Το Ανώτατο Αντιδιαφθορικό Δικαστήριο ενέκρινε συμφωνία με τον πρώην επικεφαλής της Προεδρικής Διοίκησης Πασίνσκι για τα «καύσιμα του Κουρτσένκο»
Το Ανώτατο Αντιδιαφθορικό Δικαστήριο της Ουκρανίας (ВАКС) ενέκρινε συμφωνία ομολογίας ενοχής με τον πρώην αναπληρωτή επικεφαλής της Προεδρικής Διοίκησης Σερχίι Πασίνσκι, κατηγορούμενο για υπεξαίρεση κατασχεθέντων πετρελαιοειδών ύψους περίπου 97.000 τόνων που είχαν δεσμευτεί το 2014 από δομές του ολιγάρχη Σερχίι Κουρτσένκο. Στο πλαίσιο της συμφωνίας, ο Πασίνσκι παραδέχθηκε πλήρως την ενοχή του και δεσμεύτηκε να καταβάλει συνολικά 1,1 δισ. γρίβνες, εκ των οποίων 600 εκατ. στον κρατικό προϋπολογισμό, 400 εκατ. στο ίδρυμα «Come Back Alive» και 100 εκατ. στο φιλανθρωπικό ίδρυμα «Sternenko Community».
Βασικά σημεία
- Το Ανώτατο Αντιδιαφθορικό Δικαστήριο ενέκρινε στις 24 Σεπτεμβρίου 2026 συμφωνία ομολογίας ενοχής με τον Σερχίι Πασίνσκι, πρώην αναπληρωτή επικεφαλής της Προεδρικής Διοίκησης.
- Ο Πασίνσκι παραδέχθηκε πλήρως την ενοχή του για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση (άρθρο 255) και κατάχρηση εξουσίας (άρθρο 364), και συμφώνησε να καταθέσει εναντίον των συνεργών του.
- Συνολικό ποσό 1,1 δισ. γρίβνες: 600 εκατ. στον κρατικό προϋπολογισμό εντός 2,5 ετών, 400 εκατ. στο ίδρυμα «Come Back Alive» και 100 εκατ. στο ίδρυμα «Sternenko Community».
- Κύρια ποινή: πρόστιμο 850.000 γρίβνες, συν πρόστιμο 17.000 γρίβνες και απαγόρευση κατοχής δημοσίων αξιωμάτων για ένα έτος· δεν επιβλήθηκε δήμευση περιουσίας.
- Σε περίπτωση μη τήρησης των όρων, η Ειδική Αντιδιαφθορική Εισαγγελία (SAP) θα ζητήσει την ακύρωση της απόφασης και την εκδίκαση της υπόθεσης σε γενική διαδικασία.
- Η υπόθεση αφορά περίπου 97.000 τόνους πετρελαιοειδών που εισήγαγε το 2014 η εταιρεία SEPEC, συνδεδεμένη με τον ολιγάρχη Σερχίι Κουρτσένκο.
- Στις 5 Σεπτεμβρίου 2025, το ίδιο δικαστήριο είχε εγκρίνει συμφωνία ομολογίας και με άλλον εμπλεκόμενο: ποινή 8 ετών με 3ετή αναστολή, 40 εκατ. γρίβνες στις Ένοπλες Δυνάμεις και 110 εκατ. στον κρατικό προϋπολογισμό.
Γιατί έχει σημασία
Πρόκειται για μια υψηλού προφίλ αντιδιαφθορική απόφαση σε βάρος πρώην κορυφαίου αξιωματούχου της περιόδου του αναπληρωτή προέδρου Ολεξάντρ Τουρτσίνοφ. Η συμφωνία επιβάλλει στον Πασίνσκι την καταβολή 1,1 δισ. γρίβνες, εκ των οποίων τα 500 εκατ. προορίζονται απευθείας για δύο γνωστά πολεμικά φιλανθρωπικά ιδρύματα, μετατρέποντας ουσιαστικά μέρος της ποινής σε άμεση στήριξη των Ενόπλων Δυνάμεων εν μέσω πολέμου. Παράλληλα, η ομολογία ενοχής και η δέσμευση παροχής ενοχοποιητικών καταθέσεων ανοίγουν τον δρόμο για περαιτέρω διώξεις στην ίδια υπόθεση. Τέλος, το σκάνδαλο συνδέεται με περιουσιακά στοιχεία που είχαν κατασχεθεί από το περιβάλλον του φυγάδα πρώην προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς, υπογραμμίζοντας τις συνεχιζόμενες προσπάθειες ανάκτησης κρατικών πόρων.
