Στην Ουκρανία: ένοπλη σύγκρουση μεταξύ SBU και HUR στο Κίεβο, δίκη και κυβερνητικές αποφάσεις
Τη νύχτα της 1ης Σεπτεμβρίου και το πρωί της 2ας Σεπτεμβρίου 2025, δύο επεισόδια πυροβολισμών μεταξύ προσωπικού της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU) και της Κύριας Διεύθυνσης Πληροφοριών (HUR) σημειώθηκαν στην περιοχή Μπερέζνιακι του Κιέβου, σε συνάρτηση με την κράτηση/απαγωγή του αναπληρωτή διοικητή του Ρωσικού Εθελοντικού Σώματος Στεπάν Καπλούνοφ. Τρεις στρατιώτες της HUR τραυματίστηκαν. Η υπόθεση οδήγησε σε ποινικές διαδικασίες, σε επιλογή προληπτικών μέτρων για δύο υπόπτους και σε ανακοινώσεις του Προέδρου Ζελένσκι για απομακρύνσεις στελεχών και στις δύο υπηρεσίες.
Βασικά σημεία
- 1-2 Σεπτεμβρίου στο Κίεβο (Μπερέζνιακι): δύο επεισόδια πυροβολισμών μεταξύ SBU και HUR, τρεις στρατιώτες της HUR τραυματίστηκαν.
- Η αφορμή ήταν η κράτηση/απαγωγή του αναπληρωτή διοικητή του Ρωσικού Εθελοντικού Σώματος (RDK) Στεπάν Καπλούνοφ, που η RDK ανέφερε ως απαγωγή και η SBU ως σύλληψη.
- 3 Σεπτεμβρίου: ποινικές υποθέσεις — ο στρατιωτικός της HUR Σερχίι Ιβάνοφ κατηγορείται για κατά στράτευση της ζωής αστυνομικού (άρθρο 348, 9-15 έτη ή ισόβια), ο υπάλληλος της SBU Ναζάρ Βερκόλα για κατάχρηση εξουσίας (άρθρο 365 παρ. 2, 3-8 έτη).
- 4 Σεπτεμβρίου: το Πετσέρσκ Δικαστήριο του Κιέβου επέλεξε προσωπική εγγύηση και για τους δύο ύποπτους, αν και ο εισαγγελέας είχε ζητήσει κράτηση· οι ακροάσεις έγιναν κεκλεισμένων των θυρών.
- Ο Πρόεδρος Ζελένσκι χαρακτήρισε το περιστατικό «απόλυτα επονείδιστο» και ανακοίνωσε απολύσεις αναπληρωτών επικεφαλής της SBU και της HUR· υπέγραψε την απομάκρυνση του Ολέχ Χράμοφ από τη SBU.
- Η Υπηρεσία Κρατικών Ερευνών (DBR) αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι μετέδωσε προσωπικά δεδομένα στελεχών της SBU σε πρόσωπα συνδεόμενα με ρωσική προπαγάνδα, όπως κατήγγειλαν οι μπλόγκερ Ιχόρ Λατσένκοφ και Σερχίι Στερνένκο· ο πρώην βουλευτής Ιχόρ Μοσίιτσουκ δημοσίευσε τα στοιχεία στο Telegram.
Γιατί έχει σημασία
Πρόκειται για την πρώτη ανοιχτή ένοπλη σύγκρουση μεταξύ των δύο κύριων υπηρεσιών ασφαλείας της Ουκρανίας —της SBU και της HUR— σε κεντρική συνοικία του Κιέβου. Η υπόθεση οδήγησε σε ποινικές δίωξες κατά συγκεκριμένων στελεχών και των δύο πλευρών και ανάγκασε τον Πρόεδρο Ζελένσκι να ανακοινώσει απολύσεις αναπληρωτών επικεφαλής και των δύο υπηρεσιών. Παράλληλα, εγείρει ερωτήματα για τον συντονισμό και την ιεραρχική ευθύνη εντός του κρατικού ασφαλειακού μηχανισμού σε καιρό πολέμου, ενώ η SBU συνδέει το περιστατικό με μια φερόμενη αποτροπή δολοφονίας υψηλόβαθμου προσώπου της ρωσικής αντιπολίτευσης μετά από εντολή της FSB.
Τι συνέβη
Στις 1-2 Σεπτεμβρίου 2025 σημειώθηκαν στο Κίεβο (Δνεπροβσκιι Περιφέρεια, συνοικία Μπερέζνιακι, οδός Γιούρι Σουμσκόχο) δύο επεισόδια πυροβολισμών στη αυλή της πολυκατοικίας του Στεπάν Καπλούνοφ, αναπληρωτή διοικητή του Ρωσικού Εθελοντικού Σώματος (τμήμα της ειδικής μονάδας «Τιμούρ» της HUR), με τη συμμετοχή προσωπικού της SBU και της HUR. Τρεις μαχητές της HUR τραυματίστηκαν (ένας ελαφρά, δύο μέτρια) και νοσηλεύτηκαν. Η Υπηρεσία Κρατικών Ερευνών (DBR) ανέλαβε την προκαταρκτική έρευνα· παράλληλα διεξάγεται χωριστή έρευνα για την εξαφάνιση/παράνομη κράτηση του Καπλούνοφ.
Στις 3 Σεπτεμβρίου ο γενικός εισαγγελέας Ρουσλάν Κράβτσενκο ανακοίνωσε ότι δύο συμμετέχοντες —ένας στρατιωτικός της HUR και ένας υπάλληλος της SBU— ειδοποιήθηκαν για κατηγορίες. Ο Σερχίι Ιβάνοφ, διοικητής ομάδας της HUR, αντιμετωπίζει την κατηγορία της κατά στράτευσης της ζωής αστυνομικού (άρθρο 348 ΠΚ, ποινή 9-15 έτη ή ισόβια), ενώ ο Ναζάρ Βερκόλα της SBU κατηγορείται για κατάχρηση εξουσίας με χρήση όπλου (άρθρο 365 παρ. 2 ΠΚ, 3-8 έτη). Στις 4 Σεπτεμβρίου το Πετσέρσκ Δικαστήριο του Κιέβου επέλεξε προσωπική εγγύηση και για τους δύο, αν και ο εισαγγελέας είχε ζητήσει κράτηση (με πιθανή εγγύηση 1 εκατ. γρίβνα). Για τον Ιβάνοφ εγγυήθηκε ο διοικητής της μονάδας του, Ζαούρ Μαλαξενίντζε, ενώ για τον Βερκόλα ο επικεφαλής του τμήματος αντικατασκοπείας της SBU.
Ο Πρόεδρος Ζελένσκι χαρακτήρισε το περιστατικό «απόλυτα επονείδιστο», ζήτησε κυρώσεις και στις δύο δομές και ανακοίνωσε απολύσεις αναπληρωτών επικεφαλής της SBU και της HUR. Στις 3 Σεπτεμβρίου υπέγραψε διάταγμα απομάκρυνσης του Ολέχ Χράμοφ, προϊσταμένου του τμήματος προστασίας κρατικών μυστικών και αδειοδότησης της SBU. Η HUR κατήγγειλε ότι βρίσκεται στο στόχαστρο «στοχευμένης εκστρατείας αποπληροφόρησης» με τη συμμετοχή μέσων, μπλόγκερ και καναλιών του Telegram.
Η DBR αρνήθηκε ότι μετέδωσε δεδομένα στελεχών της SBU σε «εκπροσώπους της ρωσικής πλευράς», μετά τη δημοσίευση προσωπικών δεδομένων τριών στελεχών του 5ου τμήματος αντικατασκοπείας της SBU στο κανάλι Telegram του πρώην βουλευτή Ιχόρ Μοσίιτσουκ (που βρίσκεται υπό κυρώσεις του ΕΣΕΚ για ρωσική προπαγάνδα)· ξεκίνησε χωριστή έρευνα για τη διαρροή.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Η ουκρανική κάλυψη εστιάζει κυρίως στην εσωτερική αντιπαράθεση μεταξύ της SBU και της HUR. Ο πολιτικός αναλυτής Βολοντίμιρ Φεσένκο εκτιμά ότι η σύγκρουση αντανακλά την προσωπική και πολιτική αντιπαλότητα μεταξύ του επικεφαλής της SBU Ολεκσάντρ Ποκλάντ και του επικεφαλής της HUR/Προεδρικής Γραμματείας Κιρίλο Μπουντάνοφ. Τα ουκρανικά μέσα δίνουν εκτενή χώρο στην εκδοχή του διοικητή της RDK Ντενίς Καπούστιν ότι η SBU άνοιξε πυρ το πρωί της 2ας Σεπτεμβρίου, πυροβολώντας στα πόδια χωρίς πρόθεση θανάτωσης, και ότι η HUR δεν ανταπέδωσε τα πυρά. Ο Καπλούνοφ ισχυρίζεται ότι απαγωγίστηκε στις 23 Αυγούστου, ανακρίθηκε υπό πίεση και ότι η όλη υπόθεση αποσκοπεί στην απαξίωση της ειδικής μονάδας «Τιμούρ» και του Μπουντάνοφ. Παράλληλα, οι μπλόγκερ Ιχόρ Λατσένκοφ και Σερχίι Στερνένκο κατηγόρησαν την DBR για διαρροή δεδομένων στον Μοσίιτσουκ· η DBR το διέψευσε χαρακτηρίζοντάς το απόπειρα απαξίωσης.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Πηγές και των δύο πλευρών διαφωνούν σε σειρά κρίσιμων σημείων:
- Χαρακτήρας της σύλληψης Καπλούνοφ: Η RDK και ο ίδιος την περιγράφουν ως απαγωγή από πρόσωπα που παρουσιάστηκαν ως αστυνομικοί, με σωματική και ψυχολογική πίεση. Η SBU την παρουσιάζει ως αντιτρομοκρατική επιχείρηση στην οποία ο Καπλούνοφ φέρεται να συνεργάστηκε.
- Ποιος άνοιξε πυρ το πρωί της 2ας Σεπτεμβρίου: Ο Καπούστιν λέει ότι πυροβόλησαν στελέχη της SBU, στα πόδια, χωρίς η HUR να ανταποδώσει. Η SBU αναφέρει ότι ομάδα ένοπλων επιτέθηκε στην επιχειρησιακή ομάδα της και ότι η ειδική μονάδα «Άλφα» χρησιμοποίησε όπλα εναντίον όσων αντιστάθηκαν.
- Ποιος επιτέθηκε πρώτος: Η SBU, μέσω της εκδοχής που παρέθεσε ο δικηγόρος Ταράς Μπορόφσκι, υποστηρίζει ότι ο στρατιωτικός της HUR Σερχίι Ιβάνοφ επιτέθηκε πρώτος· η πλευρά RDK/HUR το αρνείται.
- Διαρροή προσωπικών δεδομένων: Οι μπλόγκερ Λατσένκοφ και Στερνένκο κατηγόρησαν την DBR ότι μετέδωσε δεδομένα στελεχών της SBU στον πρώην βουλευτή Μοσίιτσουκ με εντολή του διευθυντή της, Ολεξίι Σουχατσόφ. Η DBR διέψευσε κατηγορηματικά κάθε μετάδοση και κάθε τέτοια εντολή, χαρακτηρίζοντάς το απόπειρα απαξίωσης.
- Πραγματικότητα της υποτιθέμενης απόπειρας δολοφονίας Ρώσου αντιφρονούντα: Η SBU ισχυρίζεται ότι αποκάλυψε σχέδιο της FSB εναντίον του Αχμέντ Ζακάγιεφ. Πηγές του περιβάλλοντος Ζακάγιεφ δήλωσαν ότι έμαθαν για την υπόθεση μόνο από τα μέσα ενημέρωσης και δεν προσκόμισαν ανεξάρτητη επιβεβαίωση. Ο ίδιος ο Καπλούνοφ αρνείται τις κατηγορίες.
Ιστορικό
Το Ρωσικό Εθελοντικό Σώμα (RDK) υπάγεται στην ειδική μονάδα «Τιμούρ» της HUR και δρα στο ρωσικό έδαφος υπέρ ουκρανικών συμφερόντων. Ο διοικητής της RDK Ντενίς Καπούστιν δηλώνει ότι οι επαφές Καπλούνοφ με τη ρωσική πλευρά ήταν γνωστές και εγκεκριμένες. Στις 1 Σεπτεμβρίου ο αρχηγός του επιτελείου της RDK Ολεκσάντρ Φορτούνα δημοσιοποίησε την εξαφάνιση/απαγωγή Καπλούνοφ· η SBU στη συνέχεια παραδέχθηκε ότι τον είχε υπό κράτηση από τις 23 Αυγούστου, χαρακτηρίζοντάς το νόμιμη επιχείρηση. Η SBU ισχυρίζεται ότι ο Καπλούνοφ ομολόγησε επαφές με τη FSB και ότι είχε αναλάβει, κατόπιν εντολής της, την προετοιμασία δολοφονίας στο Κίεβο Ρώσου αντιφρονούντα (μέσα συνδέουν τον στόχο με τον Αχμέντ Ζακάγιεφ) και τη δολοφονία Ουκρανών στρατιωτικών έναντι αμοιβής. Ο Καπλούνοφ αρνείται τις κατηγορίες, λέγοντας ότι η ομολογία αποσπάστηκε υπό πίεση. Η HUR με τη σειρά της χαρακτήρισε τις διαδοχικές διαρροές για τα στελέχη της SBU μέρος στοχευμένης εκστρατείας αποπληροφόρησης.