Τραμπ–Πούτιν: τηλεφωνική επικοινωνία με φόντο ουκρανικά πλήγματα βαθιά στη Ρωσία και ρωσικές επιθέσεις

Γιατί έχει σημασία

Η δήλωση Τραμπ ότι ο Πούτιν «θέλει συμφωνία» ανοίγει εκ νέου τη συζήτηση για πιθανές διμερείς ή τριμερείς συναντήσεις ηγετών, παρά τις εκφρασμένες αμφιβολίες Αμερικανών, Ουκρανών και Ευρωπαίων αξιωματούχων πληροφοριών για τις προθέσεις της Μόσχας. Ταυτόχρονα, η δημοσιογραφική αποκάλυψη ότι η Ουκρανία χρειάζεται επιπλέον 27 δισ. δολάρια για να καλύψει το τρέχον έλλειμμα απειλεί να επιβαρύνει τις σχέσεις του Κιέβου με τους συμμάχους της σε κρίσιμη διπλωματική συγκυρία. Το ουκρανικό πλήγμα σε εγκατάσταση περίπου 2.800 χλμ. μέσα στη Ρωσία, το βαθύτερο που αναγνωρίζει το Κίεβο από το 2022, συνοδεύτηκε από ρωσικά πλήγματα που σκότωσαν τουλάχιστον έξι ανθρώπους.

Τι συνέβη

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι ο Ρώσος ομόλογός του Βλαντίμιρ Πούτιν «θέλει συμφωνία» για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, χαρακτηρίζοντας τηλεφωνική τους επικοινωνία μιας ώρας «εξαιρετική». Το Κρεμλίνο την περιέγραψε ως «πολύ εποικοδομητική και ειλικρινή» και ανέφερε ότι ο Πούτιν διαβεβαίωσε τον Τραμπ πως δεν έχει «επιθετικά σχέδια» κατά της Ευρώπης. Ο Ρώσος βοηθός εξωτερικής πολιτικής Γιούρι Ουσακόφ είπε ότι ο Πούτιν παρουσίασε ανάλυση του πεδίου μάχης. Ο Τραμπ δεν απέκλεισε τριμερή συνάντηση, αλλά σημείωσε ότι το εμπόδιο είναι ότι οι δύο ηγέτες «μισιούνται».

Στο διπλωματικό πεδίο, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Τραμπ Τζάρεντ Κούσνερ επέστρεψαν από περιοδεία που περιελάμβανε συναντήσεις με τον Πούτιν στη Μόσχα και με τον Ζελένσκι στο Κίεβο. Ο Κούσνερ δήλωσε ότι ο Τραμπ επιδιώκει όχι μόνο τον τερματισμό του πολέμου αλλά και μακροπρόθεσμη ειρήνη. Ο Ζελένσκι είπε ότι οι Αμερικανοί απεσταλμένοι είχαν στόχο να «ξεμπλοκάρουν» τη διπλωματική διαδικασία και παρουσίασαν «νέες ιδέες», μέρος των οποίων αφορούσε πιθανά βήματα αποκλιμάκωσης ενόψει και κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε στις 9 Σεπτεμβρίου ότι οι ΗΠΑ βλέπουν τη δυνατότητα να αναπτύξουν σχέδιο δράσης τις επόμενες εβδομάδες.

Στο πεδίο της μάχης, ουκρανικό drone έπληξε βιομηχανική εγκατάσταση στη περιοχή Γιαμάλ, περίπου 2.800 χλμ. από τα σύνορα, προκαλώντας πυρκαγιά· οι Ουκρανικές Ειδικές Δυνάμεις ανέφεραν ότι χτυπήθηκαν δύο εγκαταστάσεις επεξεργασίας αερίου συμπυκνωμάτων, στο βαθύτερο πλήγμα από το 2022. Η εταιρεία Fire Point ανέφερε ότι το drone διένυσε πάνω από 3.300 χλμ. Ο κυβερνήτης Ντμίτρι Αρτιούχοφ είπε ότι οι απώλειες περιορίστηκαν σε πυρκαγιά από συντρίμμια χωρίς θύματα, ενώ η Μόσχα δεν σχολίασε. Στην Ουκρανία, ρωσικά πλήγματα σκότωσαν τουλάχιστον έξι ανθρώπους και τραυμάτισαν δεκάδες στο Κίεβο, το Μυκολάιβ, το Κραματόρσκ και τη Σούμι.

Οικονομικά, η ΝΥΤ ανέφερε, επικαλούμενη Ευρωπαίους αξιωματούχους, ότι ο Ζελένσκι ζήτησε 27 δισ. δολάρια επιπλέον για να καλύψει το τρέχον δημοσιονομικό έλλειμμα, ποσό μεγαλύτερο του αναμενόμενου· Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αμφισβήτησαν εάν τα κονδύλια χρησιμοποιούνται αποδοτικά και προειδοποίησαν ότι το αίτημα απειλεί να περιπλέξει τις σχέσεις του Κιέβου με τους συμμάχους του.

Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές

Ο Ουκρανός πρεσβευτής Σεργκέι Κορσούνσκι δήλωσε στο Radio NV ότι ο διάλογος με τις ΗΠΑ πρέπει να συνεχιστεί παρά τη διαφωνία της Ουκρανίας με την αμερικανική θέση, ενώ ο επικεφαλής του Γραφείου Προέδρου Κίριλο Μπουντάνοφ σημείωσε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν ήταν το κύριο θέμα κατά την επίσκεψη του διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ στη Μόσχα στα τέλη Αυγούστου. Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τις επισκέψεις των Αμερικανών απεσταλμένων ως προσπάθεια «ξεμπλοκαρίσματος» της διπλωματικής διαδικασίας, ενώ ο Κούσνερ δήλωσε ότι ο Τραμπ επιδιώκει μακροπρόθεσμη ειρήνη.

Πώς το περιγράφουν οι διεθνείς πηγές

Η μοναδική πηγή, η αραβόφωνη έκδοση του Al Jazeera, παρουσιάζει τρία αλληλένδετα νήματα σε ισότιμη βάση: τη δηλωμένη πολιτική εγγύτητα Τραμπ–Πούτιν, το ουκρανικό πλήγμα drone βαθιά στη Ρωσία και τις συνεχιζόμενες ρωσικές επιθέσεις σε ουκρανικές πόλεις, ενσωματώνοντας τις αμφιβολίες των Ευρωπαίων αξιωματούχων για τις προθέσεις του Πούτιν και το δημοσιονομικό έλλειμμα των 27 δισ. δολαρίων χωρίς συντακτική προτίμηση.

Πού διαφέρουν οι αναφορές

Δύο σημαντικές διαφωνίες καταγράφονται. Πρώτον, ο Τραμπ δήλωσε ότι ο Πούτιν θέλει συμφωνία, ενώ Αμερικανοί, Ουκρανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι πληροφοριών αμφισβητούν τη σοβαρότητα αυτής της πρόθεσης. Δεύτερον, για το πλήγμα στη Γιαμάλ, η ουκρανική εταιρεία Fire Point ισχυρίστηκε ότι το drone ταξίδεψε πάνω από 3.300 χλμ. και έπληξε τον στόχο, ενώ ο Ρώσος κυβερνήτης Αρτιούχοφ είπε ότι οι απώλειες περιορίστηκαν σε πυρκαγιά από συντρίμμια χωρίς θύματα και η Μόσχα αρνήθηκε να σχολιάσει· οι Ουκρανικές Ειδικές Δυνάμεις ανέφεραν δύο εγκαταστάσεις επεξεργασίας, ενώ ο κυβερνήτης προσδιόρισε την τοποθεσία στην περιοχή Νόβι Ουρενγκόι.

Ιστορικό

Μόσχα, Ουάσινγκτον και Κίεβο είχαν πραγματοποιήσει προηγούμενους γύρους τριμερών διαπραγματεύσεων, με τον πιο πρόσφατο στη Γενεύη τον Φεβρουάριο. Ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ συναντήθηκε με Ρώσους αξιωματούχους πληροφοριών στα τέλη Αυγούστου, ενθαρρύνοντάς τους να τερματίσουν τον πόλεμο. Η Ουκρανία είχε προειδοποιήσει στις αρχές του μήνα ότι θα εντατικοποιήσει τα πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς ώστε να καταστήσει τον ρωσικό εναέριο χώρο μη ασφαλή. Η πόλη Νόβι Ουρενγκόι βρίσκεται λίγο νότια του Αρκτικού Κύκλου και έχει πληθυσμό περίπου 100.000 κατοίκους.