Τι συνέβη
Στις 24 Σεπτεμβρίου 2026, η Ειδική Αντιδιαφθορική Εισαγγελία (SAP) ανακοίνωσε ότι το Ανώτατο Αντιδιαφθορικό Δικαστήριο της Ουκρανίας (ВАКС) ενέκρινε συμφωνία ομολογίας ενοχής με τον πρώην αναπληρωτή επικεφαλής της Προεδρικής Διοίκησης Σερχίι Πασίνσκι. Η υπόθεση αφορά την υπεξαίρεση περίπου 97.000 τόνων πετρελαιοειδών που είχαν δεσμευτεί το 2014 και συνδέονται με τον ολιγάρχη Σερχίι Κουρτσένκο, ο οποίος εγκατέλειψε την Ουκρανία μετά τη φυγή του Βίκτορ Γιανουκόβιτς. Κατά το διάστημα Μαρτίου–Ιουνίου 2014, ο Πασίνσκι κατηγορείται ότι χρησιμοποίησε τη θέση του για να διευκολύνει τη μεταφορά των κατασχεθέντων καυσίμων στην κρατική επιχείρηση Ukrtransnaftoprodukt, η οποία τελούσε υπό τον έλεγχο του επιχειρηματικού εταίρου του, Σερχίι Τιστσένκο, και στη συνέχεια να πωληθούν σε ιδιωτικές εταιρείες του ίδιου εταίρου σε πολύ χαμηλότερες τιμές. Ο Πασίνσκι παραδέχθηκε πλήρως την ενοχή του για κατάχρηση εξουσίας και συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση και δεσμεύτηκε να παράσχει ενοχοποιητικές καταθέσεις κατά των λοιπών εμπλεκομένων. Η συμφωνία προβλέπει συνολική καταβολή 1,1 δισ. γρίβνες (600 εκατ. στον κρατικό προϋπολογισμό εντός 2,5 ετών, 400 εκατ. στο ίδρυμα «Come Back Alive» εντός 6 μηνών και 100 εκατ. στο ίδρυμα «Sternenko Community» εντός 30 ημερών), καθώς και ποινή προστίμου 850.000 γρίβνες, επιπλέον πρόστιμο 17.000 γρίβνες και απαγόρευση κατοχής δημοσίων αξιωμάτων για ένα έτος. Δεν επιβλήθηκε δήμευση περιουσίας, επειδή η σχετική πρόβλεψη θεσπίστηκε μόλις τον Ιούνιο του 2020, μετά την τέλεση του αδικήματος. Αν ο Πασίνσκι δεν τηρήσει τους όρους, η SAP θα ζητήσει την ακύρωση της απόφασης και την εκδίκαση της υπόθεσης σε γενική διαδικασία. Η ίδια υπόθεση είχε ήδη οδηγήσει, στις 5 Σεπτεμβρίου 2025, σε ανάλογη συμφωνία με άλλον εμπλεκόμενο, ο οποίος καταδικάστηκε σε οκτώ χρόνια με τριετή αναστολή.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Και τα δέκα δημοσιεύματα που χρησιμοποιήθηκαν για τη σύνθεση της είδησης προέρχονται από ουκρανικές πηγές, επομένως δεν υπάρχει διαθέσιμη διεθνής οπτική για σύγκριση. Η ουκρανική κάλυψη δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο μέγεθος του χρηματικού διακανονισμού (1,1 δισ. γρίβνες) και στο γεγονός ότι μεγάλο μέρος του κατευθύνεται απευθείας στις Ένοπλες Δυνάμεις και σε δύο γνωστά πολεμικά φιλανθρωπικά ιδρύματα, παρουσιάζοντας το αποτέλεσμα ταυτόχρονα ως τιμωρία και ωε συμβολή στον πόλεμο. Αρκετοί τίτλοι υιοθετούν κριτικό τόνο απέναντι στον Πασίνσκι («δεν θα εκτίσει ποινή», «ομολόγησε ενοχή»), τονίζοντας ότι η ποινή είναι πρόστιμο και ετήσια απαγόρευση κατοχής αξιωμάτων και όχι φυλάκιση, ενώ επισημαίνουν τη μη εφαρμογή δήμευσης περιουσίας λόγω μεταγενέστερης νομοθετικής αλλαγής. Τα ουκρανικά μέσα αναδεικνύουν επίσης τους εγχώριους θεσμούς κατά της διαφθοράς (НАБУ/NABU, САП/SAP, ВАКС/VAKS) και περιγράφουν αναλυτικά τον μηχανισμό του σκανδάλου: τη μεταφορά των κατασχεθέντων «καυσίμων Κουρτσένκο» σε κρατική επιχείρηση υπό τον έλεγχο του επιχειρηματικού εταίρου του Πασίνσκι και τη μεταπώλησή τους σε υποτιμημένες τιμές.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Παρουσιάζονται δύο κύριες αποκλίσεις μεταξύ των πηγών. Πρώτον, τα μεγέθη της ζημίας: η SAP αποδίδει στην ίδια την πράξη του Πασίνσκι (Μάρτιος–Ιούνιος 2014) ζημία άνω των 817 εκατ. γριβνών, ενώ η НАБУ/NABU και η SBU υπολογίζουν τη συνολική ζημία της εγκληματικής οργάνωσης για την περίοδο 2014–2018 σε 967 εκατ. γρίβνες. Μία πηγή επισημαίνει ότι τα δύο μεγέθη αναφέρονται σε διαφορετικό πεδίο εφαρμογής της ίδιας υπόθεσης και δεν είναι εγγενώς αντικρουόμενα, ωστόσο τα στοιχεία που δόθηκαν τα παρουσιάζουν ως αμφισβητούμενα. Δεύτερον, διαφοροποιούνται οι αναφορές για τις υποχρεώσεις του δεύτερου κατηγορουμένου, του οποίου η συμφωνία εγκρίθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025: τα περισσότερα δημοσιεύματα αναφέρουν οκτώ χρόνια φυλάκισης με τριετή αναστολή, 40 εκατ. γρίβνες προς τις Ένοπλες Δυνάμεις και 110 εκατ. προς τον κρατικό προϋπολογισμό, ενώ μία παλαιότερη αναφορά μιλά για καταβολή 150 εκατ. γριβνών και ποινή με αναστολή.
Ιστορικό
Η υπόθεση, γνωστή ως σκάνδαλο των «καυσίμων Κουρτσένκο», αφορά περίπου 97.000 τόνους πετρελαιοειδών που εισήγαγε το 2014 στην Ουκρανία η εταιρεία SEPEC, συνδεδεμένη με τον επιχειρηματία Σερχίι Κουρτσένκο, ο οποίος εγκατέλειψε τη χώρα μετά τη φυγή Γιανουκόβιτς. Μετά την κατάσχεση των καυσίμων, σύμφωνα με το πόρισμα της έρευνας, ο Πασίνσκι φέρεται να χρησιμοποίησε τη θέση του ώστε τα πετρελαιοειδή να περιέλθουν στην κρατική επιχείρηση Ukrtransnaftoprodukt, η οποία είχε τεθεί υπό τον έλεγχο του επιχειρηματικού εταίρου του, Σερχίι Τιστσένκο, και στη συνέχεια να πωληθούν σε εταιρείες του τελευταίου σε σημαντικά υποτιμημένες τιμές, με τα έσοδα να καταλήγουν στους δικαιούχους της απάτης. Το Υπουργείο Άμυνας φέρεται να παρέλαβε μόλις το 1,6% από τα «καύσιμα Κουρτσένκο», ενώ η υπόλοιπη ποσότητα αφορούσε καύσιμα αγορασμένα από τις ίδιες ιδιωτικές εταιρείες, οι οποίες με τη σειρά τους προμηθεύονταν από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το 2020 δικαστήριο αποφάσισε την ειδική δήμευση των πετρελαιοειδών και των εσόδων υπέρ του κράτους, αλλά σύμφωνα με τους ερευνητές εκείνη τη στιγμή είχαν ήδη ιδιοποιηθεί από τους εμπλεκόμενους. Τον Φεβρουάριο του 2024 η НАБУ (NABU) και η SBU ανακοίνωσαν υπόνοιες σε βάρος έξι προσώπων, μεταξύ των οποίων ο Πασίνσκι, ο οποίος τέθηκε υπό κράτηση με εγγύηση 272,52 εκατ. γριβνών και αφέθηκε ελεύθερος στις 27 Φεβρουαρίου 2024 μετά την καταβολή του ποσού. Στις 5 Σεπτεμβρίου 2025 το ίδιο δικαστήριο ενέκρινε συμφωνία ομολογίας και με άλλον συμμετέχοντα, επιβάλλοντάς του οκτώ χρόνια φυλάκισης με τριετή αναστολή, και η SAP ανακοίνωσε τη νέα συμφωνία με τον Πασίνσκι στις 24 Σεπτεμβρίου 2026.