Η Γερμανία κατηγορεί τη Ρωσία για την επίθεση με drones στο αεροδρόμιο της Λειψίας, η ΕΕ συζητά νέα μέτρα κατά της Μόσχας

Γιατί έχει σημασία

Η Γερμανία κατηγόρησε επίσημα τη Ρωσία για υβριδική επίθεση σε γερμανικό έδαφος που στόχευε κομβικό σημείο logistics στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Η ταυτοποίηση δύο υπόπτων μέσω DNA, με δεσμούς σε ρωσικές μυστικές υπηρεσίες και με τουριστική βίζα Σένγκεν ιταλικής έκδοσης, αναζωπύρωσε τη συζήτηση στην ΕΕ για αυστηρότερους κανόνες θεωρήσεων και για απαγόρευση εισόδου πρώην Ρώσων μαχητών, ενώ η Μόσχα απέρριψε τις κατηγορίες και απείλησε με αντίποινα.

Τι συνέβη

Στη νύχτα της 4ης προς 5η Αυγούστου, drone εξοπλισμένο με εκρηκτικά εντοπίστηκε κοντά σε ουκρανικό μεταγωγικό αεροσκάφος An-124 στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλλε. Σύμφωνα με βίντεο, το drone φέρεται να προσέκρουσε στην πτέρυγα του αεροσκάφους και να κατέπεσε χωρίς να εκραγεί, εξουδετερώθηκε δε από την αστυνομία με τηλεχειριζόμενο ρομπότ. Δεν υπήρξαν τραυματίες ούτε ζημιές. Λίγες εβδομάδες αργότερα, κοντά στο αεροδρόμιο βρέθηκαν ακόμη δύο drones ή τμήματα αυτών, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό σε τρία.

Γερμανοί ερευνητές ταυτοποίησαν δύο υπόπτους: έναν Ρώσο με λετονικό διαβατήριο, που φέρεται να συνδέεται με ρωσικές μυστικές υπηρεσίες και να ενεργούσε ως συντονιστής logistics και εκπαιδευτής, και έναν πολίτη Λευκορωσίας με ρωσική υπηκοότητα. Ο πρώτος εισήλθε στη Γερμανία στα τέλη Ιουλίου μέσω του αεροδρομίου Βερολίνου-Μπραντενμπούργκ, μετέβη στη Λειψία με ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο και αναχώρησε αεροπορικώς δύο ημέρες πριν την επίθεση. Ο δεύτερος εισήλθε στην ΕΕ με τουριστική βίζα Σένγκεν που εκδόθηκε στην ιταλική πρεσβεία στο Μινσκ. Ίχνη DNA βρέθηκαν σε ένα drone, σε δοχείο με εκρηκτικά και σε κεραία σε δέντρο κοντά στο αεροδρόμιο, ενώ οι διασταυρώσεις με ευρωπαϊκές βάσεις δεδομένων οδήγησαν σε ταυτοποιήσεις στη Λιθουανία και τη Φινλανδία.

Στις 1 Σεπτεμβρίου, η γερμανική κυβέρνηση κατηγόρησε επίσημα τη Ρωσία για την οργάνωση της επίθεσης. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ κάλεσε τον Ρώσο πρέσβη, ενώ η κυβέρνηση ανακοίνωσε το κλείσιμο του ρωσικού γενικού προξενείου στη Βόννη και του «Ρωσικού Σπιτιού» στο Βερολίνο, καθώς και αυστηρότερους κανόνες εισόδου για Ρώσους πολίτες. Ο υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ δήλωσε ότι η Ρωσία βρισκόταν πίσω από το σχέδιο και ότι οι δράστες ενεργούσαν κατ' εντολή ρωσικών κρατικών δομών ως «πράκτορες χαμηλότερου επιπέδου». Στις 2 Σεπτεμβρίου, το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε τον Γερμανό επιτετραμμένο στη Μόσχα, Μπερντ Φίνκε, απορρίπτοντας τις κατηγορίες ως εντελώς αβάσιμες.

Σε συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στην Ιρλανδία, η Ύπατη Εκπρόσωπος Κάγια Κάλλας ανέφερε ευρεία στήριξη για απαγόρευση εισόδου πρώην Ρώσων μαχητών και για αυστηρότερους τουριστικούς κανόνες, τονίζοντας ότι η στήριξη αυξήθηκε μετά το περιστατικό στη Λειψία. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η ΕΕ δεν θα ανεχθεί τις ρωσικές υβριδικές επιθέσεις και δεν θα υποχωρήσει από τη στήριξη προς την Ουκρανία. Η ΕΕ εξετάζει επίσης νέα μέτρα κατά του «σκιώδους στόλου» δεξαμενόπλοιων που χρησιμοποιεί η Μόσχα για την παράκαμψη κυρώσεων. Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε χαρακτήρισε απερίσκεπτες τις ενέργειες της Ρωσίας και διαβεβαίωσε για την ενότητα της Συμμαχίας.

Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές

Η ουκρανική κάλυψη παρουσιάζει τη Ρωσία ως δράστη, τονίζοντας τους δεσμούς των υπόπτων με ρωσικές μυστικές υπηρεσίες και την απειλή υβριδικού πολέμου κατά των ουκρανικών logistics. Δίνεται έμφαση στο γεγονός ότι ο στόχος ήταν ουκρανικό μεταγωγικό αεροσκάφος σε αεροδρόμιο που εξυπηρετεί στρατιωτικές παραδόσεις προς την Ουκρανία από την έναρξη της πλήρους εισβολής. Η συζήτηση για περιορισμούς βίζας στην ΕΕ προβάλλεται μέσα από το πρίσμα της ρωσικής επιθετικότητας κατά της Ουκρανίας, με αναφορά στη δήλωση της Κάλλας ότι οι Ρώσοι βομβαρδίζουν αμάχους ενώ ταυτόχρονα ταξιδεύουν ελεύθερα στην Ευρώπη. Η διάσταση της ιταλικής βίζας και οι εσωτερικές διαιρέσεις της ΕΕ (Γαλλία, Ιταλία) καλύπτονται ως αδυναμίες που εκμεταλλεύτηκε η Μόσχα.

Πού διαφέρουν οι αναφορές

Δύο αντικρουόμενες αναφορές καταγράφονται. Πρώτον, σχετικά με το αν το ουκρανικό An-124 μετέφερε πυρομαχικά: γερμανικά μέσα ενημέρωσης (WDR, NDR, Süddeutsche Zeitung), επικαλούμενα εμπιστευτική αστυνομική έκθεση, αναφέρουν ότι το αεροσκάφος ήταν φορτωμένο με πυρομαχικά που παραδόθηκαν πρόσφατα από τη Γαλλία, ενώ το γερμανικό υπουργείο Εσωτερικών το διαψεύδει επίσημα. Δεύτερον, σχετικά με το αν το drone έπληξε την πτέρυγα του αεροσκάφους: μία εκδοχή περιγράφει πρόσκρουση στην πτέρυγα και πτώση χωρίς έκρηξη, ενώ άλλη αναφέρει μόνο τον εντοπισμό drone με εκρηκτικά κοντά στο αεροσκάφος και την εξουδετέρωσή του.

Ιστορικό

Το αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλλε λειτουργεί ως εναλλακτικό σημείο διαμετακόμισης για ουκρανικά στρατιωτικά φορτία από την έναρξη της πλήρους εισβολής. Κατά την υιοθέτηση του 21ου πακέτου κυρώσεων της ΕΕ, η Γαλλία, η Ιταλία και αρκετά παράκτια τουριστικά κράτη αρνήθηκαν να απαγορεύσουν πλήρως την είσοδο πρώην Ρώσων μαχητών στην ΕΕ. Στην περίπτωση της παραβίασης του γερμανικού Κοινοβουλίου το 2015, ύποπτοι πράκτορες δεν συνελήφθησαν επειδή δεν επέστρεψαν στην Ευρώπη, γεγονός που επικαλούνται οι ερευνητές ως προηγούμενο για την απαισιοδοξία τους σχετικά με τη σύλληψη των υπόπτων της Λειψίας.