα Φαρόν, γλωσσολόγος και πρώην βουλευτής της 7ης σύνθεσης της Αρκίνι Ράντα, πυροβολήθηκε στο κεφάκαι κοντά στο σπίτι της στην οδό Μάσαρικ στο Λβιβ το βράδυ της 19ης Ιουλίου 2024 και πέθανε στο νοσοκομείο το ίδιο βράδυ. Ήταν 60 ετών. Ο 18χρονος τότε ύποπτος, κάτοικος Ντνίπρο, συνελήφθη στις 25 Ιουλίου 2024. Τον Δεκέμβριο του 2024 η κατηγορία τροποποιήθηκε ώστε να συμπεριλάβει κίνητρο εθνικής μισαλλοδοξίας και παράνοομη οδήληση με πυροβόλο όπλο.

Η ουσιαστική δίκη διεξήχθη από τον Φεβρουάριο του 2025, με τις αγορεύσεις να διαρκούν περίπου πέντε μήνες, πάνω από 80 δικαστικές συνεδριάσεις και 30 τόμους δικογραφίας. Η σύνθεση του δικαστηρίου αποσύρθηκε στο δωμάτιο της διάσκεψης στις 17 Σεπτεμβρίου, πριν ανακοινώσει την απόφαση στις 1 Οκτωβρίου.

Το Υπουργείο Εσωτερικών εξέτασε διάφορα κίνητρα, μεταξύ άλλων τη δημόσια και πολιτική δραστηριότητα της Φαρόν, την προσωπική έχθρα, την ενδεχόμενη ενέργεια κατ' ανάθεση, καθώς και ένα πιθανό «ρωσικό αποτύπωμα». Οι ερευνητές αντιμετώπισαν τον δράστη ως τον εκτελεστή, αλλά δεν απέκλεισαν τη συμμετοχή και άλλων προσώπων στον σχεδιασμό. Ο κατηγορούμενος αρνήθηκε την ενοχή του, παραιτήθηκε από το δικαίωμα τελευταίας λέξης και η υπεράσπιση χαρακτήρισε την υπόθεση «κατασκευασμένη» και ζήτησε την εξαίρεση των δικαστών.