Αποκαταστάθηκε η εξωτερική ηλεκτροδότηση στον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια
Ουκρανοί ειδικοί αποκατέστησαν στις 7 Σεπτεμβρίου 2026 την εξωτερική ηλεκτροδότηση στον υπό ρωσική κατοχή πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια, επανασυνδέοντας τη γραμμή 330 kV «Ferosplavna-1» στις 19:02. Ο σταθμός λειτουργούσε με εφεδρικές ηλεκτρογεννήτριες ντίζελ από τις 20 Αυγούστου. Οι επισκευές πραγματοποιήθηκαν υπό το καθεστώς τοπικής εκεχειρίας που μεσολάβησε ο ΔΟΑΕ.
Βασικά σημεία
- Η εξωτερική ηλεκτροδότηση αποκαταστάθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2026 στις 19:02 μέσω της εναέριας γραμμής 330 kV «Ferosplavna-1»
- Κατά την επανασύνδεση, η κατανάλωση του σταθμού ανερχόταν σε 11 MW
- Ο ΖΑΠΣ λειτουργούσε με ηλεκτρογεννήτριες ντίζελ από τις 20 Αυγούστου, με τα αποθέματα καυσίμου να μειώνονται
- Τοπική εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ στις 5 Σεπτεμβρίου με τη μεσολάβηση του ΔΟΑΕ για να καταστεί δυνατή η επισκευή
- Ο Γενικός Διευθυντής του ΔΟΑΕ Ραφαέλ Γκρόσι χαρακτήρισε την επανασύνδεση «σημαντικό βήμα για την αποτροπή πυρηνικού ατυχήματος»
- Και οι έξι αντιδραστήρες βρίσκονται σε κατάσταση «ψυχρής διακοπής», η οποία απαιτεί συνεχή εξωτερική ηλεκτροδότηση
- Η Ρωσία κατέλαβε τον σταθμό στις αρχές Μαρτίου 2022 και τον λειτουργεί υπό τον έλεγχό της από τότε
Γιατί έχει σημασία
Η Ζαπορίζια είναι ο μεγαλύτερος πυρηνικός σταθμός της Ευρώπης και η πλήρης απώλεια ηλεκτροδότησης θα δημιουργούσε κίνδυνο πυρηνικού ατυχήματος. Ο σταθμός λειτουργούσε με γεννήτριες ντίζελ έκτακτης ανάγκης για περισσότερο από δύο εβδομάδες, ενώ ο ΔΟΑΕ προειδοποιούσε ότι τα αποθέματα καυσίμου εξαντλούνταν. Η ψυχρή διακοπή και των έξι αντιδραστήρων απαιτεί συνεχή εξωτερική τροφοδοσία ρεύματος, καθιστώντας τη σταθερή σύνδεση με το δίκτυο κρίσιμη προϋπόθεση πυρηνικής ασφάλειας. Η επανασύνδεση επετεύχθη μέσω σπάνιας τοπικής εκεχειρίας υπό τη μεσολάβηση του ΔΟΑΕ.
Τι συνέβη
Στις 7 Σεπτεμβρίου 2026, στις 19:02, Ουκρανοί ειδικοί ενέργειας αποκατέστησαν την εξωτερική ηλεκτροδότηση στον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια, επανασυνδέοντάς τον με την εναέρια γραμμή μεταφοράς 330 kV «Ferosplavna-1». Κατά την επανασύνδεση, η κατανάλωση του σταθμού ανερχόταν σε 11 MW. Ο σταθμός παρέμενε χωρίς εξωτερική ηλεκτροδότηση από τις 20 Αυγούστου, τροφοδοτώντας τα κρίσιμα συστήματά του με εφεδρικές ηλεκτρογεννήτριες ντίζελ. Η επισκευή κατέστη δυνατή χάρη σε τοπική εκεχειρία που τέθηκε σε ισχύ στις 5 Σεπτεμβρίου υπό τη μεσολάβηση του ΔΟΑΕ και του Γενικού Διευθυντή του Ραφαέλ Γκρόσι. Ο ΔΟΑΕ είχε προειδοποιήσει ότι τα αποθέματα ντίζελ εξαντλούνταν και ότι ο σταθμός αντιμετώπιζε κίνδυνο πλήρους διακοπής ρεύματος εντός ολίγων ημερών. Και τα έξι ενεργά μπλοκ του σταθμού βρίσκονται σε κατάσταση «ψυχρής διακοπής», κατά την οποία ο αντιδραστήρας δεν παράγει ρεύμα αλλά χρειάζεται εξωτερική τροφοδοσία για να διατηρηθεί επ' αόριστον σε αυτή την κατάσταση.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Η ουκρανική κάλυψη παρουσιάζει τους Ουκρανούς ειδικούς ενέργειας ως τους δράστες της επισκευής και της επανασύνδεσης. Οι πηγές περιγράφουν σταθερά τη Ζαπορίζια ως «προσωρινά κατεχόμενη» επικράτεια. Προβάλλεται η θέση της Energoatom ότι η πλήρης πυρηνική και ακτινοβολική ασφάλεια είναι δυνατή μόνο μετά την αποχώρηση της κατοχής και την επιστροφή του σταθμού υπό ουκρανικό έλεγχο με την Energoatom ως νόμιμο φορέα εκμετάλλευσης. Η περίοδος λειτουργίας με γεννήτριες ντίζελ παρουσιάζεται ως πρόσθετος κίνδυνος πυρηνικής και ακτινοβολικής ασφάλειας που δημιουργήθηκε από την κατοχή και τις εχθροπραξίες. Μια ουκρανική πηγή χαρακτήρισε τη λήξη της διακοπής ως τερματισμό του «27ου μπλακάουτ» στον σταθμό.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Η διάρκεια της διακοπής της εξωτερικής ηλεκτροδότησης περιγράφεται διαφορετικά μεταξύ των πηγών: η hromadske τη χαρακτηρίζει ως «περισσότερο από δύο εβδομάδες», ενώ η Ukrajinska Pravda, επικαλούμενη τον Γενικό Διευθυντή του ΔΟΑΕ Ραφαέλ Γκρόσι, την περιγράφει ως «σχεδόν τρεις εβδομάδες».
Ιστορικό
Η Ρωσία κατέλαβε τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια στις αρχές Μαρτίου 2022 και τον λειτουργεί υπό τον δικό της έλεγχο από τότε. Η διακοπή ρεύματος που ξεκίνησε στις 20 Αυγούστου περιγράφεται ως το 15ο τέτοιο περιστατικό εντός του 2026 και το 27ο από την έναρξη της πλήρους εισβολής. Οι εχθροπραξίες κοντά στο εργοστάσιο έχουν επανειλημμένα προκαλέσει βλάβες στις γραμμές μεταφοράς, αναγκάζοντας την προσφυγή σε ηλεκτρογεννήτριες ντίζελ που έχουν σχεδιαστεί μόνο για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Και οι έξι αντιδραστήρες βρίσκονται σε κατάσταση «ψυχρής διακοπής», κατά την οποία ο αντιδραστήρας δεν παράγει ηλεκτρική ενέργεια αλλά εξακολουθεί να χρειάζεται εξωτερική ηλεκτροδότηση επ' αόριστον.