Η Ουκρανία ζήτησε κατάπαυση πυρός για εκκένωση του Ολεσκί – η Ρωσία αρνήθηκε

Γιατί έχει σημασία

Η υπόθεση του Ολεσκί μετατρέπεται σε κεντρικό τεκμήριο της ουκρανικής επιχειρηματολογίας προς τη διεθνή κοινότητα: η Ουκρανία παρουσιάζει ένα έτοιμο σχέδιο εκκένωσης μίας ημέρας που η Ρωσία απορρίπτει, ενώ καταγγέλλει την πλήρη αναποτελεσματικότητα των διεθνών οργανισμών. Αν ο ΟΗΕ, η ΔΕΕΣ και ο Πάπας κινητοποιηθούν, η πίεση μπορεί να μετατοπιστεί πολιτικά· αν όχι, η πόλη γίνεται σύμβολο της αδυναμίας των διεθνών θεσμών να προστατεύσουν αμάχους σε κατεχόμενες περιοχές.

Τι συνέβη

Η Ουκρανία πρότεινε στη Ρωσία προσωρινή παύση εχθροπραξιών στην κατεχόμενη πόλη Ολεσκί της περιφέρειας Χερσώνας, ώστε να εκκενωθούν οι άμαχοι μέσω χερσαίου διαδρόμου. Στις διαπραγματεύσεις είχαν οριστεί υπεύθυνοι και από τις δύο πλευρές για την τήρηση «καθεστώτος σιγής», ωστόσο η Ρωσία απέρριψε τόσο τους διαδρόμους εκκένωσης όσο και την προτεινόμενη κατάπαυση πυρός. Ο Συνήγορος Δμιτρί Λουμπινέτς δήλωσε ότι η εκκένωση θα μπορούσε να ολοκληρωθεί εντός μίας ημέρας.

Σύμφωνα με την Αποστολή Παρακολούθησης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ και την πόλη Στρατιωτική Διοίκηση, κανένα φορτίο τροφίμων δεν έχει φτάσει στο Ολεσκί από τις 26 Μαΐου. Δημοσιογράφοι που επικαλούνται πρόσφατα αποχωρήσαντες κατοίκους κάνουν λόγο για θανάτους από πείνα, ενώ κάτοικοι αναφέρεται ότι τρέφονται με χόρτα και ζιζάνια. Οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις επιχειρούν διανομή τροφίμων μέσω drones πάνω από τον Δνείπερο, αλλά, σύμφωνα με τον περιφερειάρχη Χερσώνας Ολεξάντρ Προκουντίν, τα ρωσικά στρατεύματα καταρρίπτουν τα drones, υφαρπάζουν ή μεταπωλούν τη βοήθεια και συλλαμβάνουν ή χτυπούν κατοίκους που επιχειρούν να παραλάβουν ανθρωπιστικά δέματα. Οι δρόμοι και τα περάσματα προς τον ποταμό είναι ναρκοθετημένα και η περιοχή βρίσκεται υπό συνεχή πυρά και παρακολούθηση με drones.

Ο Υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα ζήτησε στις 20 Σεπτεμβρίου να τεθεί το ζήτημα στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ενώ στις 26 Σεπτεμβρίου κάλεσε τον ΟΗΕ, τη ΔΕΕΣ και άλλους διεθνείς φορείς να διασφαλίσουν άμεση ανθρωπιστική πρόσβαση, καταλογίζοντας στη Ρωσία την πλήρη ευθύνη. Ευχαρίστησε δε τον Επίτροπο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης Μάικλ Ο'Φλάχερτι που έφερε το θέμα στη διεθνή προσοχή. Στις 19 Σεπτεμβρίου, το Πανουκρανικό Συμβούλιο Εκκλησιών και Θρησκευτικών Οργανώσεων απευθύνθηκε στον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄, στον ΟΗΕ και στη ΔΕΕΣ ζητώντας βοήθεια για την εκκένωση.

Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές

Τα ουκρανικά μέσα παρουσιάζουν το Ολεσκί ως ανθρωπιστική καταστροφή αποκλειστικής ευθύνης της Ρωσίας, με την Ουκρανία να εμφανίζεται ως η πλευρά που επιχειρεί εκκένωση και παραδίδει τρόφιμα με drones, ενώ η Ρωσία εμποδίζει και τις δύο. Η ρητορική των αξιωματούχων – Λουμπινέτς, Σιμπίχα, Προκουντίν, Χασανένκο – δίνει έμφαση στη «πλήρη αναποτελεσματικότητα» των διεθνών οργανισμών και κλιμακώνει τις εκκλήσεις προς Γενική Συνέλευση ΟΗΕ, ΔΕΕΣ και Πάπα Λέοντα ΙΔ΄. Κυριαρχούν εικόνες απόγνωσης (κάτοικοι τρώνε χόρτα, θάνατοι από πείνα, ναρκοθετημένα περάσματα) για να υπογραμμιστεί ο επείγων χαρακτήρας της εκκένωσης.

Πού διαφέρουν οι αναφορές

Δύο βασικές πηγές διαφωνούν για τον αριθμό των εγκλωβισμένων: ο Ουκρανός Συνήγορος αναφέρει περίπου 6.000 αμάχους, εκ των οποίων περίπου 200 παιδιά, στο Ολεσκί και πέντε γειτονικούς οικισμούς, ενώ ο περιφερειάρχης Χερσώνας Ολεξάντρ Προκουντίν αναφέρει περίπου 2.000 Ουκρανούς με σχεδόν 50 παιδιά στο Ολεσκί, και η επικεφαλής της πόλης Τετιάνα Χασανένκο κάνει λόγο για τουλάχιστον 45 παιδιά. Επίσης, υπάρχει αντίρρηση ως προς το αν οι κάτοικοι τρώνε σκύλους: κάποια μέσα το αναφέρουν, αλλά κάτοικοι που μίλησαν στον δημοσιογράφο Ολέχ Μπατούριν δεν το επιβεβαίωσαν, ούτε και την κατανάλωση αρουραίων. Οι ημερομηνίες της τελευταίας παράδοσης τροφίμων καταγράφονται είτε ως «τέλη Μαΐου» είτε, ειδικότερα, ως 26 Μαΐου. Τέλος, ο Λουμπινέτς δίνει έμφαση στον κίνδυνο να σκοτωθούν οι κάτοικοι ή να πυροδοτήσουν νάρκες αν φύγουν μόνοι τους, ενώ ο Προκουντίν εστιάζει σε συλλήψεις και ξυλοδαρμούς όσων επιχειρούν να παραλάβουν ανθρωπιστική βοήθεια.

Ιστορικό

Το Ολεσκί είναι πόλη της περιφέρειας Χερσώνας στην αριστερή (νότια) όχθη του Δνείπερου, υπό ρωσική κατοχή μετά το 2022. Κανένα ανθρωπιστικό φορτίο δεν έχει φτάσει στην πόλη μετά τις 26 Μαΐου, σύμφωνα με την Αποστολή Παρακολούθησης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, ενώ οι ουκρανικές δυνάμεις επιχειρούν διανομή τροφίμων μέσω drones. Ο Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης έχει ήδη ζητήσει άμεση κατάπαυση πυρός και ασφαλή εκκένωση, προσδίδοντας διεθνή θεσμικό βάρος στις εκκλήσεις.