Ο Ζελένσκι στη Νορβηγία: τρία κοινά αμυντικά έργα και αίτημα για κάλυψη του δημοσιονομικού ελλείμματος

Γιατί έχει σημασία

Η επίσκεψη μετέτρεψε τη συνεργασία Ουκρανίας–Νορβηγίας από δηλώσεις προθέσεων σε συγκεκριμένα κοινά έργα στον αμυντικό τομέα: αντί-Shahed τεχνολογία με ορίζοντα 1,5–2 μηνών, συμμετοχή στο ευρωπαϊκό αντιβαλλιστικό πρόγραμμα FREYJA και συνεργασία σε αντιαεροπορική άμυνα και δορυφορικές επικοινωνίες, με τη Kongsberg ως βασικό εταίρο. Ταυτόχρονα, η ουκρανική πλευρά έθεσε δημόσια το μέγεθος του δημοσιονομικού κενού (3,5 δισ. ευρώ), σηματοδοτώντας ότι η πολεμική χρηματοδότηση δεν καλύπτεται μόνο με στρατιωτική βοήθεια. Η ανακοίνωση της νορβηγικής πρόσθετης στήριξης ύψους 750 εκατ. κορωνών δείχνει ότι το αίτημα έγινε εν μέρει αποδεκτό.

Τι συνέβη

Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι επισκέφθηκε τη Νορβηγία στις 20–21 Οκτωβρίου για σειρά συναντήσεων στο Όσλο. Στις 20 Οκτωβρίου είχε τριμερή συνάντηση με τον πρωθυπουργό Γιόνας Γκαρ Στερε, τον Πρόεδρο της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ και τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και συνάντηση με τον βασιλιά της Νορβηγίας. Στις 21 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε δεύτερη συνάντηση με τον Στερε, ενώ ο Ζελένσκι συναντήθηκε επίσης με τον υπουργό Άμυνας Τουρε Σάντβικ και τη διοίκηση της Kongsberg, μεταξύ άλλων τον CEO Έιρικ Λι.

Κατά τις συναντήσεις ανακοινώθηκαν τρία κοινά αμυντικά έργα: το πρώτο, σε συνεργασία με τη Kongsberg, στοχεύει στην αντιμετώπιση των drones Shahed, με πρώτα αποτελέσματα σε 1,5–2 μήνες· το δεύτερο αφορά το ευρωπαϊκό αντιβαλλιστικό πρόγραμμα FREYJA, στο οποίο η Νορβηγία ήδη συμμετέχει ενεργά· το τρίτο καλύπτει αντιαεροπορική άμυνα και νέες δυνατότητες δορυφορικών επικοινωνιών για τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις. Η Ουκρανία ζήτησε βοήθεια για την κάλυψη του δημοσιονομικού ελλείμματος ύψους 3,5 δισ. ευρώ, και η Νορβηγία ανακοίνωσε πρόσθετη στήριξη 750 εκατ. νορβηγικών κορωνών (περίπου 78,5 εκατ. δολάρια) για τη λειτουργία του κράτους υπό συνθήκες πλήρους κλίμακας πολέμου. Συζητήθηκαν επίσης η επιστροφή απελαθέντων παιδιών, η κατασκευή καταφυγίων και προγράμματα αγοράς σχολικών λεωφορείων.

Πού διαφέρουν οι αναφορές

Το χρονοδιάγραμμα των δοκιμών του FREYJA αναφέρεται σε ορισμένα στοιχεία ως «μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους» και σε άλλα ως «μέχρι το τέλος του 2026»· τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επιλύουν ποια χρονική αναφορά εννοείται, και πηγές όπως οι ЛІГА.net LB.ua, hromadske και НВ παρουσιάζουν και τις δύο εκδοχές. Επιπλέον, ορισμένα στοιχεία ονομάζουν τον Νορβηγό μονάρχη ως βασιλιά Χάραλντ Ε΄ και άλλα ως βασιλιά Χάακον Η΄, χωρίς να διευκρινίζεται ποια ονομασία είναι η ορθή.

Ιστορικό

Η Ουκρανία λαμβάνει συστήματα NASAMS που κατασκευάζει η Kongsberg από το 2022, ενώ η Kongsberg και μια ουκρανική επιχείρηση είχαν επίσης συμφωνήσει για κοινή ανάπτυξη και παραγωγή πυραύλων για τα NASAMS. Στοιχεία που επικαλείται η Kongsberg και αναφέρονται στις πηγές ανέφεραν ότι έως τον Μάιο του 2025 τα συστήματα NASAMS είχαν αναχαιτίσει πάνω από 900 εναέριους στόχους με ποσοστό επιτυχίας 94%. Η Νορβηγία συμμετείχε ήδη ενεργά στο ευρωπαϊκό αντιβαλλιστικό πρόγραμμα FREYJA πριν από τη συνάντηση. Ουκρανικά δημοσιεύματα στις αρχές–μέσα Οκτωβρίου ανέφεραν ότι η Πολεμική Αεροπορία και το Υπουργείο Άμυνας πειραματίζονταν με αυτόνομα ρομποτικά τουρλέτα εξοπλισμένα με τεχνητή νοημοσύνη κατά drones, ενώ προειδοποιούσαν για ταχύτερα ρωσικά αντιδραστικά drones. Η επίσκεψη περιλάμβανε επίσης χωριστές συναντήσεις με τον βασιλιά της Νορβηγίας, τον πρόεδρο του Storting και τους αρχηγούς των κομμάτων, καθώς και — στις 20 Οκτωβρίου — τριμερή συνάντηση με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και τον Φινλανδό πρόεδρο Στουμπ.