Ρούμπιο: Δεν υπάρχει συμφωνία για ενεργειακή κατάπαυση του πυρός, ο πόλεμος θα τελειώσει μέσω διαπραγματεύσεων

Γιατί έχει σημασία

Η δήλωση Ρούμπιο αποτυπώνει την τρέχουσα αμερικανική διπλωματική θέση για τις προοπτικές τερματισμού του πολέμου, μετατοπίζοντας τη συζήτηση από στρατιωτική νίκη σε διαπραγματευτική λύση. Υπογραμμίζει ότι παρά τις δηλώσεις Τραμπ για «συμφωνία» στις 14 Σεπτεμβρίου, δεν υφίσταται ακόμη συμφωνία ενεργειακής κατάπαυσης του πυρός. Η αναφορά σε ενδιαφέρον και των δύο πλευρών για περιορισμένη κατάπαυση σε ενέργεια και σιτηρά δίνει νέα βάση στις προσπάθειες διαμεσολάβησης της Ουάσιγκτον, εν μέσω κλιμάκωσης των ρωσικών πληγμάτων στην ουκρανική ενεργειακή υποδομή ενόψει του χειμώνα.

Τι συνέβη

Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό WABC που δημοσιοποιήθηκε μέσω της ιστοσελίδας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, δήλωσε ότι επί του παρόντος δεν υπάρχει συμφωνία ενεργειακής κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας. Ανέφερε ωστόσο ότι και οι δύο πλευρές έχουν εκφράσει ενδιαφέρον για μια περιορισμένη κατάπαυση που θα αφορά σιτηρά και ενέργεια και ότι το θέμα βρίσκεται στην ατζέντα κάθε αμερικανικής επαφής με τις δύο πλευρές. Ο Ρούμπιο είχε νωρίτερα συνομιλίες με τον Ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Ο Ρούμπιο υπογράμμισε ότι ο πόλεμος δεν εξυπηρετεί καμία πλευρά και ότι ο τερματισμός του θα ήταν λογικός, αν και «στην εξωτερική πολιτική αυτό που είναι λογικό δεν συμβαίνει πάντα». Υποστήριξε ότι η σύγκρουση δεν θα λήξει με αποφασιστική στρατιωτική νίκη, αλλά μέσω διαπραγμάτευσης, και ότι όσο νωρίτερα επιτευχθεί συμφωνία, τόσο λιγότεροι θάνατοι και λιγότερες καταστροφές θα υπάρξουν. Επισήμανε πάντως ότι η ενεργειακή κατάπαυση είναι δύσκολη, καθώς Ρωσία και Ουκρανία έχουν αναδείξει τα πλήγματα στην ενεργειακή υποδομή ως στρατηγικό στρατιωτικό στόχο.

Στις 22 Σεπτεμβρίου, ο Ουκρανός Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε συνάντηση με τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στο περιθώριο της ΓΣ του ΟΗΕ, με την ενεργειακή κατάπαυση ως κεντρικό θέμα. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η πλευρά των ΗΠΑ δεν επέμεινε σε μονομερή ουκρανική διακοπή των πληγμάτων σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές και ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη για κάθε μορφή ενεργειακής κατάπαυσης, με τις ΗΠΑ να δεσμεύονται να μεταφέρουν τις ουκρανικές θέσεις στους Ρώσους. Κατά την ομιλία του στη ΓΣ, ο Τραμπ είπε ότι ο πόλεμος θα τελειώσει «νωρίτερα απ' ό,τι νομίζουν οι άνθρωποι» και αναφέρθηκε σε πιθανές πρόσθετες κυρώσεις κατά της Ρωσίας.

Πού διαφέρουν οι αναφορές

Οι πηγές καταγράφουν τρεις εμφανείς αντιφάσεις. Πρώτον, ο Ρούμπιο παραδέχεται ότι και οι δύο πλευρές θεωρούν τα πλήγματα στην ενέργεια ως στρατηγικό στόχο, γεγονός που δυσχεραίνει την κατάπαυση, ενώ ταυτόχρονα υποστηρίζει ότι και οι δύο εκφράζουν ενδιαφέρον για αυτήν. Δεύτερον, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ μετακινήθηκε μέσα σε λίγες ημέρες από τον χαρακτηρισμό της ενέργειας ως «Αχίλλειας πτέρνας» της Ουκρανίας και την ουσιαστική απόρριψη της κατάπαυσης στη δήλωση ότι πρόκειται για «πολύ καλή ιδέα». Τρίτον, ο Τραμπ δήλωσε στις 14 Σεπτεμβρίου ότι Ουκρανία και Ρωσία είχαν συμφωνήσει να μην πλήττουν η μία τις ενεργειακές υποδομές της άλλης, ενώ ο Ρούμπιο αργότερα δήλωσε ότι τέτοια συμφωνία δεν υπάρχει.

Ιστορικό

Η συζήτηση για ενεργειακή κατάπαυση του πυρός εντάθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου, όταν ο Τραμπ κάλεσε δημόσια τον Ζελένσκι να σταματήσει τα πλήγματα σε ρωσικές υποδομές καυσίμων ντίζελ, και στις 14 Σεπτεμβρίου, όταν ισχυρίστηκε ότι είχε επιτευχθεί σχετική συμφωνία. Οι Αμερικανοί ειδικοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζαρεντ Κούσνερ είχαν επισκεφθεί το Κίεβο και τη Μόσχα στις αρχές Σεπτεμβρίου. Στις 15 Σεπτεμβρίου ο Πεσκόφ μετακίνησε τη ρωσική θέση χαρακτηρίζοντας την ιδέα «πολύ καλή». Ο Ουκρανός ΥΠΕΞ Αντρίι Σιμπίχα έχει υπενθυμίσει ότι η Ουκρανία είχε αποδεχθεί πλήρη, άμεση και άνευ όρων κατάπαυση ήδη από τον Μάρτιο του 2025, ενώ Ουκρανία, ΕΕ και περίπου 50 κράτη μέλη του ΟΗΕ έχουν απευθύνει κοινό κάλεσμα στη Ρωσία για συμφωνία κατάπαυσης. Ο επικεφαλής της Ουκρανικής Προεδρίας Κιρίλο Μπουντάνοφ εκτίμησε ότι οι πλευρές θα επιστρέψουν σε τριμερές συνομιλίες ήδη από τον Οκτώβριο.