Συνάντηση Ουίτκοφ–Κουσνερ με Πούτιν στο Κρεμλίνο και τριήμερο «διάλειμμα» στα πλήγματα μεταξύ Μόσχας και Κιέβου

Γιατί έχει σημασία

Η συνάντηση στο Κρεμλίνο σηματοδοτεί την πρώτη επίσκεψη των απεσταλμένων του Τραμπ στο Κίεβο κατά τη διάρκεια της θητείας του, ανοίγοντας ένα νέο κανάλι άμεσης επικοινωνίας ΗΠΑ–Ουκρανίας. Παρά την ανακοίνωση τριήμερου αμοιβαίου μορατόριουμ στα πλήγματα μεταξύ των δύο πρωτευουσών, οι ρωσικές επιθέσεις σε άλλες ουκρανικές περιοχές συνεχίστηκαν την ίδια ημέρα, υπονομεύοντας το πνεύμα της ανακοίνωσης. Η Μόσχα επέμεινε στις μαξιμαλιστικές απαιτήσεις της (πλήρης παραχώρηση του Ντονμπάς, αποχώρηση της Ουκρανίας από ΝΑΤΟ και ΕΕ, μείωση των ενόπλων δυνάμεών της), τις οποίες το Κίεβο απορρίπτει. Στην αμερικανική αντιπροσωπεία συμμετείχε και αξιωματούχος του Υπουργείου Οικονομικών αρμόδιος για κυρώσεις, γεγονός που δείχνει ότι το θέμα των κυρώσεων παρέμεινε στο τραπέζι.

Τι συνέβη

Οι ειδικοί απεσταλμένοι του προέδρου των ΗΠΑ Στιβ Ουίτκοφ και Τζάρεντ Κουσνερ έφτασαν στη Μόσχα το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου 2026, συνοδευόμενοι από τον υπεύθυνο του γραφείου κυρώσεων του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών Τζιν Λανγκ και από εκπροσώπους του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Στο αεροδρόμιο Βνούκοβο τους υποδέχθηκε ο ειδικός απεσταλμένος του Πούτιν Κιρίλ Ντμίτριεφ. Μετά από επιχειρηματικό γεύμα 3,5 ωρών με τον Ντμίτριεφ, η αντιπροσωπεία μετέβη στο Κρεμλίνο όπου πραγματοποιήθηκε η συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, που διήρκεσε περίπου τρεις ώρες (3 ώρες και 10 λεπτά, σύμφωνα με τον βοηθό του Πούτιν Γιούρι Ουσακόφ). Από τη ρωσική πλευρά συμμετείχαν επίσης ο Ουσακόφ και ο Ντμίτριεφ.

Ο Πούτιν χαρακτήρισε την κατάσταση «όχι απλή», μετέφερε χαιρετίσματα στον Τραμπ και δήλωσε ότι η Ρωσία δεν είχε πλήξει το Κίεβο από τα μεσάνυχτα του Σαββάτου, αφού δέχηκε σχετικό αίτημα μέσω επίσημων καναλιών (μυστικές υπηρεσίες και Υπουργείο Εξωτερικών). Πρόσθεσε ωστόσο ότι η Ρωσία «ποτέ δεν συμφώνησε ευρύτερη κατάπαυση του πυρός» με την Ουκρανία, παρά τη σχετική δημόσια έκκληση του Κιέβου. Ο Ουίτκοφ ευχαρίστησε τον Πούτιν για τη συμφωνία τριήμερης παύσης πληγμάτων στις δύο πρωτεύουσες και χαρακτήρισε την επικοινωνία τους «μία από τις καλύτερες στιγμές της ζωής του». Ο Ουσακόφ περιέγραψε τις συνομιλίες ως «ουσιαστικές, εποικοδομητικές και εξαιρετικά ειλικρινείς», ανέφερε ότι οι απεσταλμένοι παρουσίασαν συγκεκριμένες ιδέες και υποσχέθηκαν να λάβουν υπόψη τις εκτιμήσεις Πούτιν στις επαφές τους στο Κίεβο. Ο Κρεμλίνος επιβεβαίωσε ότι οι απαιτήσεις που είχε διατυπώσει ο Πούτιν πριν δύο χρόνια — πλήρης μεταβίβαση των τεσσάρων ουκρανικών περιοχών και αποχώρηση από το ΝΑΤΟ — παραμένουν «αμετάβλητες».

Νωρίτερα την ίδια ημέρα, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ είχε ανακοινώσει ότι ο Πούτιν διέταξε τριήμερο μορατόριουμ στα πλήγματα εναντίον του Κιέβου, σε σχέση με την προετοιμασία των συνομιλιών της Κυριακής. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τους δύο απεσταλμένους πριν από τη συνάντηση με τον Πούτιν και δήλωσε ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να απέχει από πλήγματα στη Μόσχα με αντάλλαγμα ρωσική αποχή από πλήγματα στο Κίεβο. Ενέκρινε επίσης το διπλωματικό πρόγραμμα της Κυριακής στο Κίεβο.

Τη νύχτα 4–5 Σεπτεμβρίου, ρωσικά drones έπληξαν τα αεροδρόμια του Κιέβου και του Μπορισπίλ, καθώς και τα κεντρικά της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU) στο Κίεβο, με αποτέλεσμα τουλάχιστον εννέα τραυματίες, σύμφωνα με τον δήμαρχο Βιτάλι Κλίτσκο. Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τα πλήγματα στα αεροδρόμια «ενδεικτικά» και τα συνέδεσε με την προετοιμασία της πιθανής αεροπορικής άφιξης της αμερικανικής αντιπροσωπείας. Παρά την ανακοίνωση παύσης, ρωσικά πλήγματα συνεχίστηκαν σε άλλες ουκρανικές περιοχές κατά τη διάρκεια της 5ης Σεπτεμβρίου, με αποτέλεσμα δύο νεκρούς στην περιοχή του Κιέβου (Μπούτσα), 28 υποδομές να υποστούν ζημιές σε πέντε περιοχές, και νεκρούς στο Ντνιπροπετρόφσκ και στο Χάρκοβο. Πηγές κοντά στο Κρεμλίνο ανέφεραν στο Bloomberg ότι οι προσδοκίες για τη συνάντηση ήταν «εξαιρετικά χαμηλές».

Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές

Η ουκρανική πλευρά παρουσιάζει την επικοινωνία ως αμοιβαία και υπό όρους. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι τόνισε ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να απόσχει από πλήγματα στη Μόσχα μόνο με αντάλλαγμα ρωσική αποχή από πλήγματα στο Κίεβο, χαρακτηρίζοντας την προσέγγιση αυτή ως ανταπόδοση και όχι ως μονομερή παραχώρηση. Οι ουκρανικές πηγές υπογράμμισαν τα ρωσικά «ενδεικτικά» πλήγματα στα αεροδρόμια του Κιέβου και του Μπορισπίλ και το χτύπημα στα κεντρικά της SBU ως απόδειξη ότι η Μόσχα υπονομεύει το πνεύμα της ανακοίνωσης παύσης. Το Γενικό Επιτελείο δήλωσε ότι οι επιχειρήσεις στην πρώτη γραμμή συνεχίζονται, καθώς η κατάπαυση του πυρός δεν μπορεί να είναι μονομερής. Ο Ζελένσκι είχε επικρίνει δημόσια τις προηγούμενες επισκέψεις των απεσταλμένων στη Μόσχα χωρίς αντίστοιχη επίσκεψη στο Κίεβο ως «ασεβές», ενώ οι ουκρανικές αναφορές υπενθυμίζουν ότι η Ουκρανία είχε προτείνει 96ωρη κατάπαυση του πυρός από τις 5 έως τις 8 Σεπτεμβρίου, την οποία η Μόσχα αγνόησε αρχικά. Η συμμετοχή αξιωματούχου του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών για κυρώσεις παρουσιάζεται ως ένδειξη ασύμμετρων πιέσεων, καθώς σύμφωνα με τους New York Times οι ΗΠΑ ζήτησαν από το Κίεβο να σταματήσει τα πλήγματα drones στη Μόσχα κατά τη διάρκεια της επίσκεψης.

Πώς το περιγράφουν οι διεθνείς πηγές

Τα διεθνή μέσα παρουσιάζουν τη συνάντηση κυρίως μέσα από τη διπλωματική χορογραφία: Ουίτκοφ και Κουσνερ στη Μόσχα για συνάντηση με τον Πούτιν, στη συνέχεια στο Κίεβο για πρώτη φορά, με τον Τραμπ να πλαισιώνει το ταξίδι ως μεταφορά ειρηνευτικής πρότασης. Ο χαρακτηρισμός της κατάστασης από τον Πούτιν ως «όχι απλή» και η φρασεολογία του Ντμίτριεφ για «σημαντική ειρηνευτική αποστολή» μεταδίδουν ένα τόνο προσεκτικής προσέγγισης. Παράλληλα, τονίζονται τόσο η παραχώρηση του Κρεμλίνου (τριήμερη παύση πληγμάτων στο Κίεβο) όσο και η εμμονή του στις «ρίζες της σύγκρουσης» και στις μαξιμαλιστικές εδαφικές απαιτήσεις. Πηγές που επικαλείται το Bloomberg χαρακτηρίζουν τις προσδοκίες «εξαιρετικά χαμηλές», ενώ αναλύσεις του CNN εκτιμούν ότι η πραγματική διπλωματική πρόοδος είναι απίθανη. Ως παράλληλο γεγονός καταγράφεται η γερμανική κατηγορία ότι η Ρωσία επιχείρησε επίθεση με drones στο αεροδρόμιο της Λειψίας, καθώς και η συνέχιση ρωσικών πληγμάτων σε ουκρανικές περιοχές πέραν Κιέβου και Μόσχας.

Πού διαφέρουν οι αναφορές

Τρία κύρια σημεία αβεβαιότητας εμφανίζονται στις πηγές. Πρώτον, η ακριβής έναρξη του τριήμερου μορατόριουμ στα πλήγματα κατά του Κιέβου: ορισμένες πηγές αναφέρουν τα μεσάνυχτα της 5ης Σεπτεμβρίου, άλλες τα μεσάνυχτα μεταξύ 5ης και 6ης, ενώ το χρονικό παράθυρο περιγράφεται είτε ως 5–8 Σεπτεμβρίου είτε ως 6–8 Σεπτεμβρίου. Δεύτερον, η ύπαρξη «καθεστώτος σιωπής» κατά μήκος της γραμμής επαφής από τις 5 έως τις 8 Σεπτεμβρίου: ουκρανικά μέσα και το Γενικό Επιτελείο το παρουσίασαν ως μονομερή ουκρανική πρωτοβουλία, αλλά η Υπηρεσία του Προέδρου αργότερα διέψευσε τη σχετική πληροφορία στο Suspilne. Τρίτον, οι απολογισμοί θυμάτων της νύχτας 4–5 Σεπτεμβρίου διαφέρουν: ορισμένες αναφορές κάνουν λόγο για τέσσερις νεκρούς και πέντε τραυματίες στην περιοχή του Ντνιπροπετρόφσκ, ενώ άλλες αναφέρουν δύο νεκρούς στην περιοχή Μπούτσα του Κιέβου με 28 υποδομές να έχουν υποστεί ζημιές και τρεις νεκρούς στο Τσουχούιβ.

Ιστορικό

Ο εναέριος χώρος της Ουκρανίας παραμένει κλειστός από τη ρωσική εισβολή του Φεβρουαρίου 2022. Οι Ουίτκοφ και Κουσνερ είχαν επισκεφθεί πολλές φορές τη Μόσχα χωρίς να μεταβούν στο Κίεβο, γεγονός που ο Ζελένσκι είχε δημόσια επικρίνει ως ασεβές. Ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ είχε επισκεφθεί τη Μόσχα λίγο περισσότερο από μία εβδομάδα νωρίτερα, σε συνάντηση που ο Τραμπ χαρακτήρισε «ημι-τακτική». Η Ουκρανία είχε προτείνει 96ωρη κατάπαυση του πυρός από τις 5 έως τις 8 Σεπτεμβρίου, την οποία το Κρεμλίνο αρχικά φάνηκε να αγνοεί πριν ο Πούτιν συμφωνήσει σε τριήμερη παύση περιορισμένη στις δύο πρωτεύουσες.