Επίθεση με μαχαίρι σε μοναστήρι στην Πολωνία από Ουκρανό πολίτη – ένας ιερέας νεκρός, τραυματίστηκε τραυματισμένος ιερέας που συγχώρεσε τον δράστη

Τι συνέβη

Στις 24 Σεπτεμβρίου, 31χρονος Ουκρανός πολίτης, ο Ιχόρ Μ., επιτέθηκε με μαχαίρι σε ανθρώπους στο μοναστήρι των Βενεδικτίνων στην οδό Μπενεντικτίνσκα στο Γιαροσλάβ της Πολωνίας (βοεβοδάτο Ποντκαρπάτσκε). Σκοτώθηκε ο ιερέας Στανίσλαβ Ζμποϊνόβιτς (σε ορισμένα δημοσιεύματα αναφέρεται και ως «πάτερ Στανίσλαβ») και τραυματίστηκαν τέσσερα ακόμη άτομα, μεταξύ των οποίων οι ιερείς Άντρι και Μάρεκ, με τον Μάρεκ να παραμένει στο νοσοκομείο δίνοντας μάχη για τη ζωή του. Ο δράστης είχε φτάσει στην Πολωνία από τη Γερμανία με σκοπό να επιστρέψει στην Ουκρανία, αλλά στο συνοριακό σημείο Κόρτσοβα δεν του επετράπη η είσοδος λόγω έλλειψης ασφάλισης οχήματος· το αυτοκίνητό του ρυμουλκήθηκε στο Γιαροσλάβ, όπου μετέβη και ο ίδιος και διέπραξε την επίθεση λίγες μέρες αργότερα. Μάρτυρες ανέφεραν ότι ο Ιχόρ Μ. είχε ζητήσει οικονομική βοήθεια από ιερέα λίγες ώρες πριν και του είχε αρνηθεί.

Στις 26 Σεπτεμβρίου, δύο μέρες μετά την επίθεση, το αββαείο του Γιαροσλάβ ξανάνοιξε για τους πιστούς. Ο τραυματίς ιερέας Αντριάν τέλεσε τη Σάββατο λειτουργία εμφανιζόμενος με επιδέσμους στο κεφάλι και το χέρι και με μώλωπες στο πρόσωπο. Στο κήρυγμά του δήλωσε ότι συγχωρεί τον δράστη και ότι αυτά τα λόγια τα λέει και εκ μέρους του εκλιπόντος πάτερ Στανίσλαβ. Ζήτησε από τους πιστούς να μην κατηγορήσουν συλλογικά τον ουκρανικό λαό, υπογραμμίζοντας ότι «το κακό διαπράχθηκε από ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, που είναι υπεύθυνο για τις πράξεις του», και κάλεσε σε απάντηση με αγάπη, στήριξη και κατανόηση, όχι με κακό. Ζήτησε επίσης προσευχή για τον εκλιπόντα ιερέα, για τον τραυματία ιερέα Μάρεκ, για τη δική του ανάρρωση και για τον δράστη, ώστε «να δεχθεί τη χάρη της μεταστροφής», λέγοντας ότι αυτή η προσευχή είναι η πιο αναγκαία για τον ίδιο τον δράστη. Αναφέρθηκε επίσης στο γεγονός ότι μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, πολλοί Ουκρανοί κατέφυγαν στο μοναστήρι και έλαβαν βοήθεια από τους ντόπιους, εκφράζοντας την ελπίδα αυτή η στάση να μην πάει χαμένη.

Στις 26 Σεπτεμβρίου, το περιφερειακό δικαστήριο του Γιαροσλάβ διέταξε την προφυλάκιση του Ιχόρ Μ. για τρεις μήνες, η οποία θα εκτιθεί σε νοσοκομείο. Ο εισαγγελέας του απήγγειλε τρεις κατηγορίες: ανθρωποκτονία, απόπειρα ανθρωποκτονίας και πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, αντιμετωπίζει πιθανή ποινή ισόβιας κάθειρξης. Δικαστικοί ψυχίατροι διέγνωσαν στον δράστη σημεία ψυχικής ασθένειας με τη μορφή οξείας πολυμορφικής ψυχωτικής διαταραχής, με σοβαρή ψυχοκινητική διέγερση, διαταραχή της σκέψης και έλλειψη λογικής επαφής, κατάσταση που δεν του επέτρεπε να συμμετάσχει σε διαδικαστικές πράξεις όπως η ανάκριση. Θα διενεργηθεί ξεχωριστή ψυχιατρική πραγματογνωμοσύνη για να διαπιστωθεί αν ήταν εγκληματικά υπεύθυνος κατά τη στιγμή της επίθεσης.

Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές

Και τα οκτώ πηγές που τέθηκαν υπόψη είναι ουκρανικά μέσα (ουκρανικά ΜΜΕ και πρακτορεία). Η κάλυψη δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ταυτότητα του δράστη ως Ουκρανού πολίτη και αφιερώνει μεγάλο μέρος στο κήρυγμα του πάτερ Αντριάν — τη συγχώρεση, την έκκληση προς τους Πολωνούς να μην κατηγορήσουν συλλογικά τους Ουκρανούς και την παράκληση να συνεχιστεί η βοήθεια προς τους Ουκρανούς μετά την εισβολή του 2022. Προβάλλονται επίσης οι επίσημες ουκρανικές τοποθετήσεις: ο Πρόεδρος Ζελένσκι χαρακτήρισε το περιστατικό «τρομερό έγκλημα» και ο πρεσβευτής Μποντνάρ δήλωσε ότι δεν υπήρχε εθνικό κίνητρο, υπογραμμίζοντας έτσι την απόσταση που τηρεί το Κίεβο από συλλογικές ερμηνείες. Τα νομικά στοιχεία (κατηγορίες, τρίμηνη προφυλάκιση σε νοσοκομείο, πιθανή ισόβια) παρουσιάζονται με ουδέτερο, πραγματολογικό ύφος. Η συνολική οπτική τοποθετεί την επίθεση ως «δοκιμασία» για τις σχέσεις Πολωνίας-Ουκρανίας σε επίπεδο κοινωνίας.

Πού διαφέρουν οι αναφορές

Οι πηγές δεν συμφωνούν στον συνολικό αριθμό των θυμάτων: ορισμένα δημοσιεύματα (ΝΒ, Μπάμπελ, hromadske, Γιεβροπέισκα πράβντα, LIGA.net) αναφέρουν πέντε συνολικά θύματα (έναν νεκρό και τέσσερις τραυματίες), ενώ άλλα αναφέρουν τέσσερις τραυματίες εκτός του νεκρού ή πέντε τραυματίες πλέον του ενός νεκρού. Η διαφορά αφορά κυρίως το αν ο ιερέας που σκοτώθηκε συμπεριλαμβάνεται στον αριθμό των τραυματιών ή των συνολικών θυμάτων.

Ιστορικό

Η επίθεση έλαβε χώρα στο μοναστήρι των Βενεδικτίνων στην οδό Μπενεντικτίνσκα στο Γιαροσλάβ, στο βοεβοδάτο Ποντκαρπάτσκε. Ο δράστης είχε φτάσει στην Πολωνία από τη Γερμανία με σκοπό να επιστρέψει στην Ουκρανία· στο συνοριακό σημείο Κόρτσοβα δεν του επετράπη η είσοδος λόγω έλλειψης ασφάλισης οχήματος και το αυτοκίνητό του ρυμουλκήθηκε στο Γιαροσλάβ. Μάρτυρες ανέφεραν ότι ο ύποπτος είχε ζητήσει οικονομική βοήθεια από ιερέα λίγες ώρες πριν και του είχε αρνηθεί. Ο πάτερ Αντριάν υπενθύμισε ότι μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, Ουκρανοί κατέφυγαν στο μοναστήρι και έλαβαν βοήθεια από τους ντόπιους, ζητώντας αυτή η στάση να συνεχιστεί. Πολωνικά μέσα ανέφεραν αύξηση επιθέσεων εις βάρος Ουκρανών στην Πολωνία τους τελευταίους μήνες, σε ένα κλίμα επιδείνωσης των διμερών σχέσεων λόγω ζητημάτων ιστορικής μνήμης